KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 21.
Na liście problemów funkcjonowania psychicznego i społecznego uczestniczki zajęć środowiskowego domu samopomocy typu A terapeuta wpisał: częste kupowanie, w szczególności odzieży i kosmetyków, mimo braku środków finansowych, pożyczanie pieniędzy od innych, narastające długi. W pierwszej kolejności terapeuta powinien zaplanować dla niej trening
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje na trudność w kontrolowaniu wydatków, kupowanie mimo braku środków oraz narastające długi.
Najbardziej adekwatny jako pierwszy jest trening budżetowy, bo uczy planowania zakupów, ustalania limitów i monitorowania wydatków. Trening higieniczny i mieszkaniowy nie adresują problemu finansów.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie problemów funkcjonowania uczestniczki dominują trudności związane z gospodarowaniem pieniędzmi: częste zakupy (zwłaszcza odzieży i kosmetyków) mimo braku środków, pożyczanie pieniędzy od innych oraz narastające długi. To wskazuje na brak umiejętności planowania wydatków, kontroli impulsów zakupowych oraz przewidywania konsekwencji finansowych.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "budżetowy". Trening budżetowy w praktyce koncentruje się na takich elementach jak: rozpoznawanie stałych i zmiennych kosztów, tworzenie prostego planu wydatków, ustalanie priorytetów zakupowych, kontrola rachunków i zobowiązań oraz ograniczanie działań prowadzących do zadłużenia. Jest to interwencja "pierwszego wyboru", bo bez uporządkowania finansów inne cele (np. poprawa relacji czy samodzielności) mogą być trudne do utrzymania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tej sytuacji?

  • "asertywności" – może wspierać odmawianie pożyczek lub presji zakupowej, ale nie rozwiązuje rdzenia problemu, którym jest niekontrolowane wydawanie i brak planu finansowego. Bez treningu budżetowego asertywność nie nauczy prowadzenia bilansu wpływów i wydatków.
  • "higieniczny" – dotyczy samoobsługi i nawyków higienicznych, więc nie jest adekwatny do problemu zadłużania i zakupów kompulsywnych.
  • "mieszkaniowy" – rozwija kompetencje związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego (organizacja przestrzeni, obowiązki domowe). Może być ważny dla samodzielności, ale opis nie wskazuje, by to było główne ograniczenie "na już".

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach tego typu najpierw nazwij problem w jednym zdaniu (tu: "brak kontroli wydatków i narastające zadłużenie"), a dopiero potem dobierz trening, który bezpośrednio uczy kompetencji potrzebnej do ograniczenia skutków tego problemu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trening budżetowy to ćwiczenie umiejętności gospodarowania pieniędzmi w codziennym życiu. Obejmuje m.in. planowanie zakupów, ustalanie limitów wydatków, rozróżnianie potrzeb od zachcianek oraz monitorowanie zobowiązań, aby ograniczać ryzyko zadłużenia.
Bo bezpośrednio odpowiada na główny problem: niekontrolowane wydatki i brak planu finansowego. Uczy konkretnych nawyków (lista zakupów, budżet tygodniowy, kontrola rachunków), które zmniejszają dalsze zadłużanie i stabilizują funkcjonowanie w środowisku.
Trening budżetowy dotyczy pieniędzy i planowania wydatków, a trening asertywności dotyczy komunikacji i stawiania granic. Gdy w opisie są zakupy "mimo braku środków", pożyczki i długi, priorytetem zwykle są kompetencje finansowe, nie komunikacyjne.
Sygnały to: kupowanie mimo braku pieniędzy, pożyczanie od innych oraz narastające długi. To opisuje trudności w kontroli wydatków i przewidywaniu skutków finansowych. Takie objawy najtrafniej adresuje trening planowania budżetu i racjonalnych zakupów.
Gdy głównym problemem jest uleganie naciskom, trudność w odmawianiu, konflikty interpersonalne lub brak umiejętności wyrażania potrzeb. Jeśli w opisie nie ma wyraźnego wątku zadłużania i niekontrolowanych wydatków, asertywność może być priorytetem.
Przykładowe cele to: prowadzenie prostego zestawienia wpływów i wydatków, ograniczenie impulsywnych zakupów, ustalenie tygodniowego limitu, spłata zobowiązań według planu oraz korzystanie z listy zakupów. Cele powinny być mierzalne i możliwe do sprawdzenia w czasie.
Pośrednio może wspierać samodzielność (np. organizację gospodarstwa domowego), ale nie uczy bezpośrednio kontroli wydatków i obsługi zobowiązań. W przypadku długów i zakupów mimo braku środków trening mieszkaniowy zwykle nie jest interwencją pierwszego wyboru.
Częsty błąd to wybór treningu "ogólnie pasującego" (np. asertywności) zamiast takiego, który trafia w rdzeń problemu. Drugi błąd to skupienie się na jednym szczególe opisu i pominięcie reszty. Warto najpierw nazwać problem jednym zdaniem.
Można stosować proste techniki: lista zakupów i trzymanie się jej, planowanie zakupów na tydzień, porównywanie cen, ustalanie limitu gotówki, odkładanie decyzji zakupowej w czasie oraz zapisywanie wydatków. Ćwiczenia powinny być dopasowane do możliwości uczestnika.
Ucz się mapowania problemu na trening: higiena → trening higieniczny, gospodarowanie pieniędzmi → trening budżetowy, funkcjonowanie w domu → mieszkaniowy, komunikacja i granice → asertywność. Pomaga robienie krótkich fiszek: "objawy/hasła" → "typ treningu".
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Trening higieniczny i mieszkaniowy nie adresują problemu finansów."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne placówek wsparcia dziennego opisujące treningi umiejętności (np. budżetowy, mieszkaniowy, higieniczny)
  • Podręczniki i skrypty z terapii zajęciowej dotyczące planowania interwencji i treningów umiejętności
  • Opracowania z rehabilitacji psychiatrycznej o treningu umiejętności społecznych i zaradności życiowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego