KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 9.
Na ilustracji przedstawiono schematycznie
Ilustracja przedstawia schemat przekaźnika napięciowego, który jest używany w kontekście kwalifikacji zawodowej TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekaźnik napięciowy jest aparatem zabezpieczeniowym reagującym na wartość napięcia (np. podnapięcie/nadnapięcie) i sterującym stykami w obwodach automatyki.
Przekładniki (napięciowy i prądowy) służą do transformacji wielkości pomiarowych, a przekaźnik różnicowy działa na podstawie porównania prądów w strefie zabezpieczeniowej.

Pełne wyjaśnienie:

Przekaźnik napięciowy to element układu zabezpieczeń, którego wielkością pobudzającą jest napięcie. Jego zadaniem jest wykrycie, że napięcie przekroczyło (nadnapięcie) albo spadło poniżej (podnapięcie) nastawionej wartości, a następnie wywołanie działania w obwodzie sterowania (np. sygnalizacja, wyłączenie, blokada).

W odróżnieniu od tego przekładnik napięciowy jest elementem toru pomiarowego: obniża napięcie do wartości bezpiecznej i znormalizowanej dla aparatury pomiarowej i zabezpieczeniowej. Nie "decyduje" o zadziałaniu zabezpieczenia sam z siebie, tylko dostarcza sygnał pomiarowy. Podobnie przekładnik nadprądowy (czyli prądowy) dotyczy toru prądowego – przekształca prąd pierwotny na prąd wtórny dla pomiaru i zabezpieczeń.

Przekaźnik różnicowy to inna funkcja zabezpieczeniowa: porównuje prądy wpływające i wypływające ze strefy (zasada różnicowa). Zadziała, gdy różnica prądów wskazuje na zwarcie wewnętrzne strefy. Nie jest to to samo co przekaźnik napięciowy, bo kryterium działania nie jest bezpośrednio "wartość napięcia", lecz bilans prądów.

Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, czy dany symbol przedstawia aparat wykonujący decyzję zabezpieczeniową (przekaźnik) czy element pomiarowy (przekładnik). Wybór "przekaźnik napięciowy" jest właściwy, gdy schemat wskazuje element reagujący na napięcie i realizujący funkcję zabezpieczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekaźnik napięciowy to aparat zabezpieczeniowy, który reaguje na wartość napięcia w obwodzie. Gdy napięcie spadnie poniżej lub wzrośnie powyżej nastawy, przekaźnik przełącza swoje styki i może uruchomić sygnalizację albo wyłączenie.
Przekaźnik wykonuje funkcję zabezpieczeniową (podejmuje decyzję: zadziałać czy nie) i steruje stykami. Przekładnik napięciowy jest elementem pomiarowym: obniża napięcie do poziomu odpowiedniego dla liczników, mierników i zabezpieczeń.
Bo nazwy są podobne, a oba elementy występują w torach zabezpieczeń. Dodatkowo na schematach ideowych symbole bywają uproszczone. Trzeba sprawdzać, czy symbol dotyczy toru pomiarowego (przekładnik), czy elementu realizującego funkcję zabezpieczenia (przekaźnik).
To ochrona, która wykrywa zbyt wysokie lub zbyt niskie napięcie. W praktyce może chronić silniki, transformatory i sieć przed skutkami awarii, zaniku fazy lub nieprawidłowej pracy układu zasilania. Realizuje ją m.in. przekaźnik napięciowy.
Przekaźnik różnicowy porównuje prądy na wejściu i wyjściu strefy (np. transformatora). Gdy różnica jest większa od dopuszczalnej, wskazuje to na zwarcie wewnętrzne i zabezpieczenie wyłącza obiekt. To inna zasada niż w zabezpieczeniach napięciowych.
Przekładnik napięciowy stosuje się, gdy trzeba doprowadzić sygnał napięciowy do aparatury pomiarowej i zabezpieczeniowej w sposób bezpieczny i zgodny z parametrami urządzeń wtórnych. Umożliwia pomiar napięcia i zasilanie obwodów pomiarowych.
Element pomiarowy (przekładnik) jest "źródłem" sygnału dla toru wtórnego i zwykle wiąże się z transformacją wielkości (napięcia/prądu). Zabezpieczenie (przekaźnik) jest elementem decyzyjnym: ma wyjścia stykowe lub sygnałowe do sterowania wyłączeniem.
W praktyce szkolnej określenie "przekładnik nadprądowy" bywa używane potocznie, ale technicznie chodzi o przekładnik prądowy (CT), który dostarcza prąd wtórny do pomiaru i zabezpieczeń. Funkcja "nadprądowa" dotyczy zwykle przekaźnika, nie przekładnika.
Najczęstsze są: wybór na podstawie podobieństwa nazw, nieuwzględnienie funkcji (pomiar vs zabezpieczenie) oraz pominięcie kontekstu toru wtórnego. Pomaga nawyk: najpierw określ, jaka wielkość pobudza układ (U czy I), dopiero potem wybieraj.
Ćwicz na schematach: identyfikuj tor pomiarowy (przekładniki), tor zabezpieczeniowy (przekaźniki) i tor wykonawczy (wyłączniki, styczniki). Rób krótkie fiszki: nazwa → wielkość pobudzająca → typowe działanie. To przyspiesza poprawne rozpoznanie.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Przekaźnik napięciowy jest aparatem zabezpieczeniowym reagującym na wartość napięcia (np. podnapięcie/nadnapięcie) i sterującym stykami w obwodach automatyki."

Materiały:

  • Nie posiadam tej informacji
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (instrukcje producentów przekaźników i przekładników, dokumentacja rozdzielnic).

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego