KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 7.
Motowidło jest stosowane do odmierzania określonej długości przędzy i nici, między innymi w celu wyznaczania metodą pasemkową wskaźników charakteryzujących ich
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Motowidło pozwala odmierzyć stałą długość przędzy/nici i nawinąć ją w pasemko. W metodzie pasemkowej takie pasemko się waży, a z masy i długości wyznacza masę liniową (tex/dtex), która bezpośrednio opisuje grubość. Pozostałe cechy wymagają innych metod lub wielu powtórzeń.

Pełne wyjaśnienie:

Motowidło jest przyrządem do przygotowania pasemka o ściśle określonej długości (odmierzenie i nawinięcie przędzy lub nici). To właśnie ta znana długość jest kluczowa w metodzie pasemkowej, której głównym zadaniem jest wyznaczenie masy liniowej przędzy/nici.

W praktyce wykonuje się pasemko o znanej długości, następnie je waży i na tej podstawie oblicza masę liniową wyrażaną najczęściej w tex lub dtex. Masa liniowa jest podstawowym wskaźnikiem grubości: im większa masa na jednostkę długości, tym "grubsza" przędza lub nić.

Dlatego odpowiedź "grubość" jest poprawna: metoda pasemkowa (z użyciem motowidła) została zaprojektowana przede wszystkim do oceny tej cechy.

Pozostałe propozycje są niepoprawne z następujących powodów:

  • "Szwalność" to cecha użytkowa związana z zachowaniem w szyciu (np. skłonność do zrywania, prucie, pętelkowanie), której nie wyznacza się przez samo odmierzenie długości i zważenie pasemka.
  • "Wytrzymałość" bada się metodami rozciągania (próba zrywania), czyli na innych urządzeniach i według innych procedur niż metoda pasemkowa.
  • "Nierównomierność" dotyczy zmienności grubości wzdłuż długości przędzy. Da się ją oceniać pośrednio, wykonując wiele pasmek i analizując rozrzut wyników, ale nie jest to podstawowy, bezpośredni cel metody pasemkowej w ujęciu egzaminacyjnym.

Wskazówka do egzaminu: skojarz "motowidło → pasemko → ważenie → tex/dtex", a tex/dtex zawsze prowadzi do wniosku: grubość (masa liniowa).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Motowidło to przyrząd do nawijania przędzy lub nici w pasemko o znanej, powtarzalnej długości. Dzięki temu można przygotować próbkę do ważenia i dalszych obliczeń, najczęściej przy wyznaczaniu masy liniowej (tex/dtex), czyli wskaźnika grubości przędzy/nici.
Metoda pasemkowa służy głównie do wyznaczania masy liniowej przędzy lub nici. Wykonuje się pasemko o znanej długości, waży je, a wynik przelicza na jednostkę długości (np. tex/dtex). To podstawowa charakterystyka "grubości" wyrobu.
Masa liniowa mówi, ile materiału (masy) przypada na określoną długość przędzy. Im większa masa na tę samą długość, tym większy przekrój i "grubość" przędzy. Dlatego tex/dtex jest praktycznym, liczbowym opisem grubości używanym w kontroli jakości.
Grubość (masa liniowa) to wartość średnia dla danej długości przędzy i jest celem metody pasemkowej. Nierównomierność opisuje zmienność tej grubości wzdłuż nitki (raz cieńsza, raz grubsza). Do oceny nierównomierności zwykle potrzeba wielu pomiarów lub specjalistycznych urządzeń.
Nie. Motowidło służy do odmierzenia długości i przygotowania pasemka. Wytrzymałość (siła zrywania i wydłużenie) bada się w próbach rozciągania na odpowiednich maszynach wytrzymałościowych. Sama informacja o długości i masie pasemka nie zastępuje próby zrywania.
Grubość (tex/dtex) warto sprawdzić przy przyjęciu dostawy oraz przed rozpoczęciem szycia, zwłaszcza gdy zmienia się partia nici. Ułatwia to dobór igły, naprężenia nici i parametrów ściegu oraz zmniejsza ryzyko zrywania nici lub nieprawidłowego wyglądu szwu.
Najczęstszy błąd to wybór "nierównomierności" zamiast "grubości", bo oba pojęcia kojarzą się z przekrojem przędzy. Drugi błąd to mylenie metody pasemkowej z badaniami wytrzymałościowymi. Pomaga zapamiętać schemat: pasemko + ważenie = tex/dtex.
Ogólna zasada jest prosta: przygotowujesz pasemko o znanej długości, ważysz je, a następnie przeliczasz masę na jednostkę długości. Wynik podaje się np. w tex lub dtex. Na egzaminie najważniejsze jest skojarzenie, że taki pomiar opisuje grubość przędzy/nici.
Nie wprost. Szwalność to cecha praktyczna ujawniająca się podczas szycia (zachowanie nici w maszynie, w szwie, podatność na zrywanie). Metoda pasemkowa dostarcza informacji o masie liniowej (grubości), która może wpływać na szycie, ale nie jest miarą szwalności jako takiej.
Ucz się skojarzeniami "przyrząd → próbka → wynik". Dla motowidła: pasemko o znanej długości → ważenie → tex/dtex → grubość. Dla wytrzymałości: rozciąganie → siła zrywania. Takie mapowanie procesów ogranicza zgadywanie po podobnych terminach.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Motowidło pozwala odmierzyć stałą długość przędzy/nici i nawinąć ją w pasemko."

Źródła:

  • ISO 2060:1994, Textiles — Yarn from packages — Determination of linear density (mass per unit length) by the skein method
  • ISO 2062:2009, Textiles — Yarns from packages — Determination of single-end breaking force and elongation at break (metody wytrzymałościowe, odróżnienie od pasemkowej)

Materiały:

  • Norma ISO dotycząca wyznaczania masy liniowej metodą pasemkową (skein method)
  • Podręczniki z technologii włókienniczej: budowa i własności przędzy oraz metody jej badań
  • Instrukcje laboratoryjne/ćwiczenia z badania masy liniowej przędzy i nici (tex/dtex)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego