KWALIFIKACJA ROL4 + ROL10 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 41.
Na okres odchowu warchlaka od wagi 10 kg do wagi 30 kg planuje się zużycie 60 kg paszy pełnoporcjowej Grower, w cenie 1000 zł/t. Oblicz koszt żywienia warchlaka poniesiony na uzyskanie przyrostu jego wagi o 1 kg.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cena 1000 zł/t oznacza 1000 zł za 1000 kg, czyli 1 zł/kg. Zużycie 60 kg paszy kosztuje więc 60 zł. Przyrost masy od 10 kg do 30 kg wynosi 20 kg. Koszt na 1 kg przyrostu to 60 zł / 20 kg = 3 zł/kg przyrostu, dlatego poprawna odpowiedź to 3 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć koszt żywienia przypadający na 1 kg przyrostu masy, trzeba policzyć dwa elementy: (1) ile kosztuje zużyta pasza w całym okresie oraz (2) jaki jest całkowity przyrost masy warchlaka w tym okresie. Następnie dzielimy koszt przez przyrost.

Krok 1: przeliczenie ceny paszy na 1 kg
Podano cenę 1000 zł/t. Tona to 1000 kg, więc:
1000 zł / 1000 kg = 1 zł za 1 kg paszy.

Krok 2: koszt zużytej paszy
Zużycie paszy wynosi 60 kg, a koszt 1 kg to 1 zł, więc:
60 kg × 1 zł/kg = 60 zł.

Krok 3: całkowity przyrost masy
Masa początkowa: 10 kg, masa końcowa: 30 kg. Przyrost to różnica:
30 kg − 10 kg = 20 kg.

Krok 4: koszt na 1 kg przyrostu
Dzielimy koszt całkowity przez uzyskany przyrost masy:
60 zł / 20 kg = 3 zł na 1 kg przyrostu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2 zł – taki wynik pojawia się zwykle po błędnym przyjęciu większego przyrostu (np. 30 kg) albo po innym nieprawidłowym dzieleniu kosztu.
  • 4 zł – może wynikać z pomylenia przyrostu (np. przyjęcia 15 kg zamiast 20 kg) lub z błędnego przeliczenia ceny na kg.
  • 6 zł – często jest skutkiem pominięcia przeliczenia tony na kilogramy (traktowanie 1000 zł/t jak 2 zł/kg lub inny błąd jednostek) albo podzielenia przez zbyt mały przyrost.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach kosztowych zawsze najpierw sprowadzaj cenę do tej samej jednostki co zużycie (tu: zł/kg), potem policz koszt całkowity i na końcu podziel przez efekt (tu: kg przyrostu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby przeliczyć zł/t na zł/kg, dzielisz cenę przez 1000, bo 1 tona = 1000 kg. Dla 1000 zł/t otrzymasz: 1000/1000 = 1 zł/kg. To kluczowy krok, bo dalsze obliczenia są prowadzone w kilogramach.
To pasza kompletna przeznaczona dla świń w fazie wzrostu (po odsadzeniu), która ma pokrywać potrzeby pokarmowe bez konieczności dodawania innych komponentów. W zadaniu nazwa "Grower" jest głównie etykietą mieszanki; do obliczeń liczą się masa zużycia i cena.
Przyrost masy to różnica między masą końcową i początkową. Liczysz: 30 kg − 10 kg = 20 kg. Częsty błąd to przyjęcie, że przyrost wynosi 30 kg, czyli pominięcie wartości startowej.
Pytanie dotyczy kosztu na 1 kg przyrostu masy, czyli efektu produkcyjnego (kg przyrostu), a nie kosztu 1 kg paszy. Najpierw liczysz koszt całej paszy (60 kg), a potem dzielisz go przez uzyskany przyrost (20 kg).
  1. Przelicz cenę: 1000 zł/t = 1 zł/kg.
  2. Policz koszt paszy: 60 kg × 1 zł/kg = 60 zł.
  3. Policz przyrost: 30 − 10 = 20 kg.
  4. Koszt na 1 kg: 60/20 = 3 zł.
Wynik 3 zł dotyczy 1 kg przyrostu masy, bo tak brzmi polecenie. Koszt 1 kg paszy w tym przykładzie wynosi 1 zł/kg. Rozróżnienie "koszt paszy" vs "koszt przyrostu" jest jednym z najczęstszych punktów, na których uczniowie tracą punkty.
Najczęstsze błędy to: pominięcie przeliczenia tony na kilogramy, pomylenie przyrostu (nieodjęcie masy początkowej), dzielenie kosztu przez zużycie paszy zamiast przez przyrost, oraz przepisywanie ceny jako zł/kg bez przeliczenia. Pomaga zapisanie jednostek przy każdym działaniu.
Ceny rynkowe pasz zmieniają się w czasie (sezonowość, sytuacja na rynku zbóż, koszty energii). W zadaniach egzaminacyjnych cena jest zwykle wartością przykładową do obliczeń. Nawet jeśli nie odzwierciedla realiów, metoda liczenia kosztu jednostkowego pozostaje taka sama.
Możesz oszacować: skoro 1 kg paszy kosztuje 1 zł, a na przyrost 20 kg zużyto 60 kg paszy, to "na 1 kg przyrostu" idzie około 3 kg paszy, czyli około 3 zł. Taka kontrola sensowności szybko wykrywa błędy jednostek i dzielenia.
Ćwicz schemat: cena jednostkowa → koszt całkowity → efekt → koszt jednostkowy. Zawsze zapisuj jednostki (zł/t, zł/kg, kg). Rozwiązuj krótkie zadania z trzody, bydła i drobiu, bo mechanizm jest podobny, a różnią się tylko dane wejściowe.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – SI Brochure (definicje i użycie jednostek, w tym tona jako jednostka poza SI dopuszczona do stosowania) - https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL), "Tona" (przeliczenie 1 t = 1000 kg) - https://pl.wikipedia.org/wiki/Tona (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z ekonomiki rolnictwa: rachunek kosztów i kalkulacje jednostkowe
  • Notatki/ćwiczenia z przeliczania jednostek i cen (zł/kg, zł/t)
  • Podręczniki i skrypty z produkcji zwierzęcej (trzoda chlewna) obejmujące planowanie żywienia i kosztów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego