KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 21.
Na którym rysunku podziałki transwersalnej zaznaczono odcinek o długości 35,35 m?
Ilustracja przedstawia cztery wykresy podziałki transwersalnej oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podziałka transwersalna pozwala odczytać część całkowitą (np. 35 m) oraz część ułamkową, tu 0,35 m (35 cm) dzięki podziałom pomocniczym i interpolacji. Należy znaleźć rysunek, na którym znacznik odpowiada sumie 35 m + 0,35 m, a nie np. 35,3 m lub 35,5 m.

Pełne wyjaśnienie:

Podziałka transwersalna jest skalą, która ułatwia odczyt długości z dokładnością większą niż podstawowy podział skali (np. do 0,1 m lub 0,01 m) przez wykorzystanie podziałów pomocniczych oraz interpolacji.

Aby poprawnie odczytać 35,35 m, warto trzymać się stałej procedury:

  • Krok 1: część całkowita – odczytaj pełne metry: tutaj 35 m. To zwykle odpowiada głównemu odcinkowi między kolejnymi grubszymi kreskami lub oznaczeniami liczbowymi.
  • Krok 2: część ułamkowa – ustal, ile wynosi dopisek po przecinku: 0,35 m. To jest 35 cm, czyli 3 dziesiąte metra (0,3 m) plus 5 setnych metra (0,05 m), zależnie od konstrukcji podziałki.
  • Krok 3: dobór podziału pomocniczego – na podziałce transwersalnej część ułamkowa jest często realizowana przez ukośne linie i siatkę, co pozwala wskazać wartości pomiędzy kreskami głównymi.
  • Krok 4: kontrola sensu wyniku – sprawdź, czy wynik jest większy od 35,30 m i mniejszy od 35,40 m; 35,35 m musi leżeć dokładnie w połowie między 35,30 m a 35,40 m.

Odpowiedź "C" należy wybrać wtedy, gdy rysunek pokazuje znacznik w położeniu odpowiadającym 35 m + 0,35 m. Typowe błędy przy pozostałych rysunkach to:

  • Odczyt z niewłaściwego zera – przesunięcie całego wyniku o 1 m lub o 10 m.
  • Zaokrąglenie części ułamkowej – wskazanie np. 35,30 m albo 35,40 m zamiast 35,35 m (pomylenie położenia pomiędzy podziałami).
  • Pomylenie miejsc dziesiętnych – interpretacja 0,35 m jako 0,035 m lub 0,3 m, co wynika z nieuwagi na liczbę cyfr po przecinku.

W praktyce egzaminacyjnej pomaga szybka konwersja: 0,35 m = 35 cm. Dzięki temu łatwiej ocenić, czy zaznaczony punkt na skali rzeczywiście odpowiada "trzydzieści pięć centymetrów" powyżej 35 m.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podziałka transwersalna to rodzaj skali rysunkowej umożliwiającej dokładniejszy odczyt długości niż sama podziałka liniowa. Wykorzystuje podziały pomocnicze (często ukośne) do interpolacji części ułamkowych metra, np. setnych lub dziesiątych.
Najpierw odczytaj część całkowitą, czyli 35 m, z głównych podziałów skali. Następnie dodaj część ułamkową 0,35 m, korzystając z siatki/podziałów pomocniczych. Na końcu sprawdź, czy punkt leży między 35,30 m a 35,40 m.
Linie ukośne pozwalają wygodnie interpolować wartości pomiędzy głównymi kreskami skali. Dzięki temu można odczytać np. 0,01 m lub 0,05 m bez "zgadywania" położenia w połowie odcinka. To zwiększa powtarzalność i zmniejsza błąd odczytu.
Tak, 0,35 m = 35 cm. Taka konwersja ułatwia ocenę "na oko", czy zaznaczenie na skali jest sensowne: 35 cm to wyraźnie więcej niż 30 cm, ale mniej niż 40 cm. Pomaga to wychwycić pomyłkę o jedną kreskę lub złe miejsce dziesiętne.
Najczęstsze błędy to: odczyt od niewłaściwego zera, pomylenie części całkowitej z ułamkową, zaokrąglenie 0,35 m do 0,3 m lub 0,4 m oraz nieuwaga na liczbę cyfr po przecinku. Często też myli się 0,35 m z 0,035 m.
Wykonaj kontrolę przedziału: 35,35 m musi leżeć między 35,30 m i 35,40 m oraz dokładnie w połowie tej dziesiętnej "dziesiątki centymetrów". Jeśli punkt wypada bliżej 35,3 m albo 35,4 m, odczyt jest najpewniej błędny.
Odczyt ze skali stosuje się głównie pomocniczo: do szacunków, analiz wstępnych, kontroli spójności dokumentacji, pracy na mapach/planach i przy zadaniach szkoleniowych. Do wyznaczania wartości do realizacji w terenie wymagane są pomiary instrumentami i odpowiednia dokładność.
Najczęściej używa się linijki z podziałką, ekierki lub przezroczystego liniału oraz ostro zaostrzonego ołówka do precyzyjnego przeniesienia punktu. W praktyce ważna jest też dobra jakość wydruku/rysunku, bo rozmyte kreski utrudniają odczyt setnych metra.
Nie w pełni. Gdy pytanie brzmi "na którym rysunku zaznaczono odcinek…", to do wyboru poprawnej odpowiedzi potrzebny jest widok konkretnych rysunków. Bez nich można opisać metodę odczytu i kryteria poprawności, ale nie da się wskazać wariantu graficznego.
Ćwicz odczyt z różnych skal (liniowej i transwersalnej) na wielu przykładach, zawsze zapisując wynik w metrach z właściwym przecinkiem. Rób kontrolę sensu (przedziały typu 35,30–35,40) i ucz się szybkich przeliczeń, np. 0,05 m = 5 cm, 0,1 m = 10 cm.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Podziałka transwersalna pozwala odczytać część całkowitą (np. 35 m) oraz część ułamkową, tu 0,35 m (35 cm) dzięki podziałom pomocniczym i interpolacji."

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw geodezji: działy o skalach map i odczytach długości
  • Zadania ćwiczeniowe z kartografii/geodezji: odczyt z podziałki liniowej i transwersalnej
  • Instrukcje/opracowania szkolne dotyczące kreślenia i odczytu z podziałek (ćwiczenia z interpolacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego