Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2016



PYTANIE NR 13.
Na którym rysunku przedstawiono symbol graficzny zestyku zwiernego przekaźnika czasowego z opóźnieniem przy zamykaniu?
Ilustracja przedstawia cztery symbole graficzne, które są związane z elektryką, a konkretnie z przekaźnikami czasowymi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zestyk zwierny to styk normalnie otwarty (NO), który zamyka się po zadziałaniu elementu. Dla przekaźnika czasowego z opóźnieniem przy zamykaniu symbol musi wskazywać, że zamknięcie następuje dopiero po upływie nastawionego czasu od pobudzenia. Dlatego poprawny jest wariant wskazany jako "A".

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu sprawdzana jest umiejętność rozpoznawania symboli na schematach sterowania. Kluczowe są dwa elementy opisu:

  • "zestyk zwierny" – oznacza styk normalnie otwarty (NO), czyli w stanie spoczynkowym jest rozłączony, a po zadziałaniu aparatu zostaje zamknięty.
  • "przekaźnik czasowy z opóźnieniem przy zamykaniu" – oznacza, że przejście styku NO w stan zamknięty nie następuje natychmiast po pobudzeniu, tylko dopiero po odmierzeniu czasu.

Z tego wynika, że właściwy rysunek musi przedstawiać symbol styku NO oraz dodatkowe oznaczenie funkcji czasowej odnoszące się do momentu zamknięcia (zwłoka przy załączeniu). Odpowiedź "A" jest poprawna, ponieważ odpowiada właśnie tej kombinacji: styk zwierny + zwłoka przy zamykaniu.

Pozostałe rysunki (B, C, D) w typowych zestawach symboli odpowiadają innym przypadkom, które łatwo pomylić z właściwym:

  • styk rozwierny (NC) zamiast zwiernego – błąd wynika z nieuwzględnienia stanu spoczynkowego styku;
  • zwłoka przy otwieraniu (opóźnienie wyłączenia) zamiast przy zamykaniu – błąd wynika z przeniesienia pojęcia "opóźnienie" na niewłaściwą fazę pracy;
  • styk bezzwłoczny (bez funkcji czasowej) – błąd wynika z rozpoznania samego typu styku NO/NC bez analizy oznaczeń czasowych.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw oceń, czy symbol przedstawia NO czy NC, a dopiero potem sprawdź, czy element czasowy dotyczy załączenia (zamykania) czy wyłączenia (otwierania). To minimalizuje pomyłki w zadaniach opartych o podobne rysunki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest zestyk zwierny (NO) na schemacie?
Zestyk zwierny (NO) to styk, który w stanie spoczynkowym jest otwarty, a po zadziałaniu elementu sterującego (np. przekaźnika) zamyka obwód. Na schematach odróżnia się go od zestyku rozwiernego (NC), który w spoczynku jest zamknięty.
Co oznacza opóźnienie przy zamykaniu w przekaźniku czasowym?
Opóźnienie przy zamykaniu oznacza, że po pobudzeniu przekaźnika czasowego styk NO nie zamyka się od razu, tylko dopiero po upływie nastawionego czasu. Funkcja ta bywa używana np. do sekwencyjnego załączania urządzeń.
Jaka jest różnica między opóźnieniem przy zamykaniu a przy otwieraniu?
Przy opóźnieniu przy zamykaniu zwłoka dotyczy przejścia styku w stan zamknięty (załączenie). Przy opóźnieniu przy otwieraniu styk zmienia się na stan otwarty dopiero po czasie (wyłączenie z podtrzymaniem). To częsta pułapka na egzaminie.
Dlaczego łatwo pomylić zestyk zwierny z rozwiernym na rysunku?
Pomyłka wynika z tego, że symbole NO/NC są do siebie podobne, a różnice są subtelne. Dodatkowo uczniowie czasem analizują "co się dzieje po zadziałaniu", zamiast zacząć od stanu spoczynkowego. Pomaga nawyk: najpierw NO/NC, potem funkcja czasowa.
Jak rozpoznać na schemacie, że styk jest czasowy?
Styk czasowy ma dodatkowe oznaczenie informujące o zwłoce działania (element "czasowy" przy symbolu styku lub przy symbolu przekaźnika). Trzeba jeszcze ustalić, czy zwłoka dotyczy załączenia (zamykania) czy wyłączenia (otwierania).
Kiedy w praktyce stosuje się przekaźnik czasowy w instalacjach?
Przekaźniki czasowe stosuje się do realizacji zwłok i sekwencji: opóźnionego startu, pracy cyklicznej, opóźnionego wyłączenia czy czasowego podtrzymania sygnału. W otoczeniu instalacji technicznych (także gazowych) spotyka się je w układach automatyki i zabezpieczeń.
Jakie są typowe błędy na egzaminie przy symbolach przekaźników czasowych?
Najczęstsze błędy to: (1) odwrócenie NO z NC, (2) pomylenie zwłoki załączenia ze zwłoką wyłączenia, (3) nieuwzględnienie, że opis mówi o styku, a nie o cewce przekaźnika, (4) wybór rysunku "z czasem" bez sprawdzenia kierunku działania.
Czy "zestyk zwierny" zawsze oznacza, że obwód będzie zamknięty po czasie?
Nie. "Zestyk zwierny" mówi tylko o tym, że styk jest NO (w spoczynku otwarty). To, czy zamyka się natychmiast czy po czasie, zależy od tego, czy jest to styk bezzwłoczny czy styk przekaźnika czasowego z odpowiednią funkcją.
Jak uczyć się symboli schematowych, żeby nie zgadywać na rysunkach A–D?
Najlepiej uczyć się "parami": NO vs NC oraz zwłoka załączenia vs zwłoka wyłączenia. Pomaga też rysowanie własnych mini-schematów i dopisywanie stanu spoczynkowego. Na sprawdzianie stosuj procedurę: NO/NC → zwłoka → faza działania.
Jak sprawdzić, czy styk czasowy dotyczy zamykania, a nie otwierania?
Trzeba odczytać, do której zmiany stanu odnosi się oznaczenie czasowe: czy zwłoka jest przy przejściu w stan zamknięty, czy przy przejściu w stan otwarty. W praktyce pomaga przeanalizowanie: "co dzieje się po pobudzeniu" i "co po zaniku pobudzenia".
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zestyk zwierny to styk normalnie otwarty (NO), który zamyka się po zadziałaniu elementu."

Źródła:

  • IEC 60617 (Online Database) – Graphical symbols for diagrams, strona informacyjna: https://www.iec.ch/standards/iec-60617 (dostęp 2026-02-27)
  • IEC 60617 – Online platform (wyszukiwarka symboli): https://webstore.iec.ch/en/iec-60617 (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i tablice symboli stosowanych na schematach elektrycznych i automatyki
  • Karty katalogowe przekaźników czasowych (przykładowe schematy styków i trybów pracy)
  • Ćwiczenia z czytania schematów sterowniczych (NO/NC, zwłoka załączenia/wyłączenia)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego