Centrala wentylacyjna z odzyskiem ciepła może być wyposażona w różne typy wymienników. Wymiennik krzyżowy (najczęściej płytowy) pracuje tak, że strumień powietrza nawiewanego i strumień powietrza wywiewanego przepływają przez pakiet płyt w układzie krzyżowym, czyli ich kierunki są względem siebie zasadniczo prostopadłe. Dzięki temu ciepło przenika przez przegrody (płyty) bez mieszania się strumieni powietrza.
W praktyce na schemacie/ilustracji typowy wymiennik krzyżowy jest przedstawiany jako prostopadłościenny blok płytowy umieszczony pomiędzy kanałami nawiewu i wywiewu, z zaznaczonymi kierunkami przepływu tworzącymi "krzyż". To odróżnia go od innych rozwiązań:
- Wymiennik przeciwprądowy – strumienie płyną w kierunkach przeciwnych (zwykle równoległych), co często daje wyższą sprawność temperaturową; na rysunkach kierunki przepływu są "naprzeciw siebie", a nie pod kątem 90°.
- Wymiennik obrotowy – ma postać wirującego bębna/rotora; na ilustracjach rozpoznawalny jako element okrągły lub walcowy, a nie blok płyt.
- Układ z obejściem (by-pass) lub bez odzysku ciepła – może wyglądać jak centrala z filtrami i wentylatorami, ale bez jednoznacznego modułu wymiennika między strumieniami.
W tym zadaniu poprawna jest odpowiedź "Na ilustracji 1.", ponieważ to tam pokazano centralę z wymiennikiem, w którym strumienie tworzą układ krzyżowy. Pozostałe ilustracje przedstawiają inne rozwiązania odzysku ciepła lub inny typ elementu, który nie spełnia definicji przepływu krzyżowego.
Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi najpierw zidentyfikuj moduł odzysku ciepła (jego kształt i schemat przepływu), a dopiero potem pozostałe elementy centrali (wentylatory, filtry, nagrzewnice/chłodnice). To zmniejsza ryzyko pomyłki wynikającej z podobieństwa obudów central.
