W pytaniu kluczowe jest rozpoznanie metody pomiaru twardości po kształcie wgłębnika pokazanego na rysunku. Dla odlewnictwa jest to ważne, bo dobór metody wpływa na wiarygodność kontroli jakości (np. chropowata powierzchnia odlewu, niejednorodność struktury, różne stopy).
Odpowiedź "Brinella" jest właściwa, gdy wgłębnik ma postać kulki. W metodzie Brinella wykonuje się odcisk kulką pod określonym obciążeniem, a wynik (twardość) wiąże się z geometrią odcisku, typowo ocenianą przez pomiar średnicy odcisku. Metoda jest często stosowana do metali o strukturze, gdzie duży odcisk uśrednia wpływ lokalnych niejednorodności, co bywa korzystne w badaniu odlewów.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do wgłębnika kulkowego:
- "Vickersa" – metoda Vickersa wykorzystuje wgłębnik diamentowy w kształcie ostrosłupa (czworokątna podstawa). Charakterystyczny jest mały, wyraźny odcisk o kształcie rombu/kwadratu, a nie ślad po kulce.
- "Rockwella" – w Rockwellu twardość wyznacza się na podstawie głębokości wgłębienia przy obciążeniu wstępnym i głównym. Stosuje się stożek diamentowy (Brale) lub kulkę, ale kluczem rozpoznawczym jest zwykle powiązanie metody z zasadą pomiaru głębokości i typowym zestawem wgłębników; jeśli rysunek pokazuje klasyczną kulkę jako jednoznaczny symbol, w testach szkolnych zazwyczaj chodzi o Brinella.
- "Shore’a" – nazwa Shore bywa kojarzona z durometrami (dla elastomerów) albo metodą skleroskopową (odbijania). W obu przypadkach nie rozpoznaje się jej po typowym "wgłębniku kulkowym do odcisku" jak w Brinellu.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw identyfikuj geometrię: kulka → Brinell; ostrosłup diamentowy → Vickers; stożek diamentowy/głębokość → Rockwell. Dopiero potem wybieraj nazwę metody.
