KWALIFIKACJA BUD15 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 20.
Na czterech odcinkach budowanej drogi dojazdowej wykonano pomiary równości przygotowanego podłoża pod warstwę podbudowy z betonu asfaltowego. Na podstawie uzyskanych wyników pomiaru równości podłoża i korzystając z przedstawionego wyciągu z OST D-04.07.01, wskaż odcinek podłoża wymagający wyrównania.
Ilustracja przedstawia tabelę z wyciągiem z Ogólnych Specyfikacji Technicznych D-04.07.01 dotyczących podbudowy z betonu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odcinek wymagający wyrównania wskazuje się przez porównanie zmierzonych nierówności z dopuszczalną wartością podaną w wyciągu z OST. Odcinek z wynikiem przekraczającym tolerancję nie spełnia wymagań dla przygotowanego podłoża pod podbudowę i musi zostać skorygowany.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowa jest interpretacja kryterium odbiorowego z wyciągu OST (specyfikacji technicznej). Sama liczba w milimetrach nie przesądza jeszcze o konieczności naprawy, dopóki nie zostanie zestawiona z wymaganiem: w OST podaje się dopuszczalną nierówność (tolerancję) dla przygotowanego podłoża pod daną warstwę konstrukcji nawierzchni.

Postępowanie jest zawsze takie samo:

  • odczytać wartości nierówności dla każdego odcinka (w mm),
  • odczytać z wyciągu OST, jaka jest dopuszczalna nierówność dla badanego podłoża,
  • porównać każdy wynik z tolerancją i wskazać odcinek, który nie spełnia wymagania (czyli przekracza wartość dopuszczalną).

Odpowiedź "Odcinek 2 o nierównościach wynoszących 16 mm" jest poprawna, ponieważ wynik dla tego odcinka przekracza limit podany w wyciągu OST, więc odcinek należy wyrównać przed wykonaniem podbudowy z betonu asfaltowego.

Pozostałe propozycje ("13 mm", "15 mm", "12 mm") są nieprawidłowe w logice zadania, ponieważ te wartości – przy założeniu zgodności z wyciągiem OST dołączonym do arkusza – mieszczą się w dopuszczalnej tolerancji i nie stanowią podstawy do wymagania wyrównania (mogą być co najwyżej sygnałem do dodatkowej kontroli, jeśli są blisko granicy).

W praktyce budowy dróg taki wybór ma znaczenie jakościowe: pozostawienie odcinka przekraczającego tolerancję może skutkować problemami z zachowaniem grubości kolejnych warstw, nierównomiernym zagęszczeniem i obniżeniem trwałości nawierzchni. Dlatego zawsze należy opierać decyzję na wymaganiach specyfikacji, a nie na intuicji typu "największa wartość zawsze jest zła".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Równość podłoża to miara tego, jak bardzo powierzchnia przygotowanej warstwy odbiega od płaszczyzny/profilu projektowego. Zbyt duże nierówności utrudniają ułożenie kolejnych warstw o wymaganej grubości i mogą pogorszyć trwałość nawierzchni. Ocena równości odbywa się przez pomiar i porównanie z tolerancją w specyfikacji.
Najczęstsze skutki to nierównomierna grubość kolejnych warstw, problemy z zagęszczeniem, miejscowe osłabienia konstrukcji i szybsze powstawanie deformacji (np. kolein) lub spękań. W praktyce może to prowadzić do obniżenia jakości odbioru robót oraz konieczności kosztownych poprawek.
Najpierw odczytaj w wyciągu OST, jaka jest dopuszczalna nierówność (tolerancja) dla badanego podłoża i warstwy, pod którą podłoże jest przygotowywane. Następnie porównaj każdy wynik pomiaru w mm z limitem. Odcinki przekraczające limit kwalifikują się do wyrównania.
Największa wartość nie zawsze oznacza przekroczenie wymagań. O tym, czy odcinek wymaga wyrównania, decyduje porównanie z konkretną tolerancją podaną w specyfikacji technicznej (OST). Jeśli wszystkie wyniki mieszczą się w limicie, teoretycznie żaden odcinek nie powinien być wskazany do wyrównania.
W praktyce wykorzystuje się m.in. łaty pomiarowe z klinem/szczelinomierzem, niwelatory i urządzenia do kontroli profilu w zależności od wymaganej dokładności i zapisu w specyfikacji. Kluczowe jest, aby metoda była zgodna z OST/SST i pozwalała na porównanie wyników z wymaganiami odbiorowymi.
Odcinek uznaje się za wymagający wyrównania wtedy, gdy stwierdzona nierówność (wynik pomiaru) przekracza dopuszczalną wartość określoną w specyfikacji technicznej. Wyrównanie może obejmować profilowanie, uzupełnienie ubytków, frezowanie lub inne działania przewidziane technologią robót.
Jeżeli wynik nie przekracza tolerancji, formalnie spełnia wymaganie. Jednak wartości bliskie granicy mogą sugerować większe ryzyko niespełnienia wymagań w innych punktach lub po kolejnych operacjach. W praktyce warto wtedy zwiększyć liczbę kontroli, sprawdzić technologię profilowania i jakość zagęszczenia.
Najczęstsze błędy to pominięcie odwołania do wyciągu OST, automatyczne wskazanie największej liczby bez porównania do limitu oraz mylenie kryterium (np. uznanie, że trzeba wybrać odcinek najbardziej równy). Warto zawsze najpierw znaleźć w OST wartość dopuszczalną i dopiero potem wybierać odcinek.
W zależności od rodzaju podłoża i technologii mogą to być prace profilujące (równiarka), uzupełnienie materiału i ponowne zagęszczenie, miejscowe usunięcie nadmiaru materiału lub korekta spadków. Dobór metody powinien wynikać z dokumentacji i specyfikacji, aby nie pogorszyć nośności i odwodnienia.
Ćwicz czytanie krótkich wyciągów z OST/SST: wyszukiwanie limitów, warunków pomiaru i kryteriów odbioru. Ucz się rozpoznawać, czy zadanie dotyczy równości, grubości, zagęszczenia czy spadków. Na egzaminie najpierw ustal "jaki jest limit", a dopiero potem porównuj wyniki pomiarów.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odcinek wymagający wyrównania wskazuje się przez porównanie zmierzonych nierówności z dopuszczalną wartością podaną w wyciągu z OST.

Materiały:

  • Specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót (OST/SST) stosowane w drogownictwie – rozdziały dot. kontroli jakości równości
  • Podręczniki/kompendia z budowy dróg: warstwy konstrukcyjne i wymagania jakościowe
  • Materiały szkoleniowe z zakresu pomiarów równości i profilowania podłoża na budowie drogi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego