KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 5.
Na ilustracji przedstawiono fragment formy drukowej
Ilustracja przedstawia proces sitodruku, co jest potwierdzone przez poprawną odpowiedź na pytanie egzaminacyjne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "sitodrukowej." jest właściwa, gdy na ilustracji widać cechy charakterystyczne dla sita/stensila, czyli elementu przepuszczającego farbę przez oczka w obszarach drukujących.
Pozostałe technologie wykorzystują inne typy form (np. wypukłe, wklęsłe lub polimerowe), rozpoznawalne po innej strukturze.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu oceniana jest umiejętność rozpoznania rodzaju formy drukowej na podstawie jej fragmentu. Jeśli ilustracja przedstawia formę sitodrukową, to poprawna będzie odpowiedź "sitodrukowej.", ponieważ w sitodruku obraz drukujący powstaje na sicie (siatce) z warstwą blokującą przepływ farby w miejscach niedrukujących. Kluczowa jest więc idea "przelotowego" podawania farby przez strukturę sita/stensila.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują (w typowych ujęciach technologicznych)?

  • "typoofsetowej." – typoofiset łączy cechy druku wypukłego (forma z elementami drukującymi "wyżej") z przeniesieniem obrazu pośrednio. Taki rodzaj formy nie jest utożsamiany z siatką/stensilem, więc oczekiwana struktura fragmentu formy będzie inna niż w sitodruku.
  • "fleksograficznej." – fleksografia korzysta zwykle z elastycznej formy (np. polimerowej) z elementami drukującymi w reliefie. Fragment formy ma charakter "wypukły", a nie siatkowy/przelotowy.
  • "rotograwiurowej." – rotograwiura (wklęsłodruk) opiera się na komórkach/zgłębieniach, w których utrzymuje się farba. Oczekuje się zatem mikrostruktury wklęsłej, a nie rozwiązania typowego dla sita.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi zadaj sobie pytanie, czy farba w danej technologii przechodzi "przez" formę (sitodruk), czy jest przenoszona z elementów wypukłych (fleksografia/typografia), czy z wgłębień (rotograwiura). To ułatwia poprawne przyporządkowanie nawet przy ograniczonym fragmencie obrazu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Forma drukowa to element, który przenosi informację obrazu na podłoże (bezpośrednio lub pośrednio). W zależności od techniki może to być płyta, cylinder, matryca lub sito. Jej budowa determinuje, gdzie znajduje się farba i w jaki sposób jest przenoszona na materiał.
Najczęściej rozpoznaje się ją po idei sita/stensila: w obszarach drukujących farba może przechodzić przez strukturę, a w niedrukujących jest blokowana. Na zdjęciach bywa widoczna siatka lub charakterystyczna warstwa maskująca. Ostatecznie decydują cechy pokazane na ilustracji.
W sitodruku farba jest przeciskana przez oczka siatki (sito) tylko tam, gdzie szablon na to pozwala. Oznacza to, że farba przechodzi "przez" formę, a nie jest przenoszona wyłącznie z wypukłości lub wgłębień. To podstawowa cecha odróżniająca tę technologię.
Forma fleksograficzna jest zwykle elastyczna i ma elementy drukujące w reliefie (wypukłe), które oddają farbę na podłoże. Forma sitodrukowa działa jak filtr/szablon: farba przechodzi przez sito tylko w miejscach drukujących. Różni się więc mechanizm nanoszenia farby i typowa struktura formy.
W rotograwiurze obraz tworzą wgłębienia (komórki) na cylindrze lub formie, które wypełniają się farbą. Nadmiar farby jest zwykle zbierany, a na podłoże przechodzi to, co pozostaje w komórkach. To przeciwieństwo form wypukłych i inne podejście niż sito w sitodruku.
Nie. Typoofiset wiąże się z formą o charakterze druku wypukłego oraz przeniesieniem obrazu w sposób pośredni, ale nie opiera się na siatce/stensilu. Jeżeli na ilustracji kluczowym elementem jest struktura przypominająca sito, to typoofiset zwykle nie będzie właściwym wyborem.
Częsty błąd to wybór na podstawie samej nazwy (np. kojarzenie "płyty" z jedną techniką) zamiast analizy cech widocznych na obrazie. Inny błąd to mylenie druku wypukłego z wklęsłym lub traktowanie sitodruku jak odmiany druku z płyty. Pomaga porównanie: gdzie jest farba i jak trafia na podłoże.
Ucz się przez porównania: zestawiaj zdjęcia/rysunki form z nazwą technologii i opisem mechanizmu druku. Warto trenować rozpoznawanie po 2–3 cechach: siatka/stensil (sitodruk), relief (fleksografia), komórki (rotograwiura). Na egzaminie najpierw określ zasadę działania, dopiero potem nazwę.
Sitodruk bywa wybierany, gdy potrzebne jest nanoszenie warstw farby o większej grubości, druk na nietypowych podłożach lub na przedmiotach o różnej geometrii (zależnie od odmiany procesu). W doborze technologii liczą się też nakład, rodzaj grafiki, odporność i wymagania jakościowe.
Przydatne są pojęcia: druk wypukły (elementy drukujące wyżej), druk wklęsły (farba w wgłębieniach), druk płaski (różnice chemiczne, nie wysokości) oraz druk przelotowy (farba przechodzi przez formę). Te kategorie porządkują rozpoznawanie form i ograniczają zgadywanie.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Wikipedia: "Sitodruk" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Sitodruk (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia: "Fleksografia" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Fleksografia (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia: "Rotograwiura" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Rotograwiura (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw technik drukowania (część o rodzajach form drukowych)
  • Atlasy/opracowania ilustracyjne prezentujące przykłady form i ich fragmentów dla różnych technik
  • Materiały producentów systemów sitodrukowych i fleksograficznych (karty techniczne pokazujące budowę form)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego