KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 9.
Na którym rysunku przedstawiono symbol graficzny elektrozaworu rozdzielającego 5/2?
Ilustracja przedstawia cztery symbole graficzne elektrozaworów rozdzielających, które są używane w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "D." jest poprawna, gdyż symbol rozdzielacza 5/2 musi przedstawiać dwa położenia (dwa pola/kwadraty) oraz pięć przyłączy (zasilanie, dwa wyjścia robocze i dwa odpowietrzenia). Dodatkowo jako elektrozawór ma oznaczenie sterowania cewką elektromagnesu. Tylko ten rysunek spełnia te cechy jednocześnie.

Pełne wyjaśnienie:

Rozdzielacz oznaczony jako 5/2 to zawór kierunkowy, w którym zapis ma bardzo konkretną logikę:

  • "5" oznacza liczbę dróg/przyłączy (portów) zaworu. W typowym układzie pneumatycznym są to: zasilanie (P), dwa wyjścia robocze do siłownika (A i B) oraz dwa odpowietrzenia (R i S).
  • "2" oznacza liczbę położeń (stanów pracy). Na symbolu graficznym zwykle widać to jako dwa sąsiadujące pola (dwa kwadraty), z których każde pokazuje, jakie połączenia są zestawione w danym stanie.

Dlatego rysunek poprawny musi spełniać oba warunki naraz: mieć dwa położenia oraz pięć przyłączy. Dodatkowo w pytaniu występuje elektrozawór, więc sposób przesterowania powinien być zaznaczony jako cewka elektromagnesu (a nie np. dźwignia ręczna, rolka mechaniczna czy wyłącznie sterowanie pneumatyczne). W praktyce często spotyka się też powrót sprężyną (wtedy symbol zawiera sprężynę po jednej stronie), ale niezależnie od wariantu powrotu kluczowe są: 5 dróg i 2 położenia.

Odpowiedź "D." jest właściwa, bo wskazuje rysunek, który odpowiada temu opisowi: przedstawia rozdzielacz z dwoma polami oraz pięcioma króćcami, a także element sterujący właściwy dla elektrozaworu.

Pozostałe rysunki są niepoprawne, ponieważ typowo pokazują inny typ zaworu (np. inną liczbę położeń albo inną liczbę przyłączy) lub inny sposób uruchamiania, co nie odpowiada wymaganiom "5/2 elektrozawór rozdzielający". Najczęstszy błąd uczniów polega na rozpoznawaniu zaworu tylko "po wyglądzie", bez policzenia dróg i położeń oraz bez sprawdzenia, czy zaznaczono sterowanie elektryczne.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz liczbę pól (położeń), potem policz przyłącza/linie na obwodzie symbolu, a na końcu sprawdź elementy sterowania (cewka/sprężyna/pilot). Taka kolejność minimalizuje pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 5/2 oznacza: 5 dróg (przyłączy) i 2 położenia zaworu. Na symbolu zwykle widać dwa pola (dwa stany pracy) oraz pięć przyłączy: zasilanie, dwa wyjścia robocze i dwa odpowietrzenia.
Najpewniejsza metoda to policzenie elementów symbolu: 2 pola oznaczają dwa położenia, a 5 przyłączy to pięć dróg. Dopiero potem sprawdź, czy symbol pokazuje właściwe sterowanie (np. cewkę elektromagnesu dla elektrozaworu).
W rozdzielaczu 5/2 sterującym siłownikiem dwustronnego działania w każdej pozycji jedno wyjście jest zasilane, a drugie musi być odprowadzone do atmosfery. Dwa odpowietrzenia ułatwiają prawidłowy przepływ i często pozwalają stosować osobne tłumiki hałasu.
Elektrozawór rozpoznasz po oznaczeniu cewki elektromagnesu przy symbolu rozdzielacza (zwykle mały prostokąt/znak cewki przy boku). Na schemacie mogą być też zaciski lub opis napięcia, ale kluczowe jest graficzne oznaczenie napędu elektrycznego.
Różnią się liczbą dróg: 5/2 ma pięć przyłączy (zwykle dwa odpowietrzenia), a 4/2 ma cztery przyłącza (często jedno odpowietrzenie wspólne). Oba mają po dwa położenia, ale 5/2 jest bardzo typowy w pneumatyce do siłowników DA.
Najczęściej tak, bo dwa wyjścia robocze (A i B) pasują do dwóch komór siłownika. Jednak w praktyce 5/2 może być też użyty w innych układach przełączania przepływu. Na egzaminie zwykle łączy się go z ruchem wysuw/wsuw siłownika DA.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie 5/2 z 3/2 (bo też ma "2 położenia"), niepoliczenie przyłączy oraz ignorowanie sposobu sterowania (np. wybór zaworu ręcznego zamiast z cewką). Pomaga stała kolejność: położenia → drogi → sterowanie.
Sprężyna jest rysowana, gdy zawór ma pozycję spoczynkową wymuszaną mechanicznie (monostabilny). Wtedy po zaniku sygnału cewki zawór wraca do stanu początkowego. W wersji bistabilnej zamiast sprężyny często są dwa elementy sterujące po obu stronach.
Najczęściej: P to zasilanie, A i B to wyjścia do siłownika, a R i S to odpowietrzenia. Na schematach szkolnych porty bywają opisane literami lub numerami, ale zawsze muszą sumować się do pięciu przyłączy.
Ćwicz rozpoznawanie zaworów na schematach: 3/2, 5/2, 5/3 oraz sposoby sterowania (cewka, sprężyna, pilot). Rób zadania "na czas" i stosuj checklistę: policz położenia, policz drogi, sprawdź napęd. To szybko poprawia skuteczność na egzaminie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Odpowiedź "D." jest poprawna, gdyż symbol rozdzielacza 5/2 musi przedstawiać dwa położenia (dwa pola/kwadraty) oraz pięć przyłączy (zasilanie, dwa wyjścia robocze i dwa odpowietrzenia)."

Źródła:

  • ISO 1219-1:2012, Fluid power systems and components — Graphical symbols and circuit diagrams — Part 1: Graphical symbols (norma opisująca symbole układów pneumatycznych/hydraulicznych).
  • Festo Didactic, materiały szkoleniowe z pneumatyki (sekcja: zawory rozdzielające i ich symbole), https://www.festo.com/ (obszar Didactic/Learning) - dostęp 2026-02-28
  • Parker Hannifin, Hydraulic/Pneumatic Symbols (opracowanie producenta dot. symboli i oznaczeń zaworów kierunkowych), https://www.parker.com/ (wyszukiwarka zasobów: "symbols") - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z pneumatyki/elektropneumatyki dla mechatroników
  • Katalogi producentów pneumatyki (sekcje: zawory rozdzielające, symbole, schematy)
  • Materiały dydaktyczne Festo Didactic z ćwiczeniami odczytu schematów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego