KWALIFIKACJA ROL4 + ROL10 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 15.
Na podstawie analizy wykresu wskaż roślinę, którą należy uprawiać w międzyplonie ścierniskowym, aby najskuteczniej wzbogacić glebę w azot.
Ilustracja przedstawia wykres słupkowy, który obrazuje ilości składników pokarmowych w przyoranych całych roślinach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Rzodkiew oleista." wynika z porównania wartości na wykresie.
Wybiera się roślinę, dla której wskaźnik związany z wzbogaceniem gleby w azot osiąga najwyższą wartość. Pozostałe gatunki mają na wykresie niższy efekt, więc nie spełniają warunku "najskuteczniej".

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza dwie umiejętności: (1) odczyt informacji z wykresu oraz (2) wiedzę o roli międzyplonów ścierniskowych w kształtowaniu żyzności gleby, w tym w gospodarowaniu azotem.

Poprawna jest odpowiedź "Rzodkiew oleista.", ponieważ zgodnie z wykresem to ta roślina daje największą wartość wskaźnika opisującego najskuteczniejsze wzbogacenie gleby w azot. Kluczowe jest tu słowo "najskuteczniej" – nie wystarczy wskazać rośliny, która poprawia stanowisko, lecz tę, która w danych z wykresu wypada najlepiej pod kątem azotu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Ponieważ na wykresie osiągają niższy wynik dla badanego wskaźnika:

  • "Gorczyca biała." bywa często wybierana intuicyjnie jako popularny poplon, ale w tym zadaniu decydują konkretne wartości z wykresu, a nie sama rozpoznawalność gatunku.
  • "Rzepak jary." może być kojarzony z intensywnym wzrostem biomasy, jednak wykres nie wskazuje go jako najskuteczniejszego w analizowanym kryterium azotu.
  • "Facelia." jest ceniona m.in. za właściwości fitosanitarne i poprawę struktury, ale w przedstawionych danych nie daje najwyższego efektu wzbogacenia gleby w azot.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zidentyfikuj dokładnie co przedstawia oś Y (jednostka, nazwa wskaźnika) i legendę serii, a dopiero potem porównuj wartości. Unikniesz błędu polegającego na wybieraniu "znanej" rośliny zamiast tej, którą wskazują dane.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Międzyplon ścierniskowy to uprawa roślin wysiewanych po zbiorze plonu głównego (zwykle po żniwach) i użytkowanych przed siewem kolejnej uprawy. Jego celem jest m.in. poprawa właściwości gleby, ograniczenie strat składników i wykorzystanie okresu pożniwnego.
Bo kryterium wyboru jest opisane jako "najskuteczniej" i jest oparte na danych liczbowych/porównawczych z wykresu. Intuicja (np. "popularny poplon") może prowadzić do błędu, jeśli wykres wskazuje inny gatunek jako najlepszy w danym wskaźniku.
W kontekście zadań egzaminacyjnych zwykle chodzi o największy przyrost/korzystny bilans azotu pokazany na wykresie (np. więcej N w glebie po przyoraniu biomasy). Zawsze należy sprawdzić opis osi i legendę, bo to one definiują wskaźnik.
1) Sprawdź, co przedstawia oś Y (nazwa wskaźnika i jednostka).
2) Odszukaj na osi X nazwy roślin z odpowiedzi.
3) Porównaj wartości słupków/krzywych dla tych roślin.
4) Wybierz roślinę z najwyższą wartością wskaźnika.
Nie. Gorczyca biała jest popularna i często daje dobre efekty, ale "najlepszy" gatunek zależy od celu (azot, struktura, fitosanitarność, termin siewu) i od danych w zadaniu. W tym pytaniu rozstrzyga wykres, a nie ogólna opinia o roślinie.
Najczęstsze błędy to: pominięcie jednostek i opisów osi, odczyt z niewłaściwej serii danych (zła legenda), wybór odpowiedzi "na pamięć" zamiast porównania wartości oraz nieuwzględnienie słowa "najskuteczniej", czyli konieczności wskazania maksimum.
Najczęściej po zbiorze zbóż i innych upraw schodzących wcześnie z pola, gdy do siewu kolejnej rośliny pozostaje jeszcze kilka tygodni. Pozwala to wykorzystać okres pożniwny do wytworzenia biomasy, ochrony gleby i poprawy stanowiska dla następnej uprawy.
Oznacza konieczność wskazania odpowiedzi dającej największy efekt w danym kryterium. W zadaniach z wykresem zwykle jest to najwyższa wartość wskaźnika. Jeśli dwie odpowiedzi wydają się "dobre", trzeba wybrać tę lepszą według danych.
Tak. Różne rośliny poplonowe mają różne "mocne strony". Jedne lepiej budują strukturę i ograniczają zachwaszczenie, inne mocniej wpływają na wskaźniki związane z azotem. W zadaniu egzaminacyjnym to wykres pokazuje, który efekt dominuje.
Powtórz cele stosowania poplonów, cechy gatunków i umiejętność interpretacji danych. Ćwicz zadania z wykresami/tabelami: odczyt osi, legendy i wybór maksimum/minimum. Notuj, jakie rośliny są typowo używane w międzyplonach ścierniskowych.
info

Statystycznie 30% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Odpowiedź "Rzodkiew oleista." wynika z porównania wartości na wykresie.Wybiera się roślinę, dla której wskaźnik związany z wzbogaceniem gleby w azot osiąga najwyższą wartość."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z agrotechniki/produkcji roślinnej dla szkół rolniczych (dział: międzyplony, nawożenie, bilans składników)
  • Materiały dydaktyczne ODR dotyczące poplonów i gospodarowania azotem (broszury/poradniki)
  • Notatki z zajęć: interpretacja wykresów i wskaźników w planowaniu produkcji roślinnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego