KWALIFIKACJA HGT9 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 9.
Na którym rysunku przedstawiono krajobraz Tatr?
Ilustracja przedstawia cztery zdjęcia krajobrazów, oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Krajobraz Tatr rozpoznaje się po cechach wysokogórskich: ostrych grzbietach i turniach, stromych ścianach skalnych oraz wyraźnej piętrowości roślinnej (regiel, kosodrzewina, hale). Często występują też formy polodowcowe, np. kotły i stawy. Rysunek z tymi cechami odpowiada Tatrom.

Pełne wyjaśnienie:

Tatry są jedynym w Polsce obszarem o wyraźnie wysokogórskim charakterze krajobrazu, dlatego na ilustracjach zwykle odróżniają się od pasm średniogórskich (np. łagodniejszych, kopulastych lub z długimi, mało skalistymi grzbietami).

Rozpoznając krajobraz Tatr na rysunku, zwróć uwagę na:

  • Rzeźbę terenu: ostre granie, turnie, strome ściany skalne, duże deniwelacje na krótkim dystansie.
  • Piętrowość roślinności: niżej las (regiel), wyżej kosodrzewina, następnie hale i partie skalne o skąpej roślinności.
  • Ślady działalności lodowców: kotły polodowcowe (cyrki), doliny U-kształtne, a w zagłębieniach stawy (jeziora górskie).

Odpowiedź poprawna wskazuje rysunek, na którym widać opisane cechy. To właśnie zestaw tych elementów (skalistość, ostrość rzeźby i piętra roślinne) odróżnia Tatry od innych polskich gór.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, jeśli prezentują krajobraz bardziej łagodny (kopulaste wzniesienia, rozległe grzbiety bez ostrych turni), brak piętrowości lub dominację lasu aż po szczyty, ewentualnie formy charakterystyczne dla wyżyn czy nizin (faliste równiny, szerokie doliny rzeczne bez cech wysokogórskich).

Wskazówka egzaminacyjna: nie szukaj pojedynczego "symbolu Tatr". Porównuj rysunki całościowo i sprawdzaj, czy jednocześnie występują: skały/turnie + strome stoki + piętrowość roślinna. Dopiero taka kombinacja jest najbardziej typowa dla Tatr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Krajobraz wysokogórski to teren o dużych wysokościach względnych, stromych stokach i często skalistych, ostrych grzbietach. Rozpoznasz go po turniach, urwiskach, kotłach polodowcowych oraz wyraźnej piętrowości roślinnej (las niżej, wyżej kosodrzewina i hale).
Najbardziej typowe są: ostre granie i turnie, strome ściany skalne, wyraźna piętrowość roślinna oraz liczne formy polodowcowe (np. kotły i stawy). To zestaw tych cech, a nie jeden detal, zwykle pozwala odróżnić Tatry od innych polskich pasm.
Tatry mają najsilniej rozwinięty w Polsce charakter wysokogórski: większą skalistość, ostrzejszą rzeźbę i wyraźniejsze piętra roślinne. W wielu innych pasmach dominują formy łagodniejsze, bardziej kopulaste lub długie grzbiety o mniejszej ilości skał.
Bieszczady kojarzą się z rozległymi, łagodnymi grzbietami i połoninami, bez ostrych turni i urwistych ścian. Tatry częściej pokazują strome stoki, skały, granie oraz "alpejski" wygląd. Patrz na ostrość rzeźby i skalistość wierzchołków.
W zadaniach szkolnych Tatry zwykle mają bardziej ostre i skaliste formy (turnie, granie). Karkonosze częściej są przedstawiane jako pasmo o bardziej wypłaszczonych partiach wierzchowinowych. Kluczowe jest porównanie: stromizna, "poszarpanie" grzbietu i obecność form typowo wysokogórskich.
Piętrowość roślinna to zmiana roślinności wraz z wysokością. Niżej występują lasy (regiel), wyżej kosodrzewina, potem hale i murawy, a najwyżej skały z bardzo ubogą roślinnością. Na rysunku może to być pokazane jako strefy: las → krzewy → trawy → skały.
Nie zawsze. Jeziora/"stawy" mogą występować też w innych górach, ale w Tatrach często są łączone z formami polodowcowymi i stromymi ścianami kotłów. Na egzaminie nie opieraj decyzji na jednym elemencie – szukaj całego zestawu cech wysokogórskich.
Najczęstsze błędy to wybór rysunku "z górami" bez analizy szczegółów, mylenie połonin z halami tatrzańskimi oraz ignorowanie piętrowości roślinnej. Często też działa pierwsze wrażenie: uczeń nie porównuje wszystkich rysunków i nie sprawdza, czy widzi turnie i strome ściany.
Ćwicz na zestawach zdjęć i rysunków: Tatry, Karkonosze, Bieszczady, Pieniny, wyżyny i pojezierza. Twórz listy cech rozpoznawczych dla regionów i porównuj je parami. Dobrą metodą jest też opisywanie ilustracji własnymi słowami, zanim wybierzesz odpowiedź.
Pomaga poprawnie opisywać walory regionu, dobierać trasy i atrakcje do możliwości grupy oraz informować o charakterze terenu. Rozróżnienie krajobrazu wysokogórskiego od łagodniejszych pasm ułatwia planowanie bezpieczeństwa, wyposażenia i programu pobytu turystów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Krajobraz Tatr rozpoznaje się po cechach wysokogórskich: ostrych grzbietach i turniach, stromych ścianach skalnych oraz wyraźnej piętrowości roślinnej (regiel, kosodrzewina, hale)."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "Tatry": https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Tatry;3988504.html (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (pl) – "Tatry": https://pl.wikipedia.org/wiki/Tatry (dostęp: 2026-03-02)
  • Tatrzański Park Narodowy – informacje edukacyjne o Tatrach (dział edukacja/poznaj Tatry): https://tpn.gov.pl/poznaj (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Atlas geograficzny Polski (dział: regiony fizycznogeograficzne i pasma górskie)
  • Przewodniki turystyczne po Tatrach (opis rzeźby i pięter roślinnych)
  • Materiały edukacyjne parków narodowych o krajobrazie wysokogórskim

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego