Metoda "pięciu kroków" jest powszechnie opisywana jako uporządkowany schemat oceny ryzyka zawodowego (risk assessment). Jej sens polega na tym, aby ocena nie była jednorazowym opisem stanowiska, tylko powtarzalnym procesem prowadzącym do decyzji profilaktycznych.
W ujęciu krokowym typowo obejmuje ona:
- rozpoznanie zagrożeń występujących na stanowisku i w otoczeniu pracy (np. mechaniczne, chemiczne, elektryczne, psychospołeczne),
- ustalenie, kto może ucierpieć i w jaki sposób (pracownik, osoby postronne, serwis, praktykanci),
- oszacowanie poziomu ryzyka oraz ocenę, czy zastosowane zabezpieczenia są wystarczające,
- zaplanowanie działań ograniczających ryzyko (hierarchia środków: eliminacja, zastąpienie, rozwiązania techniczne, organizacyjne, szkolenia, ŚOI),
- udokumentowanie wyników i przegląd po zmianach lub po czasie, aby utrzymać aktualność oceny.
Odpowiedź "ryzyka zawodowego" jest więc poprawna, bo dokładnie wskazuje obszar, dla którego ta metoda jest stosowana: ocenę prawdopodobieństwa i skutków narażenia na zagrożenia oraz dobór środków ograniczających ryzyko.
Pozostałe propozycje są niepoprawne, ponieważ dotyczą wycinkowych aspektów oceny stanowiska:
- "mikroklimatu" odnosi się do parametrów środowiska (np. temperatura, wilgotność, ruch powietrza) i bywa oceniany odrębnymi procedurami oraz pomiarami,
- "organizacji pracy" dotyczy sposobu planowania, podziału zadań i czasu pracy; może wpływać na ryzyko, ale nie jest celem samej metody pięciu kroków,
- "ergonomii" koncentruje się na dopasowaniu pracy do możliwości człowieka (pozycje wymuszone, obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego) i również może być elementem rozpoznania zagrożeń, ale nie stanowi nazwy obszaru metody.
Na egzaminie warto zapamiętać, że metoda krokowa ma prowadzić do decyzji o działaniach profilaktycznych i do udokumentowanej oceny ryzyka, a nie do samego opisu warunków środowiskowych lub ergonomicznych.
