KWALIFIKACJA BUD9 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 25.
Na drugiej kondygnacji budynku przedstawionego na rysunku znajduje się instalacja c.o. jednorurowa
Ilustracja przedstawia schemat instalacji centralnego ogrzewania (c.o.) w budynku wielokondygnacyjnym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "pozioma, z odgałęzieniami i zaworem na gałązce grzejnikowej", ponieważ na kondygnacji rozprowadzenie przewodu odbywa się poziomo, a grzejniki są włączone poprzez odgałęzienia (gałązki). Zawór znajduje się na przyłączu grzejnika, a nie jako osobny zawór dwudrogowy w innym miejscu układu.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacji c.o. jednorurowej grzejniki są zasilane z jednego przewodu obiegowego – woda grzejna przepływa kolejno przez odcinki instalacji, a przyłączenie grzejnika realizuje się zwykle przez odgałęzienie (gałązkę grzejnikową).

Określenie "pozioma" dotyczy sposobu prowadzenia przewodów rozprowadzających na danej kondygnacji: na piętrze typowo występuje poziomy przebieg przewodu w obrębie kondygnacji, od którego wykonuje się podejścia do poszczególnych odbiorników. Określenie "pionowa" byłoby właściwe, gdyby zasadnicza część rozprowadzenia i włączania odbiorników na tej kondygnacji wynikała z pionów i układu typowo pionowego (co w praktyce rozpoznaje się po innym przebiegu przewodów na schemacie).

Fragment "z odgałęzieniami" oznacza, że grzejniki nie są wpięte w przewód "w szereg" bezpośrednio, lecz mają wykonane przyłącza od przewodu obiegowego. W praktyce jest to kluczowe przy interpretacji rysunku: widzisz przewód główny oraz krótkie podejścia do grzejników.

Odpowiedź z "zaworem na gałązce grzejnikowej" jest spójna z typowym rozwiązaniem eksploatacyjnym: armatura do odcięcia/regulacji montowana jest na przyłączu grzejnika (gałązce). Warianty z "zaworem dwudrogowym" mogą wprowadzać w błąd, bo nazwa ta bywa kojarzona z innym zastosowaniem armatury i nie opisuje jednoznacznie położenia zaworu na przyłączu grzejnika, które jest tu istotą rozpoznania.

Dlatego niepasujące są odpowiedzi zawierające "pionowa…", jeśli z rysunku wynika poziome rozprowadzenie na kondygnacji, oraz odpowiedzi z "zaworem dwudrogowym", jeśli na schemacie wskazana jest armatura bezpośrednio na gałązce grzejnikowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To układ centralnego ogrzewania, w którym jeden przewód obiegowy rozprowadza czynnik grzewczy, a grzejniki są do niego dołączane kolejno (zwykle przez odgałęzienia). Temperatura wody może spadać w kierunku dalszych odbiorników, co wpływa na regulację i równoważenie.
Układ poziomy rozpoznasz po tym, że główny przewód rozprowadzający biegnie w obrębie kondygnacji poziomo, a do grzejników wykonane są krótkie podejścia. Na rysunku zwykle widać jeden przewód "kondygnacyjny" i odgałęzienia do odbiorników.
W układzie pionowym dominują piony (przewody prowadzone w górę/dół budynku), a grzejniki są podłączane do pionu na kolejnych kondygnacjach. Schemat często pokazuje powtarzalny układ podejść do grzejników przy pionach i mniej rozbudowane poziomy.
Gałązka grzejnikowa to odcinek przewodu łączący grzejnik z przewodem instalacji (np. przewodem obiegowym). Na gałązce montuje się armaturę, np. zawór grzejnikowy i elementy umożliwiające odcięcie lub regulację przepływu przez grzejnik.
Umożliwia odcięcie grzejnika (np. do wymiany lub odpowietrzenia) i regulację przepływu, co wpływa na komfort cieplny. W praktyce montaż zaworu na przyłączu grzejnika ułatwia serwis bez konieczności opróżniania całej instalacji na kondygnacji.
Częste są pomyłki z układem dwururowym (uznanie, że są dwa niezależne przewody zasilania i powrotu), nieuwzględnienie spadków/ciągłości przewodu obiegowego oraz ignorowanie symboli armatury. Pomaga analiza: gdzie jest przewód główny i jak wpięto grzejniki.
Nie zawsze, ale bywa bardziej wymagająca w regulacji hydraulicznej, bo przepływ i temperatura wody zmieniają się wzdłuż przewodu obiegowego. W praktyce istotne są rozwiązania przyłączeń, dobór armatury i prawidłowe zrównoważenie układu, aby grzejniki grzały równomiernie.
Gdy grzejniki nie są wpięte bezpośrednio w ciąg przewodu jako elementy "w szeregu", tylko mają wykonane podejścia od przewodu głównego. Na schemacie widać przewód obiegowy oraz krótkie odcinki prowadzące do grzejników i z powrotem do przewodu.
W zadaniach egzaminacyjnych rozstrzyga zwykle miejsce włączenia: zawór grzejnikowy jest na przyłączu grzejnika (gałązce), a zawór dwudrogowy może być elementem sterowania przepływem w innym punkcie układu. Trzeba czytać symbole w kontekście położenia względem grzejnika.
Ćwicz rozpoznawanie: rodzaju instalacji (jedno-/dwururowa), układu (poziomy/pionowy), sposobu włączenia grzejnika i lokalizacji armatury. Pomaga praca na wielu schematach oraz powtarzanie słownictwa: pion, poziom, gałązka, odgałęzienie, zawór, odpowietrznik.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Zawór znajduje się na przyłączu grzejnika, a nie jako osobny zawór dwudrogowy w innym miejscu układu."

Źródła:

  • PN-EN 12828:2013-04, Instalacje ogrzewcze w budynkach — Projektowanie wodnych instalacji ogrzewczych (tytuł normy i zakres jako odniesienie terminologiczne)
  • PN-EN 14336:2007, Instalacje ogrzewcze w budynkach — Instalowanie i przekazywanie do eksploatacji wodnych instalacji ogrzewczych (odniesienie do praktyki wykonawczej i uruchomienia)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do przedmiotu: instalacje sanitarne – centralne ogrzewanie (schematy i oznaczenia)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące czytania rysunku technicznego instalacji sanitarnych
  • Normy projektowe i wykonawcze dotyczące instalacji ogrzewczych (do ugruntowania terminologii i wymagań)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego