KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 29.
Na frezarce pionowej uniwersalnej wiercono otwór Ø20 przy następujących parametrach: obroty wrzeciona n = 400 obr/min, posuw minutowy vf = 100 mm/min. Następnie przeniesiono operację wiercenia na wiertarkę kadłubową. Oblicz posuw na obrót fn konieczny do ustawienia na obrabiarce. Wykorzystaj zależność
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny, który jest kluczowy dla rozwiązania zadania związanego z obliczaniem posuwu na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Posuw na obrót oblicza się z zależności vf = fn · n, więc fn = vf/n.
Podstawiając: 100 mm/min ÷ 400 obr/min = 0,25 mm/obr. Taki posuw na obrót należy ustawić na wiertarce.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano parametry wiercenia na frezarce: obroty wrzeciona n = 400 obr/min oraz posuw minutowy vf = 100 mm/min. Po przeniesieniu operacji na inną obrabiarkę (wiertarkę kadłubową) trzeba ustawić posuw na obrót, czyli fn w jednostkach mm/obr.

W obróbce skrawaniem obowiązuje podstawowa zależność łącząca te wielkości:

vf = fn · n

Oznacza to, że posuw minutowy (ile milimetrów w minutę przesuwa się narzędzie/wrzeciono w osi posuwu) jest równy iloczynowi posuwu na obrót (ile mm przypada na jeden obrót) i liczby obrotów na minutę.

Krok 1: przekształcenie wzoru
fn = vf / n

Krok 2: podstawienie danych i obliczenie

  • vf = 100 mm/min
  • n = 400 obr/min

fn = 100 / 400 = 0,25 mm/obr

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,20 mm/obr odpowiadałoby posuwowi minutowemu 0,20 · 400 = 80 mm/min, czyli mniejszemu niż podany.
  • 0,30 mm/obr dałoby vf = 120 mm/min, czyli większy posuw minutowy niż w danych.
  • 0,40 mm/obr dałoby vf = 160 mm/min, znacznie większy posuw; w praktyce mogłoby pogorszyć jakość otworu lub nadmiernie obciążyć wiertło.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź wynik "w tył": pomnóż wyliczone fn przez n i zobacz, czy wracasz do vf. To szybki test poprawności rachunków i jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się zależność vf = fn · n. Po przekształceniu: fn = vf/n. Uważaj na jednostki: vf w mm/min, n w obr/min, a wynik fn w mm/obr.
Ustawienie w mm/obr wiąże posuw bezpośrednio z jednym obrotem wrzeciona, czyli z obciążeniem ostrzy i odprowadzaniem wióra. Dzięki temu łatwiej utrzymać podobne warunki skrawania mimo zmian obrotów, materiału lub narzędzia.
To przesuw osiowy wiertła w czasie jednej minuty, zwykle w mm/min. Jest to wartość "na minutę", więc zależy od obrotów: przy większym n ten sam fn da większy vf.
fn (mm/obr) mówi, o ile mm narzędzie przesuwa się osiowo na jeden obrót wrzeciona. Stosuje się go w technologii wiercenia, toczenia i frezowania do doboru obciążenia narzędzia i porównywania parametrów między maszynami.
Najczęściej: pomylenie dzielenia z mnożeniem (liczenie n/vf), pominięcie jednostek, błąd w zerach (100/400 mylone z 100/40) oraz wybór odpowiedzi "na oko" bez sprawdzenia wyniku wstecz.
W samym przeliczeniu vf ↔ fn średnica nie jest potrzebna. Ø20 byłaby istotna np. do doboru zalecanych parametrów skrawania z tabel (prędkości skrawania, dopuszczalnego posuwu), ale nie do przekształcenia wzoru.
Zrób kontrolę: policz z powrotem vf = fn · n. Jeśli po przemnożeniu przez n dostajesz podany posuw minutowy, rachunek i jednostki są spójne. To dobra metoda na egzaminie.
Użyj tego samego wzoru w drugą stronę: vf = fn · n. Przykładowo, gdy fn = 0,25 mm/obr i n = 400 obr/min, to vf = 100 mm/min.
Gdy przenosisz operację między obrabiarkami o innym sposobie nastaw (np. jedna podaje mm/min, druga mm/obr), przy zmianie sterowania CNC, albo gdy w dokumentacji technologicznej podano inny typ posuwu niż na panelu maszyny.
Wystarczą dwie wartości: posuw minutowy vf (mm/min) i obroty n (obr/min). Z nich liczysz fn = vf/n. Dodatkowe informacje (np. średnica) nie są konieczne do samego przeliczenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Posuw na obrót oblicza się z zależności vf = fn · n, więc fn = vf/n.Podstawiając: 100 mm/min ÷ 400 obr/min = 0,25 mm/obr."

Źródła:

  • Sandvik Coromant – "Definitions: feed per revolution (fn) and feed rate (vf) / drilling basics" (opis zależności v_f i f_n), https://www.sandvik.coromant.com/ - accessed 2026-02-18
  • Seco Tools – "Cutting data terminology: feed per revolution and feed rate" (terminologia i wzory na posuw), https://www.secotools.com/ - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki/poradniki z obróbki skrawaniem (działy: wiercenie, parametry skrawania, posuwy)
  • Materiały producentów narzędzi skrawających (sekcje: definicje feed per revolution f_n i feed rate v_f)
  • Zadania rachunkowe z przeliczania parametrów: v_f, f_n, n

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego