Dysbakterioza w przebiegu antybiotykoterapii jest częstym działaniem niepożądanym związanym z wpływem antybiotyków na mikroflorę fizjologiczną (najczęściej jelitową). W prawidłowych warunkach bakterie saprofityczne tworzą tzw. barierę kolonizacyjną: konkurują z drobnoustrojami chorobotwórczymi o miejsce i składniki odżywcze oraz wspierają prawidłowe funkcje przewodu pokarmowego.
Poprawna odpowiedź: "hamowaniu rozwoju drobnoustrojów saprofitycznych". To właśnie ten mechanizm uruchamia łańcuch zdarzeń: ubytek flory ochronnej → spadek konkurencji biologicznej → łatwiejszy przerost drobnoustrojów oportunistycznych. W praktyce może to skutkować objawami takimi jak biegunka, wzdęcia, a także nadmierny wzrost niektórych grzybów (np. w kierunku kandydozy) lub bakterii opornych.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "hamowaniu namnażania się grzybów" – to typowa pułapka. Antybiotyki zasadniczo nie działają na grzyby; przeciwnie, po zmniejszeniu flory bakteryjnej mogą pośrednio sprzyjać ich przerostowi.
- "unieczynnieniu antybiotyku przez b-laktamazy" – to mechanizm oporności bakterii na niektóre antybiotyki, a nie wyjaśnienie dysbakteriozy jako działania niepożądanego wynikającego z ubytku flory fizjologicznej.
- "hamowaniu wchłaniania antybiotyku" – zaburzenie wchłaniania mogłoby wpływać na skuteczność leczenia, ale nie opisuje istoty dysbakteriozy i nie tłumaczy przerostu oportunistów wynikającego z osłabienia bariery kolonizacyjnej.
Z punktu widzenia pracy w aptece ważne jest, aby umieć wyjaśnić pacjentowi mechanizm i zaproponować racjonalną profilaktykę (np. probiotyk) oraz poinformować, kiedy objawy wymagają kontaktu z lekarzem.