KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 15.
Na ilustracji ustawienie podziałki bębenka mikrometru wskazuje wymiar
Ilustracja przedstawia fragment mikrometru, narzędzia pomiarowego używanego do precyzyjnego mierzenia długości.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt mikrometru to suma skali głównej i bębenka.
Na tulei widać przekroczenie kreski półmilimetrowej, czyli 21,50 mm. Linia odniesienia pokrywa się z 14. działką bębenka, co daje 0,14 mm. Razem: 21,50 + 0,14 = 21,64 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Mikrometr zewnętrzny pozwala mierzyć wymiary zewnętrzne z dokładnością do 0,01 mm. Aby poprawnie odczytać wynik, zawsze sumuje się wskazania z dwóch miejsc: skali głównej na tulei (mm i ewentualnie 0,5 mm) oraz skali bębenka (setne mm).

1) Skala główna (tuleja): górne kreski oznaczają pełne milimetry, a dolne – połówki milimetra. W widocznym ustawieniu krawędź bębenka jest już za znacznikiem półmilimetrowym, więc z tulei odczytujemy 21,50 mm, a nie samo 21,00 mm.

2) Skala bębenka: bębenek ma 50 działek na 0,50 mm, czyli każda działka to 0,01 mm. Linia odniesienia na tulei pokrywa się z 14. kreską bębenka, co daje 0,14 mm.

3) Suma: 21,50 mm + 0,14 mm = 21,64 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 21,14 mm – typowy błąd polegający na pominięciu półmilimetra na skali głównej (odczyt 21,00 zamiast 21,50).
  • 20,34 mm – błąd o 1 mm i dodatkowo inne setne; zwykle wynika z odczytu z niewłaściwego zakresu skali głównej lub pomylenia, która kreska jest "ostatnią widoczną".
  • 22,14 mm – błąd przesunięcia o 1 mm (nadinterpretacja położenia tulei), przy jednoczesnym zachowaniu 0,14 mm z bębenka.

W praktyce warsztatowej warto pamiętać o sprawdzeniu zerowania oraz o docisku przez grzechotkę, aby nie zaniżać lub nie zawyżać wyniku przez zbyt mocne dokręcenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj pełne milimetry na tulei (górna skala), potem sprawdź, czy widać kreskę 0,5 mm (dolna skala). Na końcu odczytaj setne mm z bębenka: liczba działek na linii odniesienia × 0,01 mm. Wynik to suma tych wartości.
Dolne kreski na tulei oznaczają 0,5 mm. Jeśli krawędź bębenka minęła tę kreskę, do odczytu z pełnych milimetrów trzeba dodać 0,50 mm. Pominięcie tej kreski to jedna z najczęstszych przyczyn błędnych wyników.
W typowym mikrometrze skok śruby wynosi 0,5 mm na jeden pełny obrót bębenka. Ponieważ bębenek ma 50 działek na tym obrocie, to 0,50 mm / 50 = 0,01 mm na działkę. To daje rozdzielczość setnych milimetra.
Najczęstsze błędy to: pominięcie kreski 0,5 mm, liczenie działek bębenka od złego miejsca, odczyt z niewłaściwej strony linii odniesienia oraz zbyt mocne dokręcanie bez grzechotki, co może zaniżać lub zawyżać wynik.
Tak, w klasycznym mikrometrze wynik to suma wskazania skali głównej (mm i ewentualnie 0,5 mm) oraz bębenka (setne mm). Sam odczyt z bębenka bez tulei nie ma sensu, bo bębenek pokazuje tylko część ułamkową w obrębie 0,50 mm.
Zamknij mikrometr na czystych powierzchniach pomiarowych, używając grzechotki. Linia odniesienia powinna pokrywać się z "0" na bębenku. Jeśli jest przesunięcie, mikrometr wymaga regulacji (zgodnie z instrukcją) albo kalibracji, zanim wykonasz pomiary elementów auta.
Mikrometru używa się, gdy potrzebujesz większej dokładności (często 0,01 mm) i stabilniejszego pomiaru, np. przy pomiarze średnicy wałka, grubości tarczy hamulcowej, podkładek czy elementów o małych tolerancjach. Suwmiarka bywa szybsza, ale zwykle mniej dokładna.
Grzechotka ogranicza siłę docisku do detalu i pomaga uzyskać powtarzalny nacisk. Dzięki temu zmniejszasz ryzyko odkształcenia mierzonej części oraz błędu wynikającego z "dokręcania na siłę". Na egzaminie często zakłada się poprawne użycie grzechotki.
Jeśli krawędź bębenka znajduje się za dolną kreską półmilimetrową na tulei (jest ona widoczna po lewej stronie krawędzi), to oznacza przekroczenie połówki milimetra. Wtedy do pełnych mm z górnej skali dodajesz 0,50 mm.
Najpierw upewnij się, czy widać przekroczenie kreski 0,5 mm na tulei. Dopiero potem policz działki bębenka na linii odniesienia (każda to 0,01 mm). Warto na kartce zapisać trzy składniki: mm, 0,5 mm (tak/nie), setne mm – i dopiero zsumować.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Odczyt mikrometru to suma skali głównej i bębenka.Na tulei widać przekroczenie kreski półmilimetrowej, czyli 21,50 mm. Linia odniesienia pokrywa się z 14."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Mikrometr (przyrząd)" – opis budowy i zasad pomiaru, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikrometr_(przyrząd) - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej dla technika pojazdów samochodowych
  • Instrukcje producentów mikrometrów (odczyt skali, zerowanie, użycie grzechotki)
  • Zestawy ćwiczeń z odczytu przyrządów pomiarowych (mikrometr, suwmiarka, czujnik zegarowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego