KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 31.
Na mapie topograficznej w skali 1:10000 wysokość punktu oznaczonego literą P wynosi
Ilustracja przedstawia fragment mapy topograficznej w skali 1:10000, która jest używana w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wysokość punktu na mapie topograficznej odczytuje się z podanej rzędnej punktowej albo wyznacza przez interpolację między najbliższymi poziomicami.
Poprawna wartość to taka, która wynika bezpośrednio z oznaczenia przy punkcie P lub z jego położenia względem opisanych warstwic.

Pełne wyjaśnienie:

Na mapie topograficznej wysokość (rzędna) punktu można ustalić na dwa najczęstsze sposoby:

  • Odczyt rzędnej punktowej – jeśli przy symbolu punktu (tu: oznaczonego literą P) znajduje się liczba wysokości, jest to bezpośrednia wysokość tego punktu.
  • Interpolacja z poziomic – gdy punkt nie ma własnej opisanej rzędnej, jego wysokość szacuje się na podstawie położenia między dwiema sąsiednimi poziomicami (warstwicami). Wtedy analizuje się wartości poziomic i określa, jaką część odległości między nimi zajmuje punkt P.

Odpowiedź "257,50" jest poprawna, ponieważ odpowiada wysokości punktu P wynikającej z informacji przedstawionej na dołączonej mapie (opis punktu lub położenie względem poziomic).

Pozostałe wartości są niepoprawne, bo nie zgadzają się z odczytem kartograficznym:

  • "243,75" – typowy błąd interpolacji, gdy błędnie przyjmie się inne sąsiednie poziomice albo pomyli kierunek wzrostu wysokości.
  • "192,50" – wartość znacząco niższa, często wynika z odczytu z innego obiektu/obszaru mapy lub z pomylenia opisu liczbowego (np. wysokości punktu, numeru obiektu, opisu hydrografii).
  • "202,25" – błąd polegający na odczytaniu wysokości z niewłaściwego miejsca (np. z najbliższego punktu wysokościowego zamiast z punktu P) albo na niedokładnej ocenie położenia między warstwicami.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw sprawdź, czy punkt ma własną rzędną (liczbę obok symbolu). Dopiero gdy jej nie ma, wykonuj interpolację i pilnuj, by używać dwóch najbliższych poziomic o znanych wartościach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Rzędna wysokościowa to wartość wysokości punktu odniesiona do przyjętego poziomu odniesienia (np. poziomu morza) i zapisana na mapie jako liczba.

Na mapie może występować jako opis przy punkcie wysokościowym albo być wyznaczana z poziomic.

Jeżeli przy punkcie znajduje się liczba, jest to bezpośredni odczyt wysokości tego punktu.

Na egzaminie warto upewnić się, że liczba dotyczy właśnie tego punktu (jest najbliżej symbolu) i nie jest np. opisem obiektu w sąsiedztwie.

Trzeba znaleźć dwie najbliższe poziomice otaczające punkt i odczytać ich wartości.

Następnie ocenia się położenie punktu między nimi i interpoluje wysokość proporcjonalnie do odległości. To przybliżenie, ale na mapie topograficznej jest typową metodą.

Skala określa zależność odległości na mapie do odległości w terenie, a nie parametry wysokościowe.

Różnica wysokości między poziomicami (cięcie warstwicowe) zależy od opracowania mapy i powinna wynikać z opisu mapy lub z wartości samych poziomic.

Najczęstsze błędy to: odczyt liczby z niewłaściwego obiektu, pomylenie punktu P z innym symbolem oraz interpolacja między nie tymi poziomicami, które są najbliżej.

Często myli się też kierunek wzrostu wysokości, gdy poziomice są gęste.

Nie zawsze. Jeśli punkt ma opisaną rzędną punktową, odczyt jest jednoznaczny w ramach dokładności mapy.

Jeśli wysokość wyznacza się z poziomic, jest to wartość przybliżona (interpolacja) i zależy od czytelności mapy oraz doświadczenia osoby odczytującej.

Zwykle liczba wysokości jest umieszczona bardzo blisko symbolu punktu (np. kropki/znaku punktowego) i ma format typowy dla wysokości (często z miejscami po przecinku).

Warto porównać z sąsiednimi opisami: nazwy i numery obiektów mają inny kontekst i rozmieszczenie.

Interpolację stosuje się, gdy potrzebna jest orientacyjna wysokość punktu z mapy, a brak jest podanej rzędnej punktowej.

W praktyce przydaje się to w analizach wstępnych (planowanie pomiarów, koncepcje projektowe), ale nie zastępuje pomiaru niwelacyjnego w terenie.

Z poziomic można wnioskować o nachyleniu i formach terenu: im gęstsze poziomice, tym większy spadek.

Układ poziomic pomaga rozpoznać grzbiety, doliny, wzniesienia i obniżenia, co jest ważne przy planowaniu tras, robót ziemnych i odwodnienia.

Ćwicz na różnych fragmentach map: najpierw odczyt rzędnych punktowych, potem interpolację między poziomicami.

Pracuj metodycznie: identyfikacja punktu, znalezienie najbliższych poziomic, sprawdzenie ich wartości i dopiero wyznaczenie wysokości. Unikaj strzelania "na oko".

info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Mapa_topograficzna - dostęp: 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Poziomica - dostęp: 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy - dostęp: 2026-02-28

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw kartografii geodezyjnej (poziomice, hipsometria, odczyty z map)
  • Ćwiczenia z czytania map topograficznych (odczyt wysokości, spadków, form terenu)
  • Materiały szkolne/arkusze ćwiczeniowe z geodezji dotyczące map zasadniczych i topograficznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego