W pielęgnacji osoby chorej i niesamodzielnej kluczowe jest utrzymywanie higieny przy jednoczesnym ograniczaniu przenoszenia zanieczyszczeń między okolicami ciała. W toalecie twarzy stosuje się ogólną zasadę: zaczyna się od miejsc względnie czystszych, a kończy na bardziej narażonych na zanieczyszczenie. Ma to znaczenie zarówno dla komfortu pacjenta, jak i dla profilaktyki zakażeń.
Odpowiedź "od czoła" jest poprawna, ponieważ czoło zwykle jest mniej narażone na kontakt ze śliną, wydzieliną z nosa i częste dotykanie. Rozpoczęcie od tej okolicy pomaga ograniczyć ryzyko "roznoszenia" zanieczyszczeń na pozostałe partie twarzy podczas kolejnych ruchów myjących.
Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe w tym ujęciu?
- "od nosa" – okolica nosa bywa częściej zanieczyszczona wydzieliną; rozpoczęcie od niej zwiększa ryzyko przeniesienia zanieczyszczeń na czystsze partie twarzy.
- "od ust" – okolica ust jest narażona na kontakt ze śliną, resztkami pokarmu i częste dotykanie (np. podczas kaszlu, mówienia, jedzenia), dlatego zwykle traktuje się ją jako bardziej zanieczyszczoną w kolejności mycia.
- "od policzków" – policzki mogą wydawać się "bezpieczne", ale bez przyjęcia spójnej zasady (od czystszego do bardziej zanieczyszczonego) łatwo popełnić błąd w sekwencji i w praktyce szybciej przenieść zanieczyszczenia na inne okolice.
W praktyce opiekun medyczny powinien dodatkowo pamiętać o warunkach wykonania toalety: zapewnieniu intymności, poinformowaniu pacjenta o czynnościach, ocenie stanu skóry, delikatnych ruchach oraz o doborze czystych przyborów i ich właściwym użyciu. Na egzaminie warto kierować się zasadą porządku i higieny: najpierw czyściej, potem bardziej "brudząco".
