KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 30.
Na podstawie danych katalogowych przetwornika różnicy ciśnień dobierz napięcie zasilania dla prądowego sygnału wyjściowego.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi katalogowymi dotyczącymi przetworników różnicy ciśnień.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zakres zasilania należy dobrać zgodnie z kartą katalogową przetwornika dla wyjścia prądowego.
W praktyce dla wielu przetworników 4–20 mA podaje się szeroki dopuszczalny zakres zasilania DC, a nie tylko napięcie nominalne (np. 24 V). Odpowiedź "10÷36 VDC" odpowiada typowemu zakresowi dopuszczalnemu.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest sformułowanie: "Na podstawie danych katalogowych". Oznacza to, że poprawne napięcie zasilania nie wynika z obliczeń ani z "typowych" wartości stosowanych w automatyce, tylko z parametru podanego przez producenta dla konkretnego przetwornika różnicy ciśnień oraz dla konkretnego rodzaju wyjścia (tu: sygnał prądowy).

Dla przetworników z wyjściem prądowym (najczęściej 4–20 mA) spotyka się zapis zakresu zasilania w postaci przedziału, np. od wartości minimalnej do maksymalnej w voltach DC. Taki przedział uwzględnia dopuszczalne odchyłki zasilacza, spadki napięcia na przewodach oraz dodatkowe elementy w pętli (np. rezystor pomiarowy/obciążenie wejścia). Z tego powodu odpowiedź "10÷36 VDC" jest typową formą podania dopuszczalnego zakresu pracy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne w kontekście doboru "wg katalogu":

  • "10÷30 VDC" – jest węższym zakresem. Może pasować do niektórych urządzeń, ale jeśli katalog dopuszcza wyższe napięcie, to taki wybór nie odzwierciedla parametru producenta.
  • "15÷30 VDC" – dodatkowo zawęża zakres od dołu, co może prowadzić do problemów przy spadkach napięcia lub przy długich przewodach.
  • "5÷12 VDC" – to zakres kojarzony raczej z czujnikami/układami niskonapięciowymi, a nie z typową aparaturą pomiarową 4–20 mA zasilaną z instalacji 24 VDC.

Wskazówka egzaminacyjna: w kartach katalogowych szukaj wprost pozycji typu "Supply voltage", "Power supply" lub "Loop supply" i upewnij się, że dotyczy wersji z wyjściem prądowym, a nie np. wyjścia napięciowego lub komunikacji cyfrowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To dopuszczalny zakres napięcia zasilania prądem stałym. Urządzenie powinno poprawnie pracować, gdy zasilanie DC mieści się między 10 V a 36 V. Nie jest to jedno "napięcie nominalne", tylko przedział uwzględniający tolerancje i warunki instalacji.
Szukaj sekcji z parametrami wyjścia: zwykle pojawia się opis "current output", "4–20 mA", "2-wire loop" albo "loop-powered". Ważne jest, by nie pomylić tej wersji z wyjściem napięciowym (np. 0–10 V) lub z interfejsem cyfrowym.
Przedział określa warunki, w których przetwornik działa poprawnie mimo wahań zasilacza i spadków napięcia na przewodach. W pętli 4–20 mA część napięcia "zużywa" obciążenie (wejście PLC, rezystor), dlatego producent podaje dopuszczalne minimum i maksimum.
Nie zawsze. 24 VDC jest bardzo częste, ale należy sprawdzić w katalogu minimalne i maksymalne napięcie zasilania konkretnego modelu. Jeśli przetwornik ma np. minimum 15 V, a w instalacji są spadki napięcia, może pracować niestabilnie.
Typowe pomyłki to: mylenie napięcia nominalnego z zakresem dopuszczalnym, wybór zasilania zbyt "na styk" bez zapasu na spadki, oraz mieszanie wymagań przetwornika z wymaganiami wejścia analogowego PLC. Pomaga czytanie tabeli parametrów linia po linii.
Tak, wiele przetworników występuje w różnych wersjach wyjścia (np. 4–20 mA, 0–10 V, 0–5 V, sygnał cyfrowy). Właśnie dlatego pytanie podkreśla "dla prądowego sygnału wyjściowego" – zakres zasilania może się różnić zależnie od wersji.
Gdy pętla ma długie przewody, dodatkowe elementy (np. bariery, separatory) albo wysokie obciążenie wejścia pomiarowego. Wtedy rosną spadki napięcia i przetwornik może nie osiągać 20 mA lub "zrywać" pomiar. Dlatego ważne jest trzymanie się danych katalogowych.
VDC to skrót od "volts direct current", czyli wolty prądu stałego. Dla porównania VAC dotyczy prądu przemiennego. W automatyce szafowej przetworniki 4–20 mA bardzo często zasilane są właśnie z instalacji 24 VDC.
Zakres 5–12 V kojarzy się z elektroniką niskonapięciową, natomiast w przemyśle standardem jest zasilanie 24 VDC z zapasem. W pętli prądowej trzeba mieć rezerwę napięcia na obciążenie i przewody, więc zbyt niski zakres często nie zapewnia stabilnej pracy.
Ćwicz analizę datasheetów: zasilanie, rodzaj wyjścia, obciążenie, warunki pracy. Rób notatki, gdzie w dokumentacji zwykle są te informacje (tabele "Electrical characteristics"). Ucz się też odróżniać "typowe" wartości od "dopuszczalnych" przedziałów.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odpowiedź "10÷36 VDC" odpowiada typowemu zakresowi dopuszczalnemu.

Materiały:

  • Dokumentacje/datasheety przetworników różnicy ciśnień stosowanych w pracowni lub zakładzie
  • Podręczniki z automatyki pomiarowej: pętle 4–20 mA, dobór obciążenia i zasilania
  • Instrukcje producentów wejść analogowych PLC (wymagane rezystancje, zakresy prądowe/napięciowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego