KWALIFIKACJA MED1 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 36.
Na diagramie uzębienia mlecznego zaznaczono ubytek na zębie w żuchwie po stronie lewej (4. ząb od linii pośrodkowej). Który opis jest prawidłowy, uwzględniając zaznaczone powierzchnie?
Ilustracja przedstawia schematyczny diagram dentystyczny (odontogram) układu zębów mlecznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na schemacie ubytek obejmuje centralne pole zęba (powierzchnia żująca) oraz pole przedsionkowe zęba bocznego (powierzchnia policzkowa).
Wskazany jest 4. ząb od linii pośrodkowej w dolnym łuku, czyli pierwszy trzonowiec mleczny w żuchwie po stronie lewej.

Pełne wyjaśnienie:

Odontogram przedstawia każdy ząb jako figurę podzieloną na 5 pól. Pole centralne odpowiada powierzchni żującej (dla zębów bocznych) lub siecznej (dla przednich). Cztery pola otaczające odpowiadają powierzchniom: przedsionkowej, językowej/podniebiennej, mezjalnej i dystalnej.

W zaznaczonym zębie zacieniowane są dwa pola: centrum oraz pole po stronie przedsionka. Dla zębów bocznych (trzonowców) powierzchnia przedsionkowa to powierzchnia policzkowa, a nie wargowa (wargowa dotyczy typowo zębów przednich).

Położenie zęba w dolnym łuku oraz jako 4. ząb od linii pośrodkowej oznacza pierwszy trzonowiec mleczny (numer 04 w uzębieniu mlecznym). Dlatego poprawny opis to: ubytek na powierzchni policzkowej i żującej tego zęba w żuchwie po stronie lewej.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • Wskazanie powierzchni językowej zamiast policzkowej wynika z pomylenia stron przedsionek/język w symbolu zęba.
  • Wskazanie powierzchni mezjalnej zamiast żującej nie zgadza się z faktem, że zacieniowane jest pole centralne (żujące), a nie pole styczne.
  • Zmiana żuchwy na szczękę jest niezgodna z położeniem zaznaczenia w dolnym rzędzie diagramu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal łuk (góra/dół), potem numer od linii pośrodkowej, a dopiero na końcu analizuj które pola w symbolu zęba są zaznaczone.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odontogram to schemat uzębienia używany w dokumentacji pacjenta. Pozwala szybko zaznaczać ubytki, wypełnienia i plan leczenia na konkretnych zębach oraz powierzchniach. Ułatwia komunikację w zespole i kontrolę zmian podczas kolejnych wizyt.
Najczęściej powierzchnia żująca (okluzyjna) jest pokazana jako centralne pole w symbolu zęba. Jeśli zaznaczenie obejmuje środek, oznacza to zmianę na powierzchni żującej. Pola boczne dotyczą powierzchni stycznych i przedsionkowo-językowych.
W praktyce wyróżnia się 5 powierzchni: żującą, językową (lub podniebienną w szczęce), przedsionkową (wargową lub policzkową), oraz mezjalną i dystalną. Ich nazwy muszą pasować do typu zęba.
Obie należą do powierzchni przedsionkowej, ale stosuje się je do różnych zębów. Policzkowa dotyczy zębów bocznych (przedtrzonowce i trzonowce), a wargowa zębów przednich (siekacze i kły). To częsta pułapka w pytaniach egzaminacyjnych.
W typowym odontogramie górny rząd symboli odpowiada szczęce, a dolny rząd żuchwie. Jeśli zaznaczenie jest w dolnym rzędzie, dotyczy zęba żuchwy. Zawsze zacznij analizę od ustalenia łuku, dopiero potem powierzchni.
W uzębieniu mlecznym w każdym kwadrancie jest 5 zębów. Liczy się je od środka: 01 to siekacz przyśrodkowy, 02 boczny, 03 kieł, 04 pierwszy trzonowiec mleczny, 05 drugi trzonowiec mleczny. Ta kolejność pomaga ustalić, który ząb jest "4. od linii pośrodkowej".
Najczęściej działa automatyzm: uczący się skupia się na "czerwonym polu" i zgaduje nazwę bez powiązania z pozycją (centrum vs bok). Drugi błąd to mylenie stron lewo/prawo przez zmianę perspektywy (diagram vs pacjent). Pomaga stała kolejność: łuk → ząb → powierzchnie.
To powierzchnie "wewnętrzne", ale nazwy zależą od łuku. W żuchwie mówi się zwykle językowa, a w szczęce podniebienna. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest dopasowanie nazwy do tego, czy ząb jest w szczęce czy w żuchwie.
Typowe pomyłki to: użycie "wargowej" zamiast "policzkowej" (bo 04 to ząb boczny), wskazanie mezjalnej/dystalnej mimo zaznaczenia w centrum, oraz pomylenie łuku (szczęka/żuchwa). Warto ćwiczyć na wielu odontogramach i zawsze nazywać pola na głos.
Najlepiej stworzyć tabelę porównawczą systemów i ćwiczyć krótkie serie zadań: rozpoznaj ząb (numer i łuk), a potem powierzchnie. Pomaga też praca z pustym odontogramem i samodzielne "kodowanie" przykładów ubytków. Kluczowe są powtarzalne schematy, nie jednorazowe definicje.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że na schemacie ubytek obejmuje centralne pole zęba (powierzchnia żująca) oraz pole przedsionkowe zęba bocznego (powierzchnia policzkowa).Wskazany jest 4.

Źródła:

  • Wikipedia: Haderup notation – opis zasad znaków + i - oraz numeracji w uzębieniu mlecznym, https://en.wikipedia.org/wiki/Haderup_notation (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikimedia Commons: Tooth surfaces (schemat powierzchni zęba), https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Tooth_surfaces (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Atlas anatomii zębów i schematy powierzchni zęba (materiały dydaktyczne szkoły/CKZ)
  • Podręczniki z propedeutyki stomatologii i dokumentacji stomatologicznej (rozdziały o odontogramie)
  • Ćwiczenia z wypełniania odontogramów na przykładach klinicznych (karty pracy, zadania egzaminacyjne)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego