KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 11.
Na której fotografii przedstawiono urabianie złoża zrywakiem wibracyjnym?
Ilustracja przedstawia cztery fotografie maszyn używanych w górnictwie odkrywkowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urabianie zrywakem wibracyjnym rozpoznaje się po narzędziu roboczym: pojedynczym (lub kilku) zębie zrywaka oraz zespole generującym drgania, które ułatwiają spulchnianie calizny. Należy wybrać fotografię, na której widać taki osprzęt podczas pracy w złożu, a nie kopanie łyżką czy kruszenie młotem.

Pełne wyjaśnienie:

Urabianie złoża zrywakiem wibracyjnym to forma urabiania mechanicznego polegająca na spulchnianiu i rozluźnianiu calizny (gruntu/skały) poprzez wprowadzanie zęba zrywaka w materiał oraz wspomaganie procesu drganiami. W praktyce zrywak (ripper) jest osprzętem montowanym na nośniku (często maszynie gąsienicowej), a wersja wibracyjna ma dodatkowy element odpowiedzialny za wibracje, co zwiększa skuteczność odspajania w trudniejszych warunkach.

W zadaniu należy wskazać tę fotografię, na której jednoznacznie widać pracę zrywaka, czyli:

  • narzędzie robocze w postaci zęba/zębów zrywaka (a nie łyżki),
  • urabianie przez zrywanie/spulchnianie – materiał jest rozrywany i rozluźniany, a nie wybierany łyżką,
  • cechy osprzętu sugerujące wibrację (zespół wibracyjny/napęd drgań przy zrywaku), a nie tylko statyczny hak/ząb.

Pozostałe fotografie pełnią rolę dystraktorów, które zwykle przedstawiają inne sposoby urabiania lub inne narzędzia:

  • Łyżka koparki – urabianie i wybieranie urobku następuje przez skrawanie i nabieranie do łyżki; brak zęba zrywaka jako głównego narzędzia.
  • Młot hydrauliczny – rozbijanie odbywa się udarowo; charakterystyczny jest pionowy/ukośny bijak i punktowe kruszenie, a nie "ciągnięcie" zęba przez caliznę.
  • Roboty strzałowe lub kruszenie – jeśli na zdjęciu widać rozrzucony urobek po odstrzale, wiercenie otworów lub pracę kruszarki, nie jest to zrywanie wibracyjne.

Na egzaminie warto stosować prostą strategię: najpierw identyfikuj osprzęt (ząb zrywaka vs łyżka vs bijak), dopiero potem oceniaj kontekst. To ogranicza pomyłki wynikające z podobieństwa maszyn nośnych i z "dynamicznego" wyglądu sceny pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zrywak wibracyjny to osprzęt do mechanicznego urabiania, który rozluźnia caliznę zębem zrywaka, a skuteczność zwiększa poprzez drgania. Stosuje się go do spulchniania zwięzłych gruntów lub skał, gdy samo "statyczne" zrywanie jest mniej efektywne.
Najpierw szukaj narzędzia: zęba zrywaka (rippera) oraz elementów wskazujących na moduł wibracyjny. Proces wygląda jak "ciągnięcie" zęba przez podłoże i rozrywanie materiału. Jeśli widać łyżkę koparki lub bijak młota, to inna metoda urabiania.
Drgania zmniejszają opory odspajania i ułatwiają inicjację spękań w materiale, co może poprawić wydajność w zwięzłych warstwach. Dzięki temu czasem można ograniczyć inne metody (np. intensywne kruszenie) i lepiej kontrolować spulchnianie bez nadmiernego rozdrabniania.
Zrywak stosuje się, gdy materiał jest zbyt zwięzły na ekonomiczne kopanie łyżką, ale jednocześnie nie ma potrzeby lub możliwości prowadzenia robót strzałowych. Zrywanie przygotowuje caliznę do późniejszego załadunku, poprawiając urabialność i ograniczając poślizg łyżki.
Najczęstsze błędy to mylenie zrywaka z młotem hydraulicznym (bo oba mają "wąskie" narzędzie) oraz ocenianie po maszynie nośnej zamiast po osprzęcie. Pomaga zasada: najpierw identyfikuj narzędzie robocze, dopiero potem wnioskuj o metodzie urabiania.
Zrywanie polega na rozluźnianiu materiału przez wprowadzanie i przeciąganie zęba w caliźnie (proces ciągły). Młot hydrauliczny kruszy udarowo punktowo, bijakiem, powodując lokalne rozbijanie. Na zdjęciu różnica zwykle wynika z kształtu narzędzia i sposobu oddziaływania.
Najczęściej spotyka się zrywanie na maszynach gąsienicowych, bo zapewniają dużą siłę uciągu i stabilność. Jednak kluczowe jest nie tyle podwozie, co obecność właściwego osprzętu zrywaka (oraz modułu wibracyjnego). Na egzaminie oceniaj przede wszystkim narzędzie robocze.
Sprzyjają mu warstwy zwięzłe, trudne do kopania, ale podatne na spękania i rozluźnienie mechaniczne. Zrywanie bywa przydatne przy przejściach litologicznych, gdy trzeba szybko poprawić urabialność bez wprowadzania technologii udarowej lub bez wykonywania robót strzałowych.
Ćwicz rozpoznawanie osprzętu: łyżki, zrywaka, młota, wiertnicy, elementów kruszarki. Rób fiszki z cechami rozpoznawczymi (kształt narzędzia, kierunek pracy, typowe ślady w gruncie). Na egzaminie najpierw identyfikuj narzędzie, potem kontekst miejsca pracy.
Zrywak to zwykle jeden lub kilka masywnych "zębów" do rozrywania i spulchniania, bez przestrzeni ładunkowej. Łyżka ma wyraźną część do nabierania i transportu urobku (korpus łyżki), a urabianie kończy się napełnieniem łyżki. Ta różnica jest najłatwiejsza do wychwycenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 29% zdających egzamin. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Urabianie zrywakem wibracyjnym rozpoznaje się po narzędziu roboczym: pojedynczym (lub kilku) zębie zrywaka oraz zespole generującym drgania, które ułatwiają spulchnianie calizny."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii robót w górnictwie odkrywkowym (urabianie, odspajanie, spulchnianie)
  • Instrukcje obsługi i katalogi osprzętu (zrywak, zrywak wibracyjny) stosowanego na spycharkach/ciągnikach gąsienicowych
  • Atlasy/zeszyty rozpoznawania maszyn i urządzeń górniczych na zdjęciach (ćwiczenia identyfikacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego