KWALIFIKACJA EKA2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 3.
Minimalne wymagania techniczne odwzorowania cyfrowego dla tekstu drukowanego czarno-białego wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minimalne wymagania oznaczają najniższą dopuszczalną rozdzielczość zapewniającą czytelność czarno-białego tekstu drukowanego. Wartość 150 dpi spełnia ten próg. 100 dpi może dawać zbyt małą czytelność, a 200 i 250 dpi przekraczają minimum (to wartości wyższej jakości, ale nie "minimalne").

Pełne wyjaśnienie:

Parametr dpi (dots per inch) opisuje rozdzielczość skanowania, czyli ile punktów obrazu przypada na jeden cal. W digitalizacji dokumentów archiwalnych i biurowych dobór dpi wpływa na:

  • czytelność liter (ostrość krawędzi, brak "schodków"),
  • możliwość dalszego przetwarzania (np. indeksowanie tekstu),
  • wielkość pliku i czas skanowania,
  • zakres zastosowań kopii (podgląd/udostępnianie vs kopia wzorcowa).

Dla tekstu drukowanego czarno-białego minimalny próg ma zapewnić, że litery pozostaną jednoznacznie rozpoznawalne, a dokument będzie możliwy do wiarygodnego odczytu. Dlatego odpowiedź "150 dpi" odpowiada wymaganiu "minimalne".

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "100 dpi" jest zbyt niskie dla pewnej, powtarzalnej czytelności: cienkie fonty, mały druk lub słabszy kontrast mogą stać się nieostre.
  • "200 dpi" to wartość wyższa niż minimalna. Może być stosowana w praktyce, ale pytanie dotyczy minimum, więc nie jest właściwą odpowiedzią.
  • "250 dpi" również przekracza minimum; poprawia jakość, ale zwiększa rozmiar pliku i czas pracy bez tego, by było to konieczne dla samego progu minimalnego.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze podkreśl w treści słowa typu minimalne, najniższe, wystarczające. W takich pytaniach typową pułapką jest wybór "większej liczby", bo brzmi bezpieczniej, mimo że nie odpowiada na to, o co pytają.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dpi określa rozdzielczość skanowania: ile punktów obrazu przypada na 1 cal. Im wyższe dpi, tym więcej detali i zwykle lepsza czytelność, ale rośnie rozmiar pliku i czas skanowania. Dla prostego druku można stosować niższe minimum niż dla rękopisów czy zdjęć.
Wymagania minimalne to najniższe parametry, które muszą być spełnione, aby odwzorowanie uznać za wystarczające (np. do odczytu). Zalecane wartości są wyższe i dają lepszą jakość lub większy zapas bezpieczeństwa, ale nie są konieczne, jeśli pytanie dotyczy "minimum".
Przy 100 dpi cienkie linie liter i drobny druk mogą stać się postrzępione lub zlane, szczególnie gdy papier jest pożółkły, ma przebicia lub słabszy kontrast. Taki skan trudniej czytać i trudniej poddać kontroli jakości, dlatego zwykle wymaga się wyższej rozdzielczości minimalnej.
Wyższe dpi jest przydatne, gdy dokument ma małą czcionkę, gorszy stan zachowania, słaby kontrast albo ma być intensywnie wykorzystywany (np. powiększenia, przetwarzanie, dokładna kontrola). To nie zmienia faktu, że w pytaniu o "minimalne" liczy się próg najniższy.
Najczęściej: typ materiału (druk, rękopis, fotografia), stan zachowania (zabrudzenia, przebicia), przeznaczenie kopii (udostępnianie czy zabezpieczenie), wymagania jakościowe instytucji oraz ograniczenia praktyczne (czas, pojemność dysków). Dpi dobiera się tak, by zapewnić czytelność i sensowną wielkość pliku.
Nie zawsze. Większe dpi zwiększa szczegółowość, ale powoduje większe pliki, dłuższy czas skanowania i większe koszty przechowywania. Jeśli dokument jest prosty i czytelny, skanowanie znacznie powyżej minimum może być nieefektywne. Najlepsze jest dopasowanie parametrów do celu i rodzaju materiału.
W praktyce ocenia się czytelność liter (zwłaszcza drobnych), ostrość krawędzi, brak poruszenia, równomierny kontrast i brak uciętych marginesów. Pomocne jest też powiększenie fragmentów z małym drukiem. Jeśli przy typowym powiększeniu litery są wyraźne, skan zwykle spełnia wymagania.
Oprócz dpi liczy się tryb kolorystyczny (czarno-biały vs skala szarości), próg binaryzacji, kontrast/jasność oraz wyrównanie kartki (brak przekosu). Złe ustawienia progu mogą "zjadać" cienkie elementy liter albo powodować zlewanie znaków, nawet gdy dpi jest poprawne.
To cyfrowa kopia dokumentu (np. skan), która ma odzwierciedlać treść i cechy istotne dla odczytu oraz identyfikacji. W archiwum odwzorowanie służy m.in. zabezpieczeniu informacji, udostępnianiu użytkownikom i wsparciu opracowania (np. opis, metadane, wyszukiwanie).
Najpierw ustal kontekst: archiwum, dokumentacja pracownicza, biblioteka, urząd. Następnie zwróć uwagę na typ materiału (druk/rękopis/fotografia) i na słowo-klucz "minimalne". Na egzaminie pomagają notatki porównujące progi dla różnych typów dokumentów, ale zawsze odpowiadaj na to, o co pytają.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Minimalne wymagania oznaczają najniższą dopuszczalną rozdzielczość zapewniającą czytelność czarno-białego tekstu drukowanego."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 2018 r. (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 535), załącznik – wymagania dla odwzorowań cyfrowych dokumentacji pracowniczej (wskazane w materiale kontekstowym)

Materiały:

  • Instrukcje producenta skanera (ustawienia rozdzielczości, tryb czarno-biały/skala szarości)
  • Materiały dydaktyczne z digitalizacji w archiwistyce (parametry skanowania, kontrola jakości)
  • Opis wymagań technicznych odwzorowań cyfrowych dla różnych typów dokumentów (porównanie minimów i zaleceń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego