KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 17.
Mechanizmem tokarki przedstawionym na rysunku jest
Ilustracja przedstawia mechanizm tokarki, a konkretnie imak wielopozycyjny, co jest zgodne z poprawną odpowiedzią do pytania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Imak wielopozycyjny służy do mocowania i szybkiej zmiany narzędzi skrawających na suporcie tokarki. Od uchwytu czteroszczękowego i tarczy tokarskiej różni się tym, że nie mocuje obrabianego detalu na wrzecionie. Imak jednopozycyjny wielonożowy ma inną konstrukcję i zakres ustawień narzędzi.

Pełne wyjaśnienie:

W tokarce należy rozróżniać dwa główne obszary mocowania: mocowanie detalu (na wrzecionie) oraz mocowanie narzędzia (na suporcie). Mechanizm przedstawiany na rysunkach jako element z gniazdami/pozycjami do ustawiania noży na suporcie to typowo imak.

Odpowiedź "imak wielopozycyjny" jest poprawna, ponieważ imak wielopozycyjny umożliwia zamocowanie narzędzia w kilku z góry określonych położeniach (pozycjach). Dzięki temu operator może szybko przełączyć się między narzędziami lub ustawieniami bez czasochłonnej przebudowy całego mocowania. Jest to rozwiązanie spotykane w praktyce na tokarkach konwencjonalnych oraz w różnych odmianach imaków rewolwerowych/szybkomocujących (w zależności od konstrukcji obrabiarki).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Tarcza tokarska modułowa" należy do osprzętu wrzeciona i służy do mocowania obrabianego przedmiotu (często o nieregularnym kształcie) na stronie napędowej tokarki. Nie pełni funkcji mocowania noża na suporcie.
  • "Uchwyt tokarski czteroszczękowy" również służy do mocowania detalu na wrzecionie. Jego cechą charakterystyczną są cztery szczęki (często niezależne), co umożliwia centrowanie elementów nieregularnych. Nie jest to mechanizm przeznaczony do ustawiania narzędzia skrawającego.
  • "Imak jednopozycyjny wielonożowy" jest rodzajem imaka, ale o innej idei pracy: zamiast wielu pozycji wyboru (przestawianych indeksowo) często ma jedną pozycję roboczą z możliwością zamocowania kilku noży jednocześnie w układzie wielonożowym. Jeżeli na rysunku widać cechy wielopozycyjnego ustawiania (indeksowanie/pozycje), wybór imaka jednopozycyjnego jest błędem wynikającym z mylenia nazw.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się zarówno "uchwyt/tarcza", jak i "imak", najpierw ustal, czy na rysunku pokazano element na wrzecionie (detal) czy na suporcie (narzędzie). To zwykle najszybciej prowadzi do poprawnej decyzji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Imak wielopozycyjny to element na suporcie tokarki służący do mocowania noża (lub oprawki) w kilku pozycjach. Pozwala szybko zmieniać ustawienie lub wybierać kolejną pozycję roboczą, co skraca przezbrajanie i ułatwia wykonywanie serii operacji.
Uchwyt tokarski jest na wrzecionie i służy do mocowania detalu, zwykle widać w nim szczęki. Imak jest na suporcie i służy do mocowania narzędzia; częściej widać gniazda/rowki pod nóż oraz elementy docisku, a nie szczęki chwytające przedmiot.
Uchwyt czteroszczękowy mocuje obrabiany przedmiot na wrzecionie, czyli na stronie napędowej tokarki. Imak mocuje narzędzie skrawające na suporcie. To inne funkcje i inne miejsce zabudowy, więc mimo podobnej "metalowej" konstrukcji nie są zamienne.
Tarcza tokarska jest używana głównie do mocowania detali nietypowych, płaskich lub o nieregularnym kształcie, gdy standardowy uchwyt jest niewygodny albo nie daje stabilnego zamocowania. Montuje się ją na wrzecionie, a detal mocuje śrubami/łapami w otworach tarczy.
Najważniejsze korzyści to szybsza zmiana narzędzia/ustawienia, łatwiejsze wykonywanie kilku operacji po kolei oraz mniejsze ryzyko błędów przy częstym przezbrajaniu. W praktyce przekłada się to na krótszy czas przygotowawczo-zakończeniowy i powtarzalność ustawień.
Najczęstsza pomyłka to mylenie elementów mocujących detal (uchwyt, tarcza) z elementami mocującymi narzędzie (imak). Uczniowie kierują się podobieństwem kształtu albo samą nazwą. Pomaga zasada: wrzeciono=detal, suport=narzędzie.
Imak jednopozycyjny wielonożowy umożliwia zamocowanie kilku noży jednocześnie, ale zwykle bez "indeksowania" na wiele pozycji wyboru. Narzędzia są ustawiane tak, aby po przesunięciu suportu można było używać kolejnych noży, jednak sama głowica nie działa jak wielopozycyjny wybierak.
Szukaj powiązania z suportem: element jest blisko prowadnic i sanek, a w jego obrębie pojawia się miejsce na nóż/oprawkę oraz docisk. Mechanizmy do mocowania detalu są na osi wrzeciona, zwykle mają szczęki lub otwory tarczy i nie są częścią suportu.
Nie zawsze, bo niektóre konstrukcje mogą wyglądać podobnie (np. odmiany imaków). Wtedy trzeba analizować funkcję i miejsce zabudowy na obrabiarce. Jeśli widać powiązanie z narzędziem i suportem, częściej będzie to imak, a nie uchwyt czy tarcza.
Najskuteczniejsze jest porównywanie zestawów zdjęć/rysunków: osobno osprzęt wrzeciona (uchwyty, tarcze, kły), osobno osprzęt suportu (imaki, oprawki). Warto też łączyć nazwę z funkcją: "co to mocuje i gdzie jest zamontowane".
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Imak wielopozycyjny służy do mocowania i szybkiej zmiany narzędzi skrawających na suporcie tokarki."

Materiały:

  • Instrukcje/DTR tokarek (rozdziały: osprzęt, imaki, mocowanie narzędzi)
  • Katalogi narzędziowe i osprzętu tokarskiego (imaki, oprawki, szybkomocujące)
  • Podręczniki i skrypty z obróbki skrawaniem (część: tokarki, wyposażenie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego