KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 12.
Memoriałowa zasada rachunkowości nakazuje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zasada memoriału oznacza ujmowanie zdarzeń w księgach w tym okresie sprawozdawczym, w którym powstały (gdy operacja wystąpiła), niezależnie od terminu zapłaty. Pozostałe odpowiedzi opisują inne zasady: rzetelnego obrazu lub związane z wyceną i prezentacją majątku.

Pełne wyjaśnienie:

Zasada memoriału (ujęcie memoriałowe) polega na tym, że operacje gospodarcze ujmuje się w księgach rachunkowych w okresie, którego dotyczą, czyli w momencie ich wystąpienia (powstania przychodu lub kosztu), a nie dopiero w chwili zapłaty. Dzięki temu wynik finansowy i sprawozdanie za dany okres odzwierciedlają rzeczywistą aktywność jednostki w tym czasie.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź:
"zapisywanie operacji gospodarczych w księgach tego okresu, w którym dana operacja wystąpiła" trafnie opisuje istotę memoriału: decyduje moment zdarzenia, a nie przepływ środków pieniężnych (to byłoby podejście kasowe).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "oddzielne ustalanie wartości składników majątku i źródeł ich pochodzenia" – dotyczy raczej ogólnej logiki bilansowej (oddzielne wykazywanie aktywów i pasywów) oraz zasad prezentacji w bilansie, a nie momentu ujęcia zdarzeń w czasie.
  • "taką wycenę składników majątku, aby wiernie przedstawić wynik finansowy" – odnosi się do zagadnień wyceny (np. ostrożności/wiarygodności) i wpływu wyceny na wynik, ale nie definiuje zasady mówiącej, w jakim okresie księgować operację.
  • "rzetelne i jasne przedstawianie sytuacji majątkowej i finansowej firmy" – opisuje zasadę rzetelnego i jasnego obrazu (wiarygodnej prezentacji), czyli cel sprawozdawczości, a nie regułę czasowego przyporządkowania zdarzeń.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści odpowiedzi pojawiają się słowa "okres", "w którym wystąpiła", "niezależnie od zapłaty" – to typowe sygnały zasady memoriału. Jeśli dominuje "wycena", "wierna prezentacja", "rzetelne przedstawienie" – to zwykle inne zasady (prezentacji/wyceny), a nie memoriał.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zasada memoriału to reguła ujmowania operacji gospodarczych w księgach w tym okresie sprawozdawczym, którego dotyczą (kiedy zdarzenie powstało), a nie w momencie zapłaty. Pomaga to prawidłowo ustalić przychody, koszty i wynik finansowy okresu.
Ujęcie memoriałowe opiera się na momencie powstania zdarzenia (np. wykonania usługi, dostawy towaru), a ujęcie kasowe na momencie wpływu lub wypływu pieniędzy. W księgach rachunkowych co do zasady stosuje się podejście memoriałowe, bo lepiej odzwierciedla działalność w danym okresie.
Jest ważna, bo przypisuje przychody i koszty do właściwego okresu. Bez memoriału wynik mógłby "skakać" zależnie od terminów płatności, mimo że działalność faktycznie była stabilna. Memoriał ułatwia też porównywanie wyników między okresami.
Najczęściej wtedy, gdy ktoś księguje zdarzenia według daty zapłaty zamiast według daty wykonania świadczenia lub wystąpienia operacji. Typowy błąd to ujęcie kosztu lub przychodu w miesiącu przelewu, a nie w miesiącu, którego dotyczy faktura lub wykonana usługa.
Szukaj sformułowań: "w okresie, którego dotyczy", "w okresie wystąpienia operacji", "niezależnie od terminu zapłaty". Jeśli odpowiedź mówi o "rzetelnym obrazie" albo o "wycenie składników majątku", to zwykle dotyczy innych zasad, nie memoriału.
Oznacza okres sprawozdawczy powiązany z momentem gospodarczym zdarzenia (np. wydanie towaru, wykonanie usługi, zużycie materiałów). W praktyce księgowej wymaga to prawidłowego przyporządkowania dokumentów do miesiąca/roku, nawet jeśli dokument dotarł później.
Memoriał mówi, kiedy ujmować zdarzenia (według okresu ich dotyczącego), a współmierność dodatkowo podpowiada, aby koszty ujmować w tym samym okresie co odpowiadające im przychody. W testach te pojęcia bywają mylone, bo oba dotyczą prawidłowego wyniku okresu.
Dotyczy zarówno kosztów, jak i przychodów. Przychód ujmuje się, gdy powstał (np. sprzedaż/dostawa/usługa), a koszt – gdy dotyczy danego okresu (np. zużycie, wykonanie usługi przez dostawcę), niezależnie od tego, kiedy nastąpiła płatność.
Najczęściej myli się ją z odpowiedziami o "rzetelnym i jasnym przedstawieniu" (to zasada rzetelnego obrazu) oraz z odpowiedziami o "wycenie" składników majątku (związanymi z ostrożnością lub wiarygodną wyceną). One brzmią ogólnie poprawnie, ale nie mówią o czasie ujęcia.
Pomaga stworzenie tabeli: nazwa zasady → słowa-klucze → krótki przykład. Dla memoriału dopisz przykład "usługa w grudniu, zapłata w styczniu – ujęcie w grudniu". Ćwicz też rozróżnianie zasad czasu ujęcia od zasad wyceny i prezentacji.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Zasada memoriału oznacza ujmowanie zdarzeń w księgach w tym okresie sprawozdawczym, w którym powstały (gdy operacja wystąpiła), niezależnie od terminu zapłaty."

Źródła:

  • Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (MSSF/IFRS) – Założenia koncepcyjne sprawozdawczości finansowej: zasady ujmowania w ujęciu memoriałowym

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw rachunkowości (działy: zasady rachunkowości, memoriał vs kasowość)
  • Zbiór zadań/pytań testowych z zasad rachunkowości dla technika rachunkowości
  • Notatki własne: tabela porównawcza zasad rachunkowości (definicja → słowa-klucze → przykłady)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego