KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 16.
Na których kontach i po których stronach należy zaksięgować potrącone składki na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez pracownika?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Potrącone składki społeczne finansowane przez pracownika zmniejszają kwotę do wypłaty, więc obciążają konto rozrachunków z tytułu wynagrodzeń. Jednocześnie powstaje zobowiązanie wobec ZUS, dlatego zapis po stronie Ma ujmuje się na koncie rozrachunków z ZUS. To dekretacja potrącenia, a nie koszt pracodawcy.

Pełne wyjaśnienie:

W potrąceniach z listy płac kluczowe jest rozróżnienie: czy zapis dotyczy kosztu pracodawcy, czy zmiany rozrachunków. W pytaniu chodzi o składki na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez pracownika, czyli kwotę potrącaną z wynagrodzenia brutto pracownika i pomniejszającą wypłatę netto.

Dlaczego "Dt Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń i Ct Rozrachunki z ZUS" jest poprawne?
Potrącenie składek powoduje, że pracodawca ma do wypłaty pracownikowi mniej. To oznacza zmniejszenie zobowiązania wobec pracownika (rozrachunki z tytułu wynagrodzeń). W praktyce ujmuje się to zapisem po stronie Dt/Wn na koncie rozrachunków z pracownikami, bo "ściągamy" część należnej wypłaty na poczet innego zobowiązania. Równocześnie ta sama kwota staje się zobowiązaniem wobec ZUS, więc zwiększa rozrachunki z ZUS po stronie Ct/Ma.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Dt Wynagrodzenia i Ct Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia" miesza potrącenie z ewidencją kosztów. Konto "Wynagrodzenia" dotyczy ujęcia kosztu wynagrodzeń, a nie rozliczenia potrąceń finansowanych przez pracownika. Składki pracownika nie są kosztem pracodawcy w tym samym sensie, co narzuty finansowane przez pracodawcę.
  • "Dt Rozrachunki z ZUS i Ct Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń" odwraca ekonomiczny sens operacji. Przy potrąceniu rośnie zobowiązanie wobec ZUS, a maleje wobec pracownika. Odwrócone strony sugerowałyby zmniejszenie zobowiązania wobec ZUS i zwiększenie wobec pracownika, co nie odpowiada potrąceniu.
  • "Dt Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia i Ct Rozrachunki z ZUS" może pasować do sytuacji, gdy ujmuje się koszt składek finansowanych przez pracodawcę (narzutów), ale nie do składek finansowanych przez pracownika. W pytaniu nie chodzi o koszt, tylko o potrącenie i rozrachunki.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści występuje słowo "potrącone", najczęściej rozważasz konta rozrachunkowe (pracownik, ZUS, urząd), bo to przesunięcie zobowiązań, a nie tworzenie kosztu. Koszty pojawiają się przy naliczeniu wynagrodzeń oraz przy narzutach finansowanych przez pracodawcę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To część składek na ubezpieczenia społeczne, która jest pokrywana z wynagrodzenia pracownika. W praktyce zmniejsza ona kwotę "do wypłaty" (netto), a pracodawca działa jako płatnik: potrąca ją z listy płac i wykazuje jako swoje zobowiązanie wobec ZUS.
Najczęściej są to konta rozrachunkowe: rozrachunki z tytułu wynagrodzeń (z pracownikami) oraz rozrachunki z instytucjami, np. ZUS. Potrącenie zwykle zmniejsza zobowiązanie wobec pracownika i równocześnie zwiększa zobowiązanie wobec instytucji, na rzecz której potrącono kwotę.
Ponieważ są finansowane przez pracownika, a więc nie zwiększają kosztu pracodawcy w momencie potrącenia. Operacja potrącenia to głównie przeksięgowanie rozrachunków: mniej do wypłaty pracownikowi i więcej do zapłaty do ZUS. Koszty dotyczą m.in. wynagrodzeń oraz składek finansowanych przez pracodawcę.
Zwróć uwagę na słowa: "potrącone", "do wypłaty", "potrącenia z listy płac", "rozrachunki". Takie sformułowania zwykle oznaczają zmianę zobowiązań (pracownik/ZUS/urząd), a nie tworzenie kosztu. Koszt częściej pojawia się przy "naliczeniu" wynagrodzenia lub "narzutach" pracodawcy.
Najpierw ustal kierunek zmiany sald: zobowiązanie wobec pracownika maleje (mniej do wypłaty), a zobowiązanie wobec ZUS rośnie (więcej do zapłaty). Następnie dobierz strony zapisu zgodnie z zasadami funkcjonowania kont rozrachunkowych w Twoim planie kont, aby odzwierciedlić te zmiany.
Nie. Naliczenie wynagrodzeń ujmuje koszt i powstanie zobowiązania wobec pracownika. Potrącenie składek pracownika to kolejny etap: zmniejsza zobowiązanie wobec pracownika i tworzy (lub zwiększa) zobowiązanie wobec ZUS. To inny moment i inny sens ekonomiczny zapisu.
Składki finansowane przez pracownika są potrącane z jego wynagrodzenia i wpływają na kwotę netto. Składki finansowane przez pracodawcę są dodatkowym obciążeniem firmy (narzutem) i co do zasady zwiększają koszty działalności. W księgowaniach często używa się innych kont lub innych ujęć (koszt vs rozrachunek).
Tak, to częsty błąd. "Rozrachunki z ZUS" pokazują zobowiązania/należności wobec ZUS (saldo do zapłaty lub rozliczenia), a konto kosztowe dotyczy obciążeń działalności. Gdy w treści jest "potrącone pracownika", zwykle chodzi o rozrachunek, nie o koszt pracodawcy.
Ponieważ lista płac generuje wiele zobowiązań: wobec pracownika (do wypłaty), wobec ZUS (składki), często też wobec urzędu skarbowego (zaliczka PIT). Prawidłowe rozrachunki ułatwiają uzgodnienia sald i kontrolę terminowych płatności oraz zgodność z dokumentami płacowymi.
Ćwicz schematy: naliczenie wynagrodzeń, potrącenia (ZUS pracownika, zaliczka podatku), składki pracodawcy i wypłata netto. Ucz się rozróżniać: koszt vs rozrachunek. Pomaga też rozpisanie operacji słownie: "kto komu i ile jest winien po zdarzeniu".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Potrącone składki społeczne finansowane przez pracownika zmniejszają kwotę do wypłaty, więc obciążają konto rozrachunków z tytułu wynagrodzeń."

Materiały:

  • Podręcznik z rachunkowości wynagrodzeń (działy: lista płac, rozrachunki z pracownikami i ZUS)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z rachunkowości: ewidencja wynagrodzeń i narzutów
  • Ćwiczenia z dekretacji (schematy księgowań listy płac) i zadania z kontami rozrachunkowymi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego