KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 1.
Na ilustracji przedstawiono wykres
Ilustracja przedstawia wykres zależności parametrów w funkcji czasu (oś pozioma oznaczona '[s]' z podziałką od 0 do 8).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykres zadymienia spalin rozpoznaje się po osi z wielkością k [m^-1], czyli współczynniku pochłaniania światła mierzonym dymomierzem w teście swobodnego przyspieszania.
Ciśnienie sprężania ma jednostki bar/Pa, moment obrotowy Nm, a moc kW – dlatego nie pasują do oznaczeń osi.

Pełne wyjaśnienie:

Na wykresie kluczowe jest oznaczenie k [m^-1]. Jest to współczynnik pochłaniania światła (light absorption coefficient) stosowany w diagnostyce zadymienia spalin silników wysokoprężnych. W praktyce pomiar wykonuje się dymomierzem/opacymetrem, często podczas testu swobodnego przyspieszania, gdzie silnik gwałtownie zwiększa prędkość obrotową od biegu jałowego do maksymalnych obrotów.

Typowy przebieg zadymienia w czasie ma charakterystyczne fazy:

  • gwałtowny wzrost i pik wartości k w trakcie przyspieszania,
  • krótką stabilizację na wysokich obrotach,
  • spadek po odjęciu gazu.
Na tym samym wykresie często pokazuje się równolegle obroty n [obr/min], aby powiązać moment wystąpienia piku zadymienia z przebiegiem przyspieszania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Ciśnienie sprężania opisuje się w jednostkach ciśnienia (np. Pa lub bar) i nie jest prezentowane jako k [m^-1].
  • Moment obrotowy ma jednostkę Nm i zwykle jest wykresem w funkcji prędkości obrotowej, a nie współczynnika pochłaniania światła.
  • Moc silnika ma jednostkę kW (lub W) i również nie występuje z osią k [m^-1].

Wniosek: obecność osi k [m^-1] jednoznacznie wskazuje, że jest to wykres zadymienia spalin.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
k [m^-1] to współczynnik pochłaniania światła spalin, używany do oceny zadymienia w silnikach wysokoprężnych. Im większe k, tym bardziej spaliny tłumią światło w komorze pomiarowej dymomierza, co zwykle wskazuje na gorsze spalanie lub usterki układu zasilania.
Najpewniejszą wskazówką jest jednostka osi: wykres zadymienia zawiera k w [m^-1]. Wykresy mocy i momentu mają odpowiednio kW i Nm, a ciśnienie sprężania bar/Pa. Sama obecność obrotów n [obr/min] nie wystarcza, bo pojawiają się w wielu testach.
Test swobodnego przyspieszania szybko ujawnia chwilowe pogorszenie spalania przy gwałtownym zwiększeniu dawki paliwa i obrotów. Wtedy często pojawia się pik zadymienia, dzięki czemu łatwiej ocenić stan wtrysku, doładowania i doprowadzenia powietrza bez długiego obciążania silnika.
Najczęściej widać: (1) szybki wzrost i pik k podczas przyspieszania, (2) krótką stabilizację na wysokich obrotach, (3) spadek po odjęciu gazu. Taki kształt jest charakterystyczny dla badania wykonywanego dymomierzem.
Tak. Często na jednym wykresie rysuje się równolegle przebieg obrotów n [obr/min] oraz zadymienia k [m^-1]. Obroty są wtedy odniesieniem czasowym: pozwalają powiązać moment piku zadymienia z fazą przyspieszania i stabilizacji na wysokich obrotach.
Zbyt wysokie zadymienie może wskazywać m.in. na problemy z dawkowaniem lub rozpylaniem paliwa (wtryskiwacze, ciśnienie), zbyt małą ilość powietrza (dolot, filtr), usterki doładowania (turbosprężarka) albo nieprawidłowe spalanie. Wynik jest sygnałem do dalszej diagnostyki.
Wykres momentu obrotowego dotyczy zwykle zależności M [Nm] od prędkości obrotowej n, a nie od czasu i nie używa jednostki m^-1. Wykres zadymienia pokazuje k [m^-1] (pochłanianie światła spalin) często w funkcji czasu podczas konkretnego testu przyspieszania.
Ciśnienie sprężania jest wielkością ciśnienia, więc musi mieć jednostki ciśnieniowe (np. Pa lub bar). Jednostka m^-1 jest charakterystyczna dla współczynnika pochłaniania światła w opacymetrii. Rozpoznanie jednostki osi to szybki sposób odróżnienia badania zadymienia od pomiarów mechanicznych.
Najczęstsze pomyłki wynikają z ignorowania jednostek osi i wybierania "mocy" lub "momentu", bo to najczęściej omawiane wykresy. Warto nawykowo sprawdzać: Nm = moment, kW = moc, bar/Pa = ciśnienie, m^-1 = zadymienie (k).
Skup się na: (1) znaczeniu k [m^-1] i interpretacji przebiegu w czasie, (2) przebiegu testu swobodnego przyspieszania, (3) typowych przyczynach dymienia w Dieslu, (4) rozpoznawaniu jednostek na osiach wykresów. Ćwicz na przykładach wykresów z diagnostyki warsztatowej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Wykres zadymienia spalin rozpoznaje się po osi z wielkością k [m^-1], czyli współczynniku pochłaniania światła mierzonym dymomierzem w teście swobodnego przyspieszania."

Źródła:

  • ISO 11614:1999, "Reciprocating internal combustion compression-ignition engines — Apparatus for measurement of the opacity and determination of the light absorption coefficient of exhaust gas"
  • UNECE Regulation No. 24, "Uniform provisions concerning the approval of compression ignition engines with regard to the emission of visible pollutants"
  • Bosch, "Bosch Automotive Handbook", rozdział: Exhaust emissions / Emisja spalin (wydania współczesne)

Materiały:

  • Podręczniki diagnostyki silników wysokoprężnych (działy: emisja spalin, dymienie, opacymetr)
  • Instrukcje obsługi dymomierzy/opacymetrów stosowanych w SKP i warsztatach
  • Materiały szkoleniowe z interpretacji wykresów diagnostycznych (oś, jednostka, przebieg w czasie)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego