KWALIFIKACJA ELM5 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 38.
Musisz naprawić instalację domofonową, która wymaga zastosowania rezystora o wartości 10kΩ. Który z poniższych rezystorów będzie najbardziej odpowiedni do zastosowania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najważniejszym kryterium doboru jest wymagana rezystancja 10 kΩ.
Odpowiedź "Rezystor metalizowany, 10kΩ, moc 1/4 W" spełnia warunek wartości, a moc 0,25 W jest typowa dla wielu zastosowań niskoprądowych. Pozostałe opcje mają inne rezystancje (1 kΩ, 10 Ω, 100 kΩ), więc nie spełniają wymogu układu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano, że instalacja domofonowa wymaga użycia rezystora o wartości 10 kΩ. To oznacza, że podstawowym kryterium wyboru jest rezystancja nominalna elementu. Jeśli rezystor ma inną wartość (np. 1 kΩ, 10 Ω lub 100 kΩ), to w większości układów zmieni prądy i napięcia w obwodzie, przez co układ może działać nieprawidłowo lub w ogóle nie zadziałać.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "Rezystor metalizowany, 10kΩ, moc 1/4 W". Spełnia ona wymaganie 10 kΩ, a dodatkowo podana moc 1/4 W (0,25 W) jest często spotykana w elektronice małosygnałowej i w typowych obwodach sterowania, gdzie prądy są niewielkie. Sam typ wykonania ("metalizowany") nie jest tu jedynym możliwym wyborem, ale jest poprawny i powszechnie stosowany, m.in. ze względu na stabilność parametrów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Rezystor węglowy, 1kΩ, moc 1/2 W" – mimo większej mocy ma złą wartość rezystancji. 1 kΩ to dziesięć razy mniej niż 10 kΩ, więc w typowym zastosowaniu popłynie większy prąd, co zmieni punkt pracy układu.
  • "Rezystor drutowy, 10Ω, moc 1 W" – 10 Ω jest skrajnie różne od 10 kΩ (różnica rzędu 1000 razy). Taki dobór prawie na pewno spowoduje zbyt duży prąd i może prowadzić do przeciążenia lub uszkodzenia elementów.
  • "Rezystor SMD, 100kΩ, moc 1/8 W" – 100 kΩ jest dziesięć razy większe od 10 kΩ, więc prądy byłyby zbyt małe, a napięcia w węzłach mogłyby nie osiągać wymaganych poziomów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest podana konkretna wartość rezystancji, najpierw wybierz odpowiedź z identyczną rezystancją, a dopiero potem porównuj pozostałe parametry (moc, tolerancja, typ montażu). Jeśli w kilku opcjach pojawia się ta sama wartość, wtedy dopiero dodatkowe parametry rozstrzygają wybór.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
10 kΩ oznacza rezystancję równą 10 000 Ω. Taka wartość determinuje, jaki prąd popłynie w obwodzie dla danego napięcia (zgodnie z prawem Ohma). W praktyce dobierasz rezystor tak, aby nie zmieniać punktu pracy układu.
Przedrostek k oznacza tysiąc. Czyli 1 kΩ = 1000 Ω, a 10 kΩ = 10 000 Ω. Warto robić szybkie przeliczenie w głowie, bo wiele błędów wynika z pomylenia kΩ z Ω.
1 kΩ jest 10 razy mniejszy niż 10 kΩ, więc zwykle spowoduje 10 razy większy prąd (przy tym samym napięciu). To zmienia działanie układu, może powodować przegrzewanie elementów lub błędne poziomy sygnałów w instalacji.
Zwykle nie. 100 kΩ jest 10 razy większy, więc prąd będzie znacznie mniejszy. W konsekwencji spadki napięcia i poziomy sygnałów mogą być nieprawidłowe (np. układ nie rozpozna stanu logicznego lub sygnału sterującego).
Moc 1/4 W (0,25 W) to maksymalna moc, jaką rezystor może bezpiecznie rozpraszać w postaci ciepła w typowych warunkach. Jeśli w obwodzie moc strat będzie większa, rezystor może się przegrzewać, zmieniać wartość lub ulec uszkodzeniu.
W praktyce szacujesz moc strat: P = U·I lub P = I²·R albo P = U²/R. Potem wybierasz rezystor o mocy z zapasem (często 2×). Na egzaminie zwracaj uwagę, czy podano napięcie/prąd do obliczeń.
Rezystory metalizowane zwykle mają lepszą stabilność parametrów i mniejszy szum niż węglowe, a także częściej spotkasz je w precyzyjniejszych zastosowaniach. Węglowe bywają tańsze, ale ich parametry mogą być mniej stabilne w czasie i temperaturze.
Tak, bo wpływa na montaż i zastosowanie. SMD wymaga lutowania powierzchniowego i ma inne gabaryty, a drutowy jest często przewidziany do większych mocy i ma inną konstrukcję. Zawsze jednak kluczowe są: rezystancja, moc i dopasowanie mechaniczne.
Ustaw multimetr na pomiar rezystancji (zakres obejmujący 10 kΩ), odłącz element od zasilania i najlepiej wylutuj jedną końcówkę, by uniknąć wpływu innych elementów w obwodzie. Odczyt porównaj z wartością nominalną i tolerancją.
Najczęstsze są: pomylenie jednostek (Ω/kΩ/MΩ), wybór "większej mocy" zamiast właściwej rezystancji oraz przeoczenie zera w wartości (np. 10 Ω vs 10 kΩ). Pomaga zasada: najpierw wartość R, potem moc i reszta parametrów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe opcje mają inne rezystancje (1 kΩ, 10 Ω, 100 kΩ), więc nie spełniają wymogu układu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Rezystor" – opis elementu i podstawowe parametry, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystor (dostęp: 2026-03-01)
  • All About Circuits, "Resistor Power Rating" (podstawy doboru mocy rezystora), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-2/resistor-power-rating/ (dostęp: 2026-03-01)
  • SparkFun Learn, "Resistors" (wartości, zastosowania, podstawy doboru), https://learn.sparkfun.com/tutorials/resistors/all (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik podstaw elektrotechniki/elektroniki: rezystancja, prawo Ohma, moc w elementach
  • Karty katalogowe rezystorów (parametry: wartość, tolerancja, moc, TCR)
  • Ćwiczenia laboratoryjne: pomiary multimetrem i dobór elementów biernych do układów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego