KWALIFIKACJA MOD3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 14.
Na której tkaninie można układać szablony wyrobów odzieżowych w dwóch kierunkach?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tkaniny z włosem (np. sztruks, flausz, aksamit) zwykle wymagają układania wszystkich elementów w jednym kierunku, aby uniknąć różnic odcienia i "ułożenia" powierzchni.
Popelina jest tkaniną gładką, bez włosa, więc szablony można układać w dwóch kierunkach.

Pełne wyjaśnienie:

W krojeniu odzieży "układanie szablonów w dwóch kierunkach" oznacza, że elementy wykroju można obracać o 180° na materiale (wzdłuż długości tkaniny), bez ryzyka widocznych różnic w wyglądzie gotowego wyrobu. Jest to możliwe wtedy, gdy tkanina nie ma wyraźnej kierunkowości powierzchni (np. wynikającej z włosa, runa lub wykończenia dającego inny efekt "pod włos" i "z włosem").

Popelina to tkanina o gładkiej powierzchni (bez włosa), dlatego po odwróceniu elementu nie pojawia się typowy efekt zmiany barwy/połysku charakterystyczny dla tkanin runowych. Z tego powodu w praktyce pozwala na bardziej elastyczny rozkład szablonów i lepsze wykorzystanie materiału.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Sztruks ma wyraźne żeberka i włos; ułożenie włosa wpływa na odcień i wygląd powierzchni, więc elementy zwykle układa się jednokierunkowo.
  • Flausz to tkanina o okrywie włóknistej (runo), która także może dawać efekt kierunkowości i różnice wizualne po odwróceniu elementów.
  • Aksamit jest klasycznym przykładem tkaniny z włosem; zmiana kierunku ułożenia włosa powoduje zauważalną zmianę połysku i odcienia, dlatego wymaga zachowania jednego kierunku krojenia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w nazwie lub opisie tkaniny pojawia się skojarzenie z "włosem", "runem", "meszkiem" albo silnym połyskiem zależnym od kierunku, zakładaj ograniczenie do jednego kierunku układu. Dwie strony układu są typowe dla tkanin gładkich, bez włosa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że elementy wykroju można obracać o 180° podczas rozkładu na tkaninie, a gotowe części nie będą różniły się wyglądem (odcieniem/połyskiem) tylko dlatego, że leżą "w drugą stronę". Dotyczy to głównie tkanin bez włosa i bez wyraźnej kierunkowości powierzchni.
Bo włos (runko) układa się w określoną stronę. Gdy część wykroju jest odwrócona, włos pracuje inaczej, co daje inny połysk i często inny odcień. W efekcie elementy odzieży mogą wyglądać jak uszyte z różnych kawałków, mimo że to ten sam materiał.
Włos to warstwa krótkich włókien na powierzchni tkaniny (np. aksamit, sztruks, flausz). Ma określony kierunek ułożenia. W krojeniu jest to ważne, bo zmiana kierunku włosa między elementami może powodować widoczne różnice w wyglądzie, zwłaszcza pod światło.
Przejedź dłonią po materiale w dwóch przeciwnych kierunkach. Jeśli czujesz wyraźny opór "pod włos" albo widzisz zmianę połysku/odcienia, tkanina jest kierunkowa i zwykle wymaga jednokierunkowego układu szablonów. Warto też obejrzeć materiał pod światłem.
Najczęściej tak, bo popelina ma gładką powierzchnię i nie jest typową tkaniną runową. Trzeba jednak uważać na sytuacje, gdy materiał ma wyraźny nadruk kierunkowy lub raport wzoru. Wtedy ograniczenie może wynikać nie z włosa, ale z deseniu.
Najczęstszy błąd to odwrócenie części wykroju "pod włos", co daje różnice połysku i odcienia na gotowym wyrobie. Drugi błąd to mieszanie kierunku na elementach symetrycznych (np. dwie poły przodu). Pomaga oznaczanie kierunku włosa na szablonach przed rozkładem.
Zwykle są to tkaniny z włosem lub okrywą: aksamit, sztruks, flausz oraz materiały o wykończeniu dającym efekt "cieniowania" przy zmianie kierunku. Jednokierunkowy układ bywa też konieczny przy wzorach kierunkowych (np. napisy) lub przy dużym raporcie.
Gdy nadruk lub splot tworzy motyw, który ma "górę" i "dół" (np. postacie, napisy, strzałki, rośliny ustawione pionowo). Wtedy nawet tkanina bez włosa może wymagać jednego kierunku, aby elementy odzieży nie były "do góry nogami".
Przy tkaninach niekierunkowych można część elementów odwracać o 180°, co zwykle pozwala "ściśniej" wypełnić szerokość tkaniny. Nadal trzeba pilnować nitki prostej i zapasów na szwy. Oszczędność materiału rośnie, gdy rozkład jest planowany z uwzględnieniem symetrii elementów.
Ucz się przez porównywanie materiałów: dotknij i obejrzyj tkaniny gładkie oraz tkaniny z włosem. Zapamiętaj typowe przykłady (np. popelina vs aksamit). Ćwicz też krótką procedurę: sprawdzenie włosa dłonią, ocena wzoru, a potem decyzja: układ jedno- czy dwukierunkowy.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z materiałoznawstwa odzieżowego dla szkół branżowych/techników
  • Materiały dydaktyczne z technologii kroju i krojenia (układ szablonów, zasady oszczędzania materiału)
  • Ćwiczenia praktyczne: porównanie powierzchni tkanin z włosem i bez włosa oraz próby układania szablonów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego