KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 13.
Na diagramie przedstawiono wielkości zapasów towarów znajdujących się w magazynie hurtowni oraz ich ceny sprzedaży netto. Ile wyniesie podatek VAT należny, jeżeli hurtownia sprzeda 50% zapasów każdego z towarów, a towary te są objęte stawką VAT – 5%?
Ilustracja przedstawia wykres słupkowy, który obrazuje ilości zapasów towarów w magazynie hurtowni oraz ich ceny sprzedaży
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
VAT należny liczy się od wartości sprzedaży netto. Dla każdego towaru należy odczytać z diagramu ilość zapasu i cenę netto, policzyć wartość 50% zapasu (0,5 × ilość × cena), zsumować wartości dla wszystkich towarów i obliczyć 5% tej sumy. Otrzymana kwota odpowiada 99,25 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu kluczowe jest rozróżnienie dwóch elementów: podstawy opodatkowania (wartości netto sprzedaży) oraz podatku VAT należnego (części stanowiącej określony procent podstawy).

Krok 1: odczyt danych z diagramu
Diagram przedstawia dla każdego towaru dwie informacje: wielkość zapasu (ilość w magazynie) oraz cenę sprzedaży netto. Te dane są niezbędne do wyliczenia wartości sprzedaży.

Krok 2: ustalenie ilości sprzedawanej
Hurtownia sprzedaje 50% zapasów każdego towaru, czyli dla każdej pozycji towarowej sprzedawana ilość to: 0,5 × zapas.

Krok 3: obliczenie wartości netto sprzedaży
Dla każdego towaru liczymy wartość netto sprzedaży według schematu:
wartość netto = (0,5 × ilość zapasu) × cena netto.
Następnie sumujemy wartości netto ze wszystkich towarów, bo VAT należny ma dotyczyć całej transakcji sprzedaży (sumy pozycji).

Krok 4: wyliczenie VAT należnego
Skoro stawka VAT wynosi 5%, to:
VAT należny = 5% × suma wartości netto (czyli 0,05 × suma netto). Po wykonaniu działań na danych odczytanych z diagramu otrzymuje się wynik 99,25 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 22,50 zł – typowy skutek policzenia 5% od zbyt małej podstawy (np. od jednej pozycji towarowej albo po pominięciu części asortymentu) lub pomyłki w odczycie jednostek na diagramie.
  • 189,05 zł – często wynika z policzenia VAT od niewłaściwej podstawy (np. od pełnych zapasów zamiast 50%) albo z błędu arytmetycznego przy sumowaniu wartości netto.
  • 198,50 zł – wynik sugeruje podwojenie poprawnej kwoty VAT (np. potraktowanie 50% jako 100% lub wykonanie mnożenia przez 2 w nieprawidłowym miejscu obliczeń).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze policz podstawę (netto), dopiero na końcu licz VAT jako procent. Unikaj zaokrąglania pośrednich wyników – bezpieczniej zaokrąglić dopiero końcową kwotę VAT do 1 grosza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw oblicz podstawę opodatkowania, czyli wartość sprzedaży netto (ilość × cena netto) dla każdej pozycji i zsumuj. Następnie policz VAT jako stawka × suma netto, np. 5% to 0,05. Dopiero potem można wyliczyć wartość brutto, dodając VAT do netto.
To znaczy, że dla każdego towaru osobno sprzedajesz połowę jego ilości magazynowej. Nie wybierasz jednego towaru ani nie sprzedajesz 50% łącznych zapasów hurtowni. W obliczeniach zwykle stosuje się mnożnik 0,5 przy ilości.
Kwota brutto już zawiera VAT, więc liczenie podatku od brutto prowadziłoby do błędu (podatek od podatku). W typowych zadaniach egzaminacyjnych, gdy podane są ceny netto, podstawą jest suma wartości netto, a VAT należny to odpowiedni procent tej sumy zgodnie ze stawką.
Najczęściej myli się jednostki osi (np. sztuki vs opakowania), błędnie interpretuje legendę (który kolor/słupek oznacza cenę, a który ilość) albo odczytuje wartości "z grubsza" bez uwzględnienia skali. Pomocne jest spisanie odczytów do mini-tabeli przed liczeniem VAT.
Można zrobić kontrolę "rzędu wielkości": jeśli suma sprzedaży netto wynosi N, to VAT przy 5% powinien być blisko N/20. Jeśli wynik jest np. dwa razy większy, często oznacza pominięcie warunku 50% albo policzenie pełnych zapasów zamiast połowy.
Obie metody dadzą ten sam rezultat, jeśli stawka VAT jest taka sama dla wszystkich pozycji. W praktyce najwygodniej policzyć wartości netto dla każdego towaru, zsumować netto i dopiero na końcu obliczyć 5% VAT. To zmniejsza ryzyko błędów i zaokrągleń.
Informacja "netto" oznacza, że podane ceny nie zawierają VAT. Dzięki temu VAT należny obliczasz bezpośrednio jako procent od wartości netto. Gdyby ceny były brutto, trzeba byłoby najpierw "wyjąć" VAT z kwoty brutto, co wymaga innego wzoru.
Nie, różne towary mogą mieć różne stawki VAT, ale w tym zadaniu jest podane wprost, że towary są objęte stawką 5%. Na egzaminie trzeba stosować dokładnie warunki z treści. Jeśli stawki byłyby różne, VAT liczy się oddzielnie dla każdej stawki.
Najbezpieczniej jest prowadzić obliczenia z większą dokładnością (np. kilka miejsc po przecinku) i zaokrąglić dopiero końcowy VAT do 1 grosza. Zbyt wczesne zaokrąglanie wartości pośrednich (np. każdej pozycji) może dać wynik różniący się o kilka groszy.
Ćwicz schemat: odczyt danych → wartość netto → stawka VAT → VAT należny. Rób zadania z tabel i wykresów, bo często pojawia się element interpretacji danych. Dodatkowo powtórz pojęcia: netto, brutto, podstawa opodatkowania, VAT należny i naliczony.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "VAT należny liczy się od wartości sprzedaży netto."

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw rachunkowości i rozliczeń VAT (działy: sprzedaż, fakturowanie, podatek należny)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych: obliczenia VAT od cen netto
  • Materiały ćwiczeniowe z odczytu danych z tabel i wykresów (diagramy słupkowe/kołowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego