KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 31.
Na ilustracji przedstawiono metanomierz typu
Ilustracja przedstawia metanomierz typu VM-1p, który jest urządzeniem używanym w górnictwie podziemnym do pomiaru stężenia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
VM-1p to przenośny metanomierz interferencyjny (optyczny). Rozpoznaje się go po czarnej, żłobionej obudowie, bocznym metalowym króćcu do zasysania próbki powietrza oraz górnej głowicy optycznej. Typy MG i MMI są zwykle elektroniczne/cyfrowe, a Szi-3 pełni funkcję sygnalizatora, nie klasycznego metanomierza pomiarowego.

Pełne wyjaśnienie:

Metanomierz VM-1p jest klasycznym metanomierzem interferencyjnym (optycznym) używanym do bezpośrednich pomiarów stężenia metanu w powietrzu kopalnianym. Jego zasada pracy opiera się na zjawisku interferencji światła: w układzie optycznym porównuje się własności próbki powietrza z odniesieniem, a wynik odczytuje się jako przesunięcie prążków interferencyjnych obserwowanych w okularze.

Na ilustracji widać cechy typowe dla VM-1p: cylindryczną czarną obudowę z pionowymi żłobieniami (ułatwiającymi chwyt), boczny metalowy króciec do podłączenia przewodu i pobierania próbki powietrza oraz górną głowicę optyczną osadzoną w metalowym pierścieniu. Obecny jest też pasek nośny, charakterystyczny dla przyrządów przenośnych używanych przez osoby wykonujące pomiary w wyrobiskach.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • MG-3 – oznaczenie kojarzone z metanomierzami o innej konstrukcji (często nowszej, elektronicznej). W takim typie spodziewa się elementów typowych dla przyrządów cyfrowych (inna obudowa/ergonomia), a nie klasycznej głowicy optycznej interferometru.
  • MMI-2 – również wskazuje na metanomierz o charakterze elektronicznym/mikroprocesorowym. Ilustracja przedstawia przyrząd optyczny z zespołem pryzmatów/luster, co nie pasuje do typowego wyglądu urządzeń cyfrowych.
  • Szi-3 – to sygnalizator metanu, czyli urządzenie przeznaczone przede wszystkim do ostrzegania/alarmowania, a nie do klasycznego, optycznego pomiaru z odczytem prążków interferencyjnych. Funkcja i konstrukcja są inne niż w VM-1p.

W praktyce zawodowej technika górnictwa podziemnego poprawne rozpoznanie typu przyrządu pomaga dobrać właściwą metodę kontroli atmosfery kopalnianej (pomiar vs sygnalizacja) oraz poprawnie wykonać czynności obsługowe, takie jak pobranie próbki przez króciec czy dbałość o czystość układu optycznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metanomierz interferencyjny to optyczny przyrząd do pomiaru stężenia metanu w powietrzu kopalnianym. Wykorzystuje zjawisko interferencji światła, a wynik odczytuje się w układzie optycznym. Służy do kontroli atmosfery w wyrobiskach, zwłaszcza w rejonach zagrożonych metanem.
VM-1p zwykle ma czarną, cylindryczną obudowę z żłobieniami, boczny metalowy króciec do podłączenia przewodu ssącego oraz górną głowicę optyczną w metalowym pierścieniu. Często ma też pasek nośny, bo jest to przyrząd przenośny do pomiarów w wyrobiskach.
Króciec służy do pobrania próbki powietrza z badanego miejsca (np. ze stropu, ślepego zaułka). Podłącza się do niego przewód lub element ssący, aby doprowadzić powietrze do komory pomiarowej przyrządu. To zwiększa wiarygodność pomiaru w trudno dostępnych punktach.
VM-1p jest metanomierzem optycznym (interferencyjnym) z odczytem w układzie optycznym. Typy MG/MMI są kojarzone z nowszymi rozwiązaniami elektronicznymi, zwykle z odczytem cyfrowym i inną konstrukcją obudowy oraz czujników. Na egzaminie kluczowe jest odróżnienie "optyczny" vs "elektroniczny".
W kontekście opisu zadania "p" oznacza wersję przenośną, przeznaczoną do wykonywania bezpośrednich pomiarów przez pracownika w wyrobisku. Z praktycznego punktu widzenia wiąże się to z konstrukcją ułatwiającą transport i użycie w terenie, np. paskiem nośnym i zwartą obudową.
Zgodnie z opisem w zadaniu Szi-3 jest sygnalizatorem metanu, czyli urządzeniem nastawionym na ostrzeganie/alarmowanie o przekroczeniach, a nie na klasyczny pomiar optyczny jak w VM-1p. Na testach to częsta pułapka: myli się funkcję "pomiar" z funkcją "sygnalizacja".
Najczęściej myli się VM-1p z nowszymi metanomierzami elektronicznymi (MG/MMI), bo zdający kojarzą je z "typowym" współczesnym sprzętem. Drugi błąd to potraktowanie sygnalizatora (np. Szi) jak metanomierza pomiarowego. Pomaga szukanie głowicy optycznej i króćca zasysającego.
Pomiary przenośne wykonuje się rutynowo w wyrobiskach, szczególnie w rejonach zagrożonych metanem: przodki, ślepe zaułki, okolice ścian i miejsca o słabszej wentylacji. Celem jest bieżąca kontrola atmosfery i wykrywanie wzrostu stężenia metanu w punktach krytycznych.
Kluczowe jest utrzymanie w czystości elementów optycznych oraz wykonywanie czynności kontrolnych/kalibracyjnych przewidzianych dla danego przyrządu. Zabrudzenia w torze optycznym i zaniedbania obsługowe mogą pogarszać widoczność prążków interferencyjnych i prowadzić do błędnych odczytów.
Warto uczyć się "po cechach rozpoznawczych": wygląd obudowy, obecność króćca, rodzaj odczytu (optyczny vs cyfrowy) i przeznaczenie (pomiar vs sygnalizacja). Pomagają zdjęcia/atlasy sprzętu z zajęć oraz ćwiczenia: dopasuj nazwę typu do konstrukcji i funkcji w wyrobisku.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "VM-1p to przenośny metanomierz interferencyjny (optyczny)."

Materiały:

  • Instrukcje obsługi/DTR metanomierzy interferencyjnych (materiały zakładowe kopalni)
  • Materiały szkoleniowe z gazometrii górniczej i zagrożeń metanowych
  • Atlas/album sprzętu pomiarowego stosowanego w górnictwie podziemnym (materiały dydaktyczne szkoły)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego