KWALIFIKACJA MTL3 - STYCZEŃ 2019 (test 2)

PYTANIE NR 4.
Na którym rysunku przedstawiono schemat kruszarki szczękowej?
Ilustracja przedstawia cztery schematy maszyn przemysłowych, z których jeden jest schematem kruszarki szczękowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kruszarka szczękowa jest rozpoznawalna po dwóch elementach roboczych ("szczękach"): jednej stałej i jednej ruchomej, między którymi tworzy się komora kruszenia i szczelina wylotowa. Odpowiedź 'B' wskazuje rysunek z takim układem. Pozostałe rysunki przedstawiają inne konstrukcje kruszarek, bez pary szczęk pracujących przeciw sobie.

Pełne wyjaśnienie:

Kruszarka szczękowa to urządzenie do kruszenia materiału przez jego zgniatanie w przestrzeni pomiędzy dwiema szczękami: szczęką stałą oraz szczęką ruchomą. Kluczową cechą rozpoznawczą na schemacie jest więc obecność dwóch płyt/okładzin ustawionych naprzeciw siebie, tworzących klinowatą komorę kruszenia (zwykle szerszą u góry i węższą u dołu).

Odpowiedź 'B' jest właściwa, ponieważ odpowiada schematowi, w którym materiał jest podawany od góry i rozdrabniany w wyniku zbliżania się szczęki ruchomej do szczęki stałej. W typowym ujęciu widać też elementy sugerujące ruch wahadłowy/posuwisto-zwrotny szczęki ruchomej oraz szczelinę wylotową, przez którą wydostaje się urobek o zadanej granulacji.

  • Odpowiedź 'A' jest niepoprawna, gdy rysunek nie pokazuje pary szczęk pracujących przeciw sobie (brakuje charakterystycznej komory utworzonej przez dwie płyty szczękowe), co wskazuje na inny typ kruszarki lub urządzenie o odmiennym mechanizmie rozdrabniania.
  • Odpowiedź 'C' jest niepoprawna, jeśli schemat sugeruje kruszenie przez toczenie/uderzanie lub przez elementy wirujące, a nie przez zgniatanie między dwiema szczękami. Taki układ nie odpowiada zasadzie działania kruszarki szczękowej.
  • Odpowiedź 'D' jest niepoprawna, gdy na rysunku dominują elementy typowe dla innych konstrukcji (np. stożek/rotor/walce), a nie zestaw: szczęka stała + szczęka ruchoma + klinowa przestrzeń kruszenia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli masz wątpliwości, szukaj na rysunku dwóch płaskich okładzin ustawionych pod kątem oraz miejsca, w którym materiał jest ściskany, a nie ścierany czy uderzany. To najszybsza metoda odróżnienia kruszarki szczękowej od walcowej, stożkowej czy młotkowej na schematach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kruszarka szczękowa to maszyna do rozdrabniania materiału przez zgniatanie go pomiędzy dwiema szczękami: stałą i ruchomą. Materiał trafia zwykle od góry do komory kruszenia, a po zmniejszeniu wymiarów wypada dołem przez szczelinę wylotową.
Szukaj układu dwóch płyt ustawionych naprzeciw siebie (szczęka stała i szczęka ruchoma) tworzących klinowatą komorę kruszenia. Charakterystyczny jest też tor ruchu szczęki ruchomej oraz miejsce, gdzie materiał jest ściskany, a nie uderzany.
Nazwa wynika z elementów roboczych – dwóch "szczęk", które wykonują pracę kruszenia. Jedna szczęka jest zwykle nieruchoma, a druga porusza się, zbliżając i oddalając od szczęki stałej. To działanie przypomina pracę szczęk zaciskających materiał.
Najważniejsze są szczęka stała i szczęka ruchoma z okładzinami (płytami szczękowymi). Dodatkowo występują elementy przeniesienia napędu i mechanizm wywołujący ruch szczęki, a także regulacja szczeliny wylotowej, wpływająca na wielkość produktu.
W kruszarce szczękowej materiał jest zgniatany między dwiema szczękami, a w stożkowej – między stożkiem ruchomym a stożkiem/okładziną nieruchomą, z ruchem mimośrodowym. Na schemacie stożkowa ma bardziej "okrągły/stożkowy" układ komory niż klinowy układ szczękowej.
Najczęściej na etapie wstępnego kruszenia (pierwszy stopień), gdy materiał wejściowy ma duże kawałki i trzeba go zmniejszyć do rozmiaru możliwego do dalszego transportu lub kolejnych etapów rozdrabniania. Jest ceniona za prostą budowę i odporność na trudne warunki.
Tak, zwłaszcza przy uproszczonych rysunkach. Kruszarka walcowa ma zwykle dwa walce obracające się przeciwbieżnie, a nie dwie płyty szczękowe. Jeśli widzisz elementy okrągłe (walce/rolki) i strefę zgniatania między nimi, to raczej nie jest kruszarka szczękowa.
Typowe błędy to wybór rysunku "podobnego" bez sprawdzenia, czy są dwie szczęki, mylenie komory kruszenia z lejem zasypowym oraz ignorowanie sposobu pracy (zgniatanie vs uderzanie/ścieranie). Pomaga porównanie: czy elementy robocze są płaskie i ustawione pod kątem.
Rozpoznanie urządzenia opiera się na detalach (kształt komory, położenie szczęk, typ elementu roboczego). Przy niskiej rozdzielczości łatwo uruchamia się "zgadywanie" zamiast analizy. Warto powiększyć grafikę i szukać tylko cech definicyjnych, a nie ozdobnych elementów schematu.
Najlepiej uczyć się "cech rozpoznawczych" dla każdej maszyny: co jest elementem roboczym i jaki jest mechanizm działania. Zrób własną listę: szczękowa (dwie szczęki), walcowa (dwa walce), młotkowa (wirnik i młoty), stożkowa (układ stożków). Potem ćwicz na wielu schematach.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Kruszarka szczękowa jest rozpoznawalna po dwóch elementach roboczych ("szczękach"): jednej stałej i jednej ruchomej, między którymi tworzy się komora kruszenia i szczelina wylotowa."

Źródła:

  • Metso Outotec, "Basics in Minerals Processing" (rozdziały o crushing i jaw crusher), PDF: https://www.mogroup.com/globalassets/saleshub/documents---episerver/basics-in-minerals-processing/basics-in-minerals-processing.pdf - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL), hasło: "Kruszarka" (opis typów kruszarek, w tym szczękowej): https://pl.wikipedia.org/wiki/Kruszarka - dostęp 2026-03-02
  • 911 Metallurgist, "Jaw Crusher" (opis zasady działania i elementów): https://www.911metallurgist.com/blog/jaw-crusher - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Instrukcje producentów kruszarek (opisy budowy i zasady działania)
  • Podręczniki z przeróbki kopalin/rozdrabniania materiałów (rozdziały o kruszarkach)
  • Atlasy/zeszyty z rysunku technicznego maszyn i urządzeń (schematy ideowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego