KWALIFIKACJA GIW12 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 16.
Na którym rysunku przedstawiono przymiar do określania wielkości (średnicy) dysz montowanych w świdrach wiertniczych?
Ilustracja przedstawia cztery różne narzędzia pomiarowe, które mogą być używane w kontekście wiertnictwa.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przymiar do określania średnicy dysz to dedykowany sprawdzian pozwalający szybko porównać średnicę otworu dyszy z wartościami wzorcowymi. Na właściwym rysunku powinno być widoczne narzędzie o funkcji kalibracji/porównania średnic (a nie np. klucz, szczypce czy element montażowy).

Pełne wyjaśnienie:

W świdrach wiertniczych stosuje się dysze (otwory dyszowe) o określonej średnicy, a kontrola tej średnicy jest ważna, ponieważ wpływa na przepływ i charakter pracy układu hydraulicznego (np. warunki płukania i obciążenia pompy). Do szybkiej kontroli w warunkach warsztatowych i na wiertni używa się przymiaru do dysz, czyli przyrządu typu sprawdzian.

Jak rozpoznać przymiar na rysunku?

  • Jest to narzędzie pomiarowe/porównawcze, a nie montażowe.
  • Zwykle ma kalibrowane otwory, wycięcia lub stopniowanie pozwalające dopasować dyszę i odczytać jej średnicę (zamiast mierzyć ją "na oko").
  • Forma jest podporządkowana funkcji kontroli średnicy: elementy robocze mają powtarzalny, wzorcowy kształt.

Dlaczego pozostałe propozycje bywają mylące? Na rysunkach technicznych lub poglądowych często występują narzędzia o zbliżonej "płaskiej" formie (np. klucze, przyrządy do odkręcania, elementy mocujące). Takie wyposażenie nie ma jednak cech charakterystycznych dla sprawdzianu średnic: brak zestawu wzorcowych średnic lub brak funkcji bezpośredniego dopasowania dyszy. To typowa pułapka egzaminacyjna: student rozpoznaje narzędzie jako "związane ze świdrem", ale nie weryfikuje, czy służy ono konkretnie do określania średnicy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "określania wielkości/średnicy", szukaj na rysunku cech metrologicznych (wzorców, skali, serii otworów/stopni), a nie cech narzędzi montażowych (ramion, szczęk, gwintów, dźwigni do dużych momentów).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przymiar do dysz to prosty przyrząd typu sprawdzian, który pozwala szybko określić (porównać) średnicę dyszy montowanej w świdrze. Zamiast precyzyjnego pomiaru suwmiarką dopasowuje się dyszę do wzorcowych średnic i odczytuje odpowiadającą wartość.
Szukaj cech typowych dla sprawdzianu: powtarzalnych, wzorcowych otworów/wycięć lub stopniowania, które odpowiadają różnym średnicom. Narzędzia montażowe (klucze, szczypce) zwykle mają szczęki/dźwignie, ale nie mają zestawu kalibracji średnic.
Średnica dysz wpływa na warunki przepływu w obiegu płuczki: spadki ciśnienia, prędkość strugi i efektywność oczyszczania dna otworu. Błędny dobór lub zużycie dysz może pogorszyć płukanie i obciążyć układ hydrauliczny, co utrudnia bezpieczną pracę.
Suwmiarka bywa użyteczna, ale w praktyce wygodniejszy i szybszy jest przymiar/sprawdzian do dysz, bo pozwala od razu potwierdzić konkretną średnicę wzorcową. Przy nieregularnych krawędziach lub zabrudzeniu dyszy sprawdzian może dać pewniejszą kontrolę "pasuje/nie pasuje".
Najczęstszy błąd to mylenie przymiaru z narzędziem do montażu (np. kluczem do dysz) tylko dlatego, że też "dotyczy świdra". Drugi błąd to pomijanie funkcji pomiarowej: jeśli w pytaniu jest "średnica", trzeba szukać elementów kalibracji, a nie dźwigni i szczęk.
Przymiar służy do określenia średnicy, więc ma wzorce (otwory/stopnie/oznaczenia średnic). Klucz do dysz służy do odkręcania i dokręcania, więc ma elementy przenoszące moment (gniazda, wypusty, ramiona) i nie musi mieć skali średnic.
Najczęściej przy kontroli osprzętu przed zjazdem narzędzia do otworu oraz podczas przeglądów po zakończonym odcinku wiercenia. Używa się go też przy podejrzeniu zużycia dysz lub po wymianie, aby potwierdzić, że zamontowano właściwy rozmiar zgodny z założeniami technologii.
Dysze są elementami układu wypływu płuczki w świdrze; znajdują się w jego korpusie w miejscach przewidzianych konstrukcyjnie do kierowania strugi na dno otworu. Dokładna lokalizacja zależy od typu świdra, ale zawsze są to gniazda przeznaczone do pracy w obiegu płuczkowym.
Tak. Zużycie (np. rozmycie krawędzi, erozja) może zwiększać efektywną średnicę otworu lub powodować nieregularność, przez co dopasowanie do wzorca nie jest jednoznaczne. W takiej sytuacji warto oczyścić element, a przy wątpliwościach zastosować dodatkową kontrolę metrologiczną.
Najlepiej uczyć się zestawami zdjęć i rysunków: świder, dysze, klucze do dysz, przymiary/sprawdziany, elementy mocujące. Skup się na funkcji narzędzia i cechach konstrukcyjnych, a nie na ogólnym "podobieństwie". Pomaga też tworzenie własnych fiszek z nazwą i zastosowaniem.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Przymiar do określania średnicy dysz to dedykowany sprawdzian pozwalający szybko porównać średnicę otworu dyszy z wartościami wzorcowymi."

Materiały:

  • Instrukcje/albumy narzędzi wiertniczych producentów (działy: świdry, dysze, osprzęt)
  • Podręczniki do przedmiotów zawodowych z zakresu narzędzi i osprzętu wiertniczego
  • Zestawy zdjęć i kart katalogowych przyrządów kontrolno-pomiarowych stosowanych w wiertnictwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego