KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 38.
Metotreksat jest lekiem wykazującym aktywność
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metotreksat jest lekiem o działaniu przeciwnowotworowym (stosowanym m.in. w terapii niektórych nowotworów), dlatego odpowiedź "przeciwnowotworową" jest właściwa. Pozostałe opcje opisują inne grupy leków: przeciw nadciśnieniu, alergii lub zaburzeniom rytmu serca, co nie odpowiada podstawowej klasyfikacji metotreksatu.

Pełne wyjaśnienie:

Metotreksat to substancja lecznicza kojarzona przede wszystkim z terapią przeciwnowotworową, dlatego poprawna jest odpowiedź: "przeciwnowotworową". W praktyce farmaceutycznej rozpoznanie tej aktywności jest ważne, bo leki stosowane w onkologii często mają istotne działania niepożądane, interakcje oraz szczególne wymagania dotyczące bezpiecznego stosowania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "przeciwnadciśnieniową" – leki przeciwnadciśnieniowe to inne grupy terapeutyczne (np. działające na układ renina–angiotensyna, beta-adrenolityki, diuretyki). Metotreksat nie jest klasyfikowany jako lek obniżający ciśnienie tętnicze.
  • "przeciwuczuleniową" – leczenie reakcji alergicznych zwykle opiera się na lekach przeciwhistaminowych, glikokortykosteroidach lub lekach przeciwleukotrienowych. Metotreksat nie jest typowym lekiem przeciwalergicznym i nie jest rozpoznawany w tej roli w podstawowych klasyfikacjach.
  • "przeciwarytmiczną" – leki przeciwarytmiczne wpływają na przewodnictwo i pobudliwość mięśnia sercowego (np. według klasyfikacji Vaughan Williams). Metotreksat nie należy do tej grupy i nie jest stosowany w leczeniu zaburzeń rytmu serca jako lek podstawowy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się różne grupy terapeutyczne, najpierw przypisz lek do jego najbardziej znanego zastosowania klinicznego (tu: onkologia), a dopiero potem sprawdzaj, czy pozostałe opcje nie są "podchwytliwym" skojarzeniem z częstszymi chorobami (nadciśnienie, arytmie, alergie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metotreksat to substancja lecznicza stosowana przede wszystkim w terapiach wymagających silnego wpływu na procesy namnażania komórek, m.in. w onkologii. W zależności od wskazania i schematu leczenia może być podawany w różnych dawkach, dlatego zawsze należy opierać się na dokumentacji produktu i zleceniu lekarskim.
W ujęciu ogólnym metotreksat klasyfikuje się jako lek o aktywności przeciwnowotworowej. Na egzaminie najczęściej sprawdza się właśnie to podstawowe przyporządkowanie do grup terapeutycznych, a nie szczegółowe wskazania czy schematy dawkowania.
Leki przeciwnadciśnieniowe działają na układ krążenia (np. naczynia, serce, nerki) w celu obniżenia ciśnienia. Metotreksat nie należy do tych grup i nie jest stosowany jako lek obniżający ciśnienie tętnicze. To odrębny obszar farmakoterapii.
Nie. Leki przeciwarytmiczne wpływają na rytm i przewodzenie w sercu. Metotreksat nie jest przeznaczony do leczenia arytmii i nie jest klasyfikowany w tej grupie. Na teście taka odpowiedź jest typowym dystraktorem mającym sprawdzić znajomość podstawowych grup leków.
ATC to system klasyfikacji leków według narządu/układu działania i właściwości terapeutycznych. Dla nauki do egzaminu pomaga szybko przypisać substancję do grupy (np. leki przeciwnowotworowe). Warto umieć korzystać z indeksu ATC jako narzędzia porządkującego wiedzę.
Skup się na typowych zastosowaniach klinicznych: leki przeciwnowotworowe kojarzą się z terapią nowotworów i działaniem na podziały komórkowe, a przeciwalergiczne z objawami alergii (np. katar sienny, pokrzywka) i blokowaniem mediatorów alergii. Nie sugeruj się brzmieniem nazwy leku.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi "zwyczajnej" (np. nadciśnienie) zamiast tej wynikającej z wiedzy o leku. Drugi błąd to zgadywanie po podobieństwie słów. Pomaga metoda: najpierw przypomnij sobie główne wskazanie leku, potem dopiero dopasuj grupę działania.
Może wprowadzać w błąd. Na egzaminie nie należy wybierać odpowiedzi po "jakości językowej", tylko po sensie merytorycznym. Literówka nie zmienia zwykle znaczenia terminu, ale może rozpraszać. Najbezpieczniej czytać odpowiedzi uważnie i oceniać ich zgodność z wiedzą fachową.
Skuteczne są fiszki: substancja → grupa działania → przykładowe zastosowanie. Do tego warto korzystać z indeksu ATC oraz z ChPL, by utrwalać podstawowe przyporządkowania. Ucz się w małych blokach (np. 10 leków dziennie) i regularnie powtarzaj.
Gdy pojawia się wątpliwość co do wskazań, drogi podania, ostrzeżeń lub interakcji. ChPL jest kluczowym źródłem informacji o produkcie leczniczym. W kontekście egzaminu pomaga zrozumieć, dlaczego lek należy do danej grupy i jakie obszary bezpieczeństwa są istotne.
info

Statystycznie 78% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Metotreksat jest lekiem o działaniu przeciwnowotworowym (stosowanym m.in. w terapii niektórych nowotworów), dlatego odpowiedź "przeciwnowotworową" jest właściwa."

Źródła:

  • WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, ATC/DDD Index: Methotrexate (L01BA01) – https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/ (wejście dla "methotrexate") – dostęp 2026-02-18
  • PubChem, "Methotrexate" (CID 126941) – https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Methotrexate – dostęp 2026-02-18
  • DrugBank Online, "Methotrexate" – https://go.drugbank.com/drugs/DB00563 – dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) dla produktów zawierających metotreksat
  • Podręcznik farmakologii dla kierunków medycznych (działy: leki przeciwnowotworowe)
  • Bazy leków/ATC (np. WHO ATC/DDD) do nauki klasyfikacji i wskazań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego