KWALIFIKACJA MEC3 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 9.
Na ilustracji przedstawiono łożysko
Ilustracja przedstawia łożysko walcowe dwurzędowe, co jest zgodne z podaną poprawną odpowiedzią do pytania egzaminacyjnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łożysko walcowe dwurzędowe rozpoznaje się po dwóch rzędach wałeczków (walców) jako elementów tocznych. Nie jest to łożysko ślizgowe (brak panewek), ani wzdłużne kulkowe/igiełkowe, które mają inną geometrię elementów tocznych i układ do przenoszenia sił osiowych.

Pełne wyjaśnienie:

W łożyskach tocznych kluczową cechą rozpoznawczą na ilustracji jest rodzaj elementów tocznych (kule, wałeczki walcowe, igiełki) oraz liczba rzędów (jednorzędowe, dwurzędowe). Odpowiedź "walcowe dwurzędowe" wskazuje na konstrukcję, w której bieżnie współpracują z wałeczkami o kształcie walca ułożonymi w dwóch równoległych rzędach. Taki typ łożyska jest stosowany m.in. tam, gdzie wymagana jest duża nośność promieniowa.

Odpowiedź "kulkowe wzdłużne" jest niepoprawna, ponieważ łożysko wzdłużne kulkowe ma kule (a nie wałeczki) i charakterystyczny układ pierścieni/tarcz przystosowany do przenoszenia obciążenia osiowego. Na typowych przekrojach widać wyraźnie inny kształt toru i elementów tocznych.

Odpowiedź "igiełkowe wzdłużne" także nie pasuje, bo łożyska igiełkowe wykorzystują bardzo smukłe wałeczki (igiełki). Nawet jeśli są to łożyska osiowe, ich elementy toczne są znacznie cieńsze i liczniejsze, a geometria układu różni się od wałeczków walcowych w łożysku walcowym.

Odpowiedź "ślizgowe" jest błędna, ponieważ w łożysku ślizgowym nie występują elementy toczne (kule/wałeczki). Zamiast tego jest powierzchnia ślizgowa (np. panewka i czop), a na ilustracjach zwykle nie widać koszyka ani rzędów elementów tocznych.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy na ilustracji są elementy toczne. Jeśli tak, rozróżnij ich kształt (kula vs wałeczek vs igiełka), a dopiero potem zwróć uwagę na liczbę rzędów i przeznaczenie (wzdłużne/poprzeczne).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To łożysko toczne, w którym elementami tocznymi są wałeczki walcowe ułożone w dwóch rzędach. Taka konstrukcja zwiększa nośność (zwłaszcza promieniową) i bywa stosowana w bardziej obciążonych węzłach łożyskowych maszyn.
Patrz na kształt elementów tocznych: w łożysku kulkowym są kule (okrągłe), a w walcowym wałeczki (podłużne). Na przekroju wałeczki wyglądają jak prostokątne/owalne "rolki", a kule jak okręgi.
Na ilustracji powinny być widoczne dwa równoległe rzędy elementów tocznych (np. dwa pasy wałeczków). Częstym błędem jest uznanie, że to jeden rząd, gdy obraz jest mało wyraźny lub pokazuje perspektywę zamiast przekroju.
Bo łożyska ślizgowe są bardzo popularne, ale konstrukcyjnie nie mają kul ani wałeczków. Jeśli na ilustracji widać koszyk i elementy toczne, to z definicji nie jest łożysko ślizgowe. Mylenie wynika zwykle z patrzenia na sam pierścień, a nie na wnętrze.
"Wzdłużne" (osiowe) oznacza, że łożysko jest przeznaczone głównie do przenoszenia sił osiowych, czyli wzdłuż osi wału. Na rysunkach często ma charakterystyczny układ tarcz/pierścieni. Nie należy tego mylić z łożyskami promieniowymi.
Łożysko igiełkowe ma bardzo smukłe wałeczki ("igiełki") o małej średnicy, zwykle jest ich dużo. W łożysku walcowym wałeczki są grubsze i bardziej "masywne". Pomyłki biorą się z niedokładnego spojrzenia na proporcje elementów.
Nie zawsze. Wiele łożysk walcowych jest projektowanych głównie pod obciążenia promieniowe, a zdolność przenoszenia osiowych zależy od konkretnej odmiany konstrukcyjnej. W zadaniach rozpoznawczych skup się jednak na kształcie i układzie elementów tocznych.
Najczęściej: mylenie kul z wałeczkami przy słabej jakości obrazu, pomijanie liczby rzędów, mylenie igiełek z cienkimi wałeczkami oraz traktowanie każdego łożyska bez kul jako "ślizgowego". Pomaga patrzenie na wnętrze i koszyk.
Spotyka się je w węzłach o większych obciążeniach, np. w niektórych przekładniach, maszynach produkcyjnych, podporach wałów i urządzeniach, gdzie wymagana jest wyższa nośność promieniowa. Dobór zawsze powinien wynikać z dokumentacji i obciążeń.
Ćwicz rozpoznawanie łożysk na przekrojach i zdjęciach: kule, wałeczki, igiełki, liczba rzędów oraz podział na wzdłużne i poprzeczne. Korzystaj z katalogów producentów i plansz dydaktycznych, a na teście szukaj cech konstrukcyjnych, nie skojarzeń.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Łożysko walcowe dwurzędowe rozpoznaje się po dwóch rzędach wałeczków (walców) jako elementów tocznych."

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw budowy maszyn (dział: łożyska)
  • Katalogi producentów łożysk z przekrojami i oznaczeniami typów
  • Instrukcje montażu i eksploatacji łożysk (ogólne wytyczne producentów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego