KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 23.
Na cięgna nośne w dźwignicach nie stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cięgna nośne w dźwignicach to elementy przeznaczone do bezpośredniego przenoszenia obciążenia podczas podnoszenia.
Do takich rozwiązań należą m.in. liny stalowe oraz łańcuchy (np. sworzniowe). Pasy klinowe służą głównie do przenoszenia mocy w napędach, a nie jako elementy nośne do podnoszenia ładunków.

Pełne wyjaśnienie:

W dźwignicach cięgno nośne jest elementem, który bezpośrednio przenosi siłę od podnoszonego ładunku do mechanizmu podnoszenia. Z tego powodu musi spełniać wymagania dotyczące nośności, odporności na zmęczenie, przewidywalnego zachowania pod obciążeniem oraz możliwości kontroli stanu technicznego.

Odpowiedź "pasów klinowych" jest poprawna, ponieważ pas klinowy jest typowym elementem napędowym (przeniesienia mocy i ruchu obrotowego pomiędzy kołami pasowymi). Nie jest on projektowany ani stosowany jako element do bezpośredniego podnoszenia ładunków w roli cięgna nośnego. W praktyce pas może występować w dźwignicy jako część układu napędowego (np. napęd silnika), ale nie jako "zawiesie" czy element podnoszenia.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do elementów, które mogą pełnić funkcję cięgien nośnych:

  • "lin stalowych" – to podstawowe cięgna w wielu suwnicach, wciągnikach i żurawiach; pracują na bębnie i w układach krążków.
  • "łańcuchów sworzniowych" – są stosowane m.in. w wciągnikach łańcuchowych oraz jako elementy nośne w zawiesiach łańcuchowych.
  • "łańcuchów zębatych" – mimo że częściej kojarzą się z precyzyjnym przeniesieniem ruchu, sama konstrukcja łańcucha (zazębienie z kołem) nie wyklucza jego pracy jako cięgna; kluczowe jest przeznaczenie i dopuszczenie danego typu do przenoszenia obciążeń w dźwignicy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "cięgno nośne", myśl o elementach używanych do podnoszenia ładunku (lina/łańcuch), a nie o elementach służących do napędu (pas w przekładni pasowej).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cięgno nośne to element, który bezpośrednio przenosi obciążenie od ładunku do mechanizmu podnoszenia. Typowo są to liny stalowe lub łańcuchy używane we wciągnikach, suwnicach czy żurawiach. Muszą być dobierane do udźwigu i kontrolowane pod kątem zużycia.
Pasy klinowe są projektowane do przenoszenia mocy w napędach (tarciowo na kołach pasowych), a nie do podnoszenia ładunków. Inne są wymagania bezpieczeństwa, sposoby mocowania i kontrola stanu. W dźwignicy pas może wystąpić w napędzie, ale nie jako element podnoszący.
Najczęściej spotkasz liny stalowe (np. we wciągarkach bębnowych) oraz łańcuchy (np. we wciągnikach łańcuchowych i zawiesiach). Dobór zależy od udźwigu, wysokości podnoszenia, prędkości pracy i warunków środowiskowych.
Tak, w wielu wciągnikach stosuje się łańcuch jako element nośny, który przenosi obciążenie podczas podnoszenia. Kluczowe jest, aby był to łańcuch przewidziany do tego zastosowania (nośny) i eksploatowany zgodnie z wymaganiami producenta oraz kontrolami stanu.
Element nośny jest w "torze obciążenia" i trzyma ładunek (lina, łańcuch, zawiesie). Element napędowy tylko przekazuje ruch/moc (np. pas, sprzęgło, przekładnia) i zwykle nie ma bezpośredniego kontaktu z ładunkiem ani nie stanowi zabezpieczenia przed spadkiem.
Niebezpieczne są m.in. pękające druty, spłaszczenia, "gniazda" korozji, zagniecenia, uszkodzenia rdzenia oraz nieprawidłowe nawinięcie na bęben. Takie objawy mogą oznaczać spadek nośności. W praktyce ocenia się je podczas przeglądów i konserwacji.
Linę stalową często wybiera się tam, gdzie potrzebna jest duża wysokość podnoszenia, praca z bębnem i krążkami oraz korzystna masa własna cięgna. Łańcuch bywa wybierany w kompaktowych wciągnikach i tam, gdzie liczy się odporność na pewne warunki pracy.
Sam fakt "zębatości" odnosi się do sposobu współpracy z kołem, ale o dopuszczeniu do pracy nośnej decyduje przeznaczenie konstrukcji i parametry producenta. W praktyce w dźwignicach jako cięgna nośne stosuje się łańcuchy przewidziane do podnoszenia, a nie dowolne łańcuchy z napędów.
Najczęstszy błąd to pomylenie elementów napędowych z nośnymi (np. pas = cięgno). Drugi błąd to przeoczenie słowa "nie" w treści. Warto też pamiętać, że nazwa elementu nie wystarcza — liczy się jego rola w układzie podnoszenia.
Ucz się na schematach i przykładach: rozdziel tor obciążenia (hak, zawiesie, lina/łańcuch, krążki) od napędu (silnik, przekładnia, hamulec, pas). Rób krótkie fiszki: "co trzyma ładunek?" vs "co tylko napędza?". To pomaga w pytaniach z "nie stosuje się".
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Cięgna nośne w dźwignicach to elementy przeznaczone do bezpośredniego przenoszenia obciążenia podczas podnoszenia.Do takich rozwiązań należą m.in. liny stalowe oraz łańcuchy (np. sworzniowe)."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny budowy maszyn i elementów przenoszenia napędu
  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny dźwignic, zawiesi i transportu bliskiego
  • Instrukcje producentów dźwignic i zawiesi dostępne w dokumentacji zakładowej (DTR) – do nauki definicji i przykładów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego