KWALIFIKACJA TKO2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 31.
Minimalna droga oporowa klamry w zamknięciu suwakowym rozjazdu zwyczajnego w przypadku zerwania pędni, przy prawidłowo działającej zastawce zerwania pędni powinna wynosić
Ilustracja przedstawia schemat techniczny związany z systemem sterowania ruchem kolejowym, a dokładniej z zamknięciem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Droga oporowa klamry to minimalny wymagany przesuw/"opór" zapewniający bezpieczne działanie zamknięcia suwakowego w sytuacji awaryjnej, np. przy zerwaniu pędni, gdy prawidłowo pracuje zastawka. Wymagana wartość minimalna wynosi 5 mm, bo gwarantuje spełnienie warunku zabezpieczenia i ryglowania.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy minimalnej drogi oporowej klamry w zamknięciu suwakowym rozjazdu zwyczajnego w szczególnej sytuacji eksploatacyjnej: zerwanie pędni, przy jednocześnie prawidłowo działającej zastawce zerwania pędni. W urządzeniach sterowania ruchem kolejowym taka sytuacja jest rozpatrywana jako stan awaryjny, w którym mechanizmy zabezpieczające muszą nadal ograniczać ryzyko nieprawidłowego położenia iglic i utraty pewności zamknięcia.

Droga oporowa można rozumieć jako wymaganą minimalną wartość przemieszczenia/zakres pracy elementu (tu: klamry), przy którym mechanizm przechodzi w stan zapewniający wymagane "zablokowanie" lub uzyskanie warunku bezpieczeństwa. Zbyt mała droga oporowa oznacza, że mechanizm może nie osiągnąć stanu gwarantującego właściwe działanie zamknięcia przy nietypowych obciążeniach, luzach lub przy uszkodzeniu elementu przeniesienia ruchu (pędni).

W tym zadaniu wartość minimalna wynosi 5 mm. Jest to wartość wymagana w odniesieniu do badanego przypadku (zerwanie pędni + poprawna praca zastawki), czyli stanowi granicę, poniżej której nie powinno się uznać działania zamknięcia za spełniające warunek minimalny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "1 mm" i "2 mm" to wartości typowe raczej dla niewielkich luzów, tolerancji lub drobnych przemieszczeń regulacyjnych. W kontekście wymagań bezpieczeństwa dla zamknięć rozjazdowych są zbyt małe, aby stanowić pewne minimum w sytuacji awaryjnej.
  • "4 mm" jest bliższe prawidłowej odpowiedzi, co czyni ją dobrym dystraktorem. Nadal nie spełnia jednak warunku minimalnego – w pytaniu nie chodzi o "wartość typową", tylko o wartość graniczną, która musi być osiągnięta.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o wartości minimalne w SRK często decyduje nie intuicja, ale znajomość konkretnego wymagania z dokumentacji technicznej/utrzymaniowej. Jeśli dwie odpowiedzi są "blisko siebie", zwykle jedna z nich jest właśnie właściwym progiem minimalnym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Droga oporowa klamry to minimalny wymagany zakres przemieszczenia elementu (klamry) w mechanizmie zamknięcia suwakowego, przy którym uzyskuje się wymagany stan zabezpieczenia. Jest to parametr ważny dla pewności zamknięcia i bezpieczeństwa pracy rozjazdu.
Zerwanie pędni oznacza awarię przeniesienia ruchu nastawczego. W takim stanie mechanizmy zabezpieczające powinny nadal ograniczać ryzyko niekontrolowanego przestawienia elementów rozjazdu. Minimalna droga oporowa jest jednym z warunków, by mechanizm zadziałał w sposób przewidywalny.
Oznacza to, że element zabezpieczający przewidziany na wypadek zerwania pędni spełnia swoją funkcję i wprowadza mechanizm w stan wymagany dla bezpieczeństwa. W praktyce chodzi o to, by awaria pędni nie powodowała samoczynnej utraty zamknięcia lub niepewnego położenia rozjazdu.
Częstym błędem jest utożsamianie klamry z innymi elementami przeniesienia ruchu lub ryglowania, np. z częściami suwaka, cięgłami czy elementami napędu. Na egzaminie warto rozróżniać: co przenosi ruch, a co realizuje funkcję oporu/ryglowania w zamknięciu.
Słowo "minimalna" oznacza próg graniczny: wartość poniżej niej jest niedopuszczalna w danym warunku. To nie jest średnia ani "najczęściej spotykana" wartość. W pytaniach o SRK często decyduje dokładna znajomość wymagań, a nie szacowanie z doświadczenia.
W praktyce małe wartości rzędu 1–2 mm często dotyczą luzów, tolerancji lub regulacji drobnych elementów, ale nie zawsze spełniają rolę progu bezpieczeństwa. W pytaniach o warunki awaryjne (np. zerwanie pędni) minimalne wartości bywają większe, aby zapewnić pewność działania mechanizmu.
Typowe pomyłki to: wybór "najmniejszej liczby", bo brzmi jak minimalna; mylenie pędni z innymi cięgnami; nieuwzględnienie warunku z pytania (że zastawka działa prawidłowo); oraz przenoszenie wartości z innego typu rozjazdu lub innego rozwiązania konstrukcyjnego zamknięcia.
Parametry tego typu sprawdza się podczas przeglądów, regulacji i odbiorów po naprawach urządzeń rozjazdowych. Weryfikacja odbywa się zgodnie z dokumentacją techniczną i procedurami utrzymania, często z użyciem przyrządów pomiarowych i według kryteriów dopuszczenia do eksploatacji.
Najskuteczniejsze jest uczenie się "z kontekstem": łączyć wartość z warunkiem (np. awaria/stan normalny) i z elementem (np. klamra, suwak). Pomaga tworzenie fiszek: element → parametr → warunek pomiaru. Warto też rozwiązywać zestawy pytań z podobnych mechanizmów.
Gdy pytanie dotyczy bardzo konkretnej wartości liczbowej lub szczegółu konstrukcyjnego (np. minimalny skok, luz, droga oporowa) dla danego typu elementu SRK, zwykle źródłem są wymagania techniczne/DTR albo instrukcje utrzymania. Wtedy nie warto zgadywać "z mechaniki ogólnej", tylko kojarzyć wymaganie z nauki branżowej.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Droga oporowa klamry to minimalny wymagany przesuw/"opór" zapewniający bezpieczne działanie zamknięcia suwakowego w sytuacji awaryjnej, np. przy zerwaniu pędni, gdy prawidłowo pracuje zastawka."

Materiały:

  • Dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) danego typu zamknięcia suwakowego i napędu rozjazdowego
  • Instrukcje utrzymania i regulacji urządzeń SRK stosowane u zarządcy infrastruktury
  • Materiały dydaktyczne z budowy rozjazdów i elementów ryglujących w SRK (skrypty szkoły/CKZ)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego