KWALIFIKACJA HGT7 + HGT8 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 24.
Na mapie w skali 1:15 000 odległość z hotelu do centrum miasta wynosi 3 cm. Jaką rzeczywistą odległość musi pokonać turysta mieszkający w tym hotelu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:15 000 oznacza, że 1 cm na mapie to 15 000 cm w terenie. Dla 3 cm: 3 × 15 000 = 45 000 cm. Po zamianie: 45 000 cm = 450 m (bo 100 cm = 1 m). Dlatego poprawna odległość rzeczywista to 450 m.

Pełne wyjaśnienie:

Skala mapy zapisana jako 1:15 000 informuje, że 1 jednostka długości na mapie odpowiada 15 000 takich samych jednostek w terenie. Najwygodniej zachować te same jednostki w pierwszym kroku, czyli liczyć w centymetrach.

Odległość na mapie wynosi 3 cm, więc odległość rzeczywista to:

3 cm × 15 000 = 45 000 cm

Następnie trzeba zamienić centymetry na metry. Ponieważ 100 cm = 1 m, dzielimy przez 100:

45 000 cm ÷ 100 = 450 m

Dlatego poprawna odpowiedź to 450 m.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 500 m – to wynik "zaokrąglony" bez uzasadnienia; zadanie prowadzi do dokładnej wartości 450 m.
  • 1 km – błąd rzędu wielkości albo intuicyjny wybór okrągłej liczby; 450 m to mniej niż pół kilometra.
  • 3 km – pomylenie odczytu z mapy z odległością w terenie lub błędne rozumienie skali (np. traktowanie 1 cm jako 1 km).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu w centymetrach zawsze zrób szybki "test sensowności". Skoro 1 cm to 150 m, to 3 cm to około 3 × 150 m, czyli około 450 m – wynik powinien być w setkach metrów, a nie w kilometrach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:15 000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 15 000 cm w terenie, czyli 150 m. Zawsze licz najpierw w tych samych jednostkach, a dopiero potem wykonaj zamianę na metry lub kilometry.
Pomnóż odległość z mapy przez mianownik skali. Np. dla 1:15 000 i 3 cm: 3 × 15 000 = 45 000 cm, a potem zamień jednostki: 45 000 cm = 450 m. Kluczowe jest pilnowanie jednostek.
W zapisie skali 1:n nie ma jednostki, więc zakłada się te same jednostki po obu stronach. Jeśli mierzysz na mapie w cm, to po mnożeniu dostajesz cm w terenie. Dopiero w kolejnym kroku zamieniasz cm na m lub km.
Pamiętaj, że 100 cm = 1 m, więc dzielisz przez 100. Dla 45 000 cm: 45 000 ÷ 100 = 450 m. Prosta metoda: "ucinasz" dwa zera, ale tylko wtedy, gdy liczba kończy się na 00.
Tak, ale ostrożnie. Najpierw ustal przelicznik: w skali 1:15 000 1 cm = 150 m = 0,15 km. Potem mnożysz: 3 cm = 3 × 0,15 km = 0,45 km, czyli 450 m. To metoda szybka, gdy czujesz się pewnie.
Najczęstsze błędy to: pomijanie zamiany jednostek (cm→m), mylenie liczby zer w 15 000, zaokrąglanie bez powodu oraz traktowanie 1 cm jako 1 km "z przyzwyczajenia". Pomaga zapis kroków i krótka kontrola sensowności wyniku.
Zrób szybkie przybliżenie: policz, ile to jest dla 1 cm, a potem pomnóż. Tu 1 cm = 150 m, więc 3 cm ≈ 3 × 150 m = 450 m. Jeśli wychodzą kilometry, prawdopodobnie wkradł się błąd jednostek lub rzędu wielkości.
Skala mapy przydaje się przy planowaniu dojść pieszych (hotel–atrakcja), ocenie realnego czasu przejazdu/przejścia, tworzeniu programu zwiedzania oraz przy informowaniu klienta o dystansie. Ułatwia też wybór transportu: pieszo, komunikacja, autokar.
Skala liczbowa ma postać 1:n (np. 1:15 000). Skala mianowana mówi wprost, ile to w terenie (np. 1 cm – 150 m). Obie opisują to samo; skala mianowana bywa wygodniejsza w szybkich obliczeniach.
To zależy od odpowiedzi w wariantach i polecenia. Jeśli opcje są w metrach, podaj metry; jeśli w kilometrach, zamień na km. Najpierw policz poprawnie, potem dopasuj jednostkę. W tym typie zadania kluczowe jest, by jednostka zgadzała się z odpowiedziami.
info

Około 79% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skala 1:15 000 oznacza, że 1 cm na mapie to 15 000 cm w terenie.

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skala (kartografia)", https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(kartografia) - accessed 2026-03-02
  • Wikipedia (PL), "Jednostki miar", sekcja dotycząca zależności cm–m, https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednostki_miar - accessed 2026-03-02
  • Khan Academy (PL), materiały z działu "Jednostki miary" (przeliczanie długości), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-units - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z geografii turystycznej (dział: mapy i skala)
  • Zadania rachunkowe z przeliczania skali mapy (ćwiczenia maturalne/egzaminacyjne)
  • Materiały dydaktyczne z matematyki: proporcje i jednostki długości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego