Wykruszenie koła zębatego to uszkodzenie polegające na odpadaniu fragmentów materiału z powierzchni zęba. W oględzinach wizualnych objawia się jako nieregularne ubytki (odpryski) na bokach zęba lub w rejonie wierzchołka/stopy, często o postrzępionych krawędziach. W odróżnieniu od zwykłego zużycia ściernego nie jest to jednolite "wygładzenie" powierzchni, a w odróżnieniu od pęknięcia nie dominuje pojedyncza, ciągła linia rozdziału materiału.
Odpowiedź "Na ilustracji 1." jest poprawna, ponieważ przedstawia typowy obraz wykruszenia: widoczne są miejscowe braki materiału, które zmieniają geometrię powierzchni roboczej zęba. Taki stan jest istotny eksploatacyjnie, bo prowadzi do wzrostu drgań i hałasu przekładni, pogorszenia współpracy pary zębatej oraz może inicjować dalszą degradację (np. postępujące odrywanie materiału).
Pozostałe wskazania ilustracji są niepoprawne, gdyż pokazują inne zjawiska lub nie przedstawiają cech rozstrzygających dla wykruszenia. Najczęstsze pomyłki wynikają z mylenia wykruszenia z:
- pęknięciem (zwykle widać liniowy charakter i ciągłość szczeliny),
- zużyciem ściernym (raczej gładkie, równomierne starcie bez wyraźnych odprysków),
- zatarciem (ślady przypaleń, rozmazania, nadtopień i zmiany barwy),
- wżerami (liczne drobne zagłębienia/punkty, a nie większe "oderwania" fragmentów).
W praktyce serwisowej, po rozpoznaniu wykruszenia, warto rozważyć przyczyny takie jak przeciążenia, nieprawidłowe smarowanie, błędy montażu (niewspółosiowość), wady materiałowe lub zmęczenie kontaktowe. Dobra strategia egzaminacyjna to szukanie na zdjęciu ubytek/odprysk jako cechy nadrzędnej, a dopiero potem ocenianie pozostałych śladów.
