KWALIFIKACJA BUD15 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 38.
Na którym rysunku przedstawiono uszkodzenie nawierzchni bitumicznej w postaci wysadziny?
Ilustracja przedstawia cztery zdjęcia nawierzchni drogowej oznaczone literami A, B, C i D, które mogą być używane w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wysadzina to lokalne wypiętrzenie (wybrzuszenie) nawierzchni bitumicznej – fragmenty warstwy są "wypchnięte" ku górze, tworząc garb lub fałdę. Na rysunku należy więc szukać deformacji o charakterze wyniesienia ponad poziom sąsiedniej nawierzchni, a nie ubytku czy pęknięć.

Pełne wyjaśnienie:

Wysadzina nawierzchni bitumicznej jest uszkodzeniem zaliczanym do deformacji. Jej cechą rozpoznawczą jest lokalne wyniesienie nawierzchni ponad otaczający poziom jezdni (wybrzuszenie, garb, pofałdowanie w jednym miejscu). W praktyce może pogarszać równość, powodować uderzenia kół i zwiększać ryzyko utraty panowania nad pojazdem, zwłaszcza przy większych prędkościach.

Rozwiązując zadanie z rysunkami, warto stosować prostą procedurę rozpoznania typu uszkodzenia:

  • Najpierw ustal, czy uszkodzenie jest ubytkiem (brak materiału), spękaniem (linie/siatka pęknięć), czy deformacją (zmiana kształtu bez ubytku).
  • Jeżeli to deformacja, sprawdź kierunek: obniżenie (np. koleina) czy wyniesienie (wysadzina).
  • Wysadzina będzie wyglądała jak "garb" – materiał jest obecny, ale ma nienaturalnie uniesiony profil.

Dlaczego pozostałe typowe obrazy bywają mylone z wysadziną?

  • Przy koleinowaniu widać głównie podłużne zagłębienia w torach kół, a nie lokalne wypiętrzenie.
  • Przy spękaniach dominuje rysunek linii pęknięć (podłużnych, poprzecznych lub siatkowych), a profil wysokościowy może być prawie niezmieniony.
  • Przy ubytkach (np. wykruszeniach, wybojach) brakuje materiału i widoczna jest "dziura" lub zagłębienie – to przeciwieństwo wyniesienia.

W egzaminie kluczowe jest łączenie nazwy z jedną, definicyjną cechą: wysadzina = wypchnięcie ku górze. Taki "test cechy dominującej" pomaga uniknąć wybierania rysunku tylko dlatego, że uszkodzenie jest najbardziej wyraziste.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wysadzina to deformacja, w której nawierzchnia bitumiczna ulega lokalnemu wypiętrzeniu (wybrzuszeniu) ponad poziom sąsiedniej jezdni. Kluczowe jest to, że materiał nie znika jak w ubytku, tylko zmienia kształt i tworzy "garb".
Szukaj przede wszystkim lokalnego wyniesienia profilu jezdni. Wysadzina wygląda jak garb/falowanie w jednym miejscu. Jeśli dominują linie pęknięć bez zmiany profilu, to raczej spękania; jeśli widać zagłębienie lub brak materiału, to nie jest wysadzina.
Oba zjawiska są deformacjami, więc intuicyjnie "pasują" do podobnej kategorii. Różnica jest kierunkowa: koleina to obniżenie w torach kół (rowki), a wysadzina to wyniesienie. Na egzaminie pomaga pytanie: czy nawierzchnia jest wypchnięta do góry?
Wysadzina pogarsza równość i może powodować podbicie kół, drgania pojazdu oraz utratę przyczepności na nierówności. Przy większych prędkościach zwiększa ryzyko niestabilności toru jazdy i uszkodzeń pojazdów, dlatego wymaga oceny i często naprawy.
Gdy wyniesienie jest na tyle duże, że powoduje uciążliwe uderzenia, utrudnia odpływ wody lub stwarza zagrożenie (np. na łukach, przed przejściami, w strefach hamowania). W praktyce decyzja zależy od oceny zarządcy drogi i stopnia wpływu na bezpieczeństwo.
Najczęściej mylone są: koleiny (bo też deformacja), wyboje/ubytki (bo "nierówność"), oraz spękania (bo bywają obok deformacji). Strategia egzaminacyjna: najpierw ustal, czy to wyniesienie, obniżenie czy brak materiału.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle rozróżnia się: deformacje (zmiana kształtu, np. wyniesienia/obniżenia), spękania (linie lub siatki pęknięć) oraz ubytki (braki materiału, wykruszenia, wyboje). Wysadzina należy do deformacji.
W ubytku brakuje materiału i widać zagłębienie (dziura, wykruszenie, wyboj). W wysadzinie materiał jest obecny, ale jest wypchnięty ku górze, tworząc garb. To przeciwne efekty w profilu nawierzchni.
Nie zawsze. Wysadzina może wystąpić jako dominująca deformacja profilu, a spękania mogą być wtórne lub nieobecne. Na egzaminie rozpoznawaj po cesze głównej: jeśli kluczowe jest wyniesienie nawierzchni, traktuj je jako wysadzinę, nawet gdy pęknięcia są drugorzędne.
Najlepiej ćwiczyć na zestawach zdjęć/rysunków i robić własną "ściągę cech": deformacja-wyniesienie (wysadzina), deformacja-obniżenie (koleina), linie pęknięć (spękania), brak materiału (ubytki). Pomaga też opis słowny: "wypchnięte do góry" = wysadzina.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wysadzina to lokalne wypiętrzenie (wybrzuszenie) nawierzchni bitumicznej – fragmenty warstwy są "wypchnięte" ku górze, tworząc garb lub fałdę.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki nawierzchni bitumicznych (skrypty/notesy z zajęć zawodowych)
  • Atlas/katalog uszkodzeń nawierzchni (jeśli dostępny w szkole lub u zarządcy drogi)
  • Podręczniki z zakresu utrzymania dróg i nawierzchni bitumicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego