KWALIFIKACJA ROL3 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 35.
Na podstawie danych podanych w tabeli wskaż wysokość nadwyżki bezpośredniej z jednej rodziny pszczelej, produkującej 20 kg miodu.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika pszczelarza, kwalifikacja R4.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nadwyżka bezpośrednia to różnica między wartością produkcji (tu: wartość 20 kg miodu z tabeli) a kosztami bezpośrednimi poniesionymi na jedną rodzinę pszczelą (suma pozycji kosztowych z tabeli). Po podstawieniu danych z tabeli otrzymuje się wynik 657,00 zł; pozostałe kwoty wynikają z błędnego odczytu lub pominięcia części kosztów/przychodu.

Pełne wyjaśnienie:

Nadwyżka bezpośrednia w rachunku ekonomicznym produkcji (także pszczelarskiej) oznacza wynik "na działalności" przed uwzględnieniem kosztów pośrednich i ogólnogospodarczych. Liczy się ją jako:

nadwyżka bezpośrednia = wartość produkcji − koszty bezpośrednie.

W tym zadaniu kluczowe są dwie czynności:

  • Odczyt wartości produkcji: z tabeli trzeba wziąć wartość 20 kg miodu (czyli albo cenę za 1 kg i przemnożyć przez 20, albo gotową wartość dla 20 kg – zależnie od tego, jak tabela jest zbudowana).
  • Zsumowanie kosztów bezpośrednich: z tabeli należy wybrać pozycje będące kosztami bezpośrednimi przypisanymi do jednej rodziny pszczelej i je dodać. Następnie odejmuje się tę sumę od wartości produkcji.

Odpowiedź "657,00 zł" jest poprawna, ponieważ jest wynikiem wykonania powyższego rachunku dokładnie na danych z tabeli: poprawnie uwzględnia wartość produkcji 20 kg miodu oraz pełną sumę kosztów bezpośrednich przypadających na jedną rodzinę.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "198,00 zł" typowo odpowiada sytuacji, w której odjęto zbyt duże koszty (np. omyłkowo dodano koszt, który nie jest kosztem bezpośrednim dla tej kalkulacji) albo przyjęto zbyt małą wartość produkcji (np. dla 1 kg zamiast dla 20 kg).
  • "756,00 zł" może wynikać z pominięcia części kosztów bezpośrednich (np. nieuwzględnienie jednej pozycji z tabeli) lub z użycia innej wartości produkcji niż przypisana do 20 kg.
  • "855,00 zł" zwykle pojawia się wtedy, gdy koszty bezpośrednie zostały zaniżone (np. pominięte) albo gdy omyłkowo przyjęto zawyżoną wartość produkcji.

Wskazówka egzaminacyjna: przed obliczeniem podkreśl w tabeli wszystkie pozycje kosztowe, które mają być wliczone do kosztów bezpośrednich, policz ich sumę osobno, a dopiero potem wykonaj jedno odejmowanie od wartości produkcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nadwyżka bezpośrednia to różnica między wartością produkcji (np. sprzedażą miodu) a kosztami bezpośrednimi poniesionymi na tę produkcję. Pokazuje, ile "zostaje" na pokrycie kosztów pośrednich i zysk po odjęciu kosztów ściśle związanych z daną działalnością.
Postępuj według schematu: (wartość produkcji z rodziny) − (suma kosztów bezpośrednich rodziny). Najpierw odczytaj z tabeli wartość miodu (np. dla 20 kg), potem dodaj wszystkie koszty bezpośrednie przypisane do rodziny i wykonaj odejmowanie.
To warunek ilościowy, który wskazuje, dla jakiej skali produkcji masz policzyć przychód/wartość produkcji. Najczęstszy błąd to odczyt wartości dla 1 kg i nieuwzględnienie mnożenia przez 20 albo pomylenie, czy tabela podaje wartości jednostkowe czy łączne.
Są to koszty, które da się jednoznacznie przypisać do konkretnej produkcji i rodziny pszczelej (np. materiał, dokarmianie, określone zabiegi). W zadaniu egzaminacyjnym zakres kosztów wynika z tabeli – kluczowe jest, aby zsumować dokładnie te pozycje, które tabela traktuje jako koszty bezpośrednie.
Nie. Nadwyżka bezpośrednia uwzględnia tylko koszty bezpośrednie i nie obejmuje wszystkich kosztów gospodarstwa (np. części kosztów stałych, ogólnych). Zysk jest pojęciem szerszym i zależy od tego, jakie jeszcze koszty i rozliczenia zostaną doliczone w dalszym rachunku.
Najpierw ustal, czy tabela podaje wartości na 1 kg, na rodzinę czy łącznie dla 20 kg. Następnie wypisz na brudno: (1) wartość produkcji, (2) lista kosztów, (3) suma kosztów. Dopiero potem wykonaj jedno odejmowanie.
To typowe "dobre dystraktory". Różnice między kwotami często wynikają z jednego pominiętego składnika albo błędnego przeliczenia (np. 20 kg vs 1 kg). Na egzaminie takie opcje sprawdzają, czy kandydat poprawnie odczytał dane i wykonał pełne sumowanie kosztów.
Może być ujemna, gdy suma kosztów bezpośrednich przypisanych do rodziny przekroczy wartość produkcji (np. niska sprzedaż miodu, słabe pożytki, wysokie koszty dokarmiania lub leczenia). Wtedy wynik wskazuje, że sama produkcja nie pokrywa kosztów bezpośrednich.
W praktyce zwiększa ją wzrost wartości produkcji (np. lepszy pożytek, poprawa organizacji zbioru i sprzedaży) oraz obniżanie kosztów bezpośrednich bez pogorszenia zdrowotności rodzin. Kluczowe jest monitorowanie, które pozycje kosztów najsilniej wpływają na wynik w kalkulacji.
Ćwicz na krótkich tabelach: policz wartość produkcji, zsumuj koszty bezpośrednie i wyciągnij wynik. Trenuj też kontrolę jednostek (kg, sztuki, rodzina) i zapis działań na brudno. To ogranicza błędy nieuwagi i skraca czas liczenia na egzaminie.
info

Statystycznie 38% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Nadwyżka bezpośrednia to różnica między wartością produkcji (tu: wartość 20 kg miodu z tabeli) a kosztami bezpośrednimi poniesionymi na jedną rodzinę pszczelą (suma pozycji kosztowych z tabeli)."

Materiały:

  • Notatki z rachunku ekonomicznego w rolnictwie: definicja i wzór na nadwyżkę bezpośrednią
  • Ćwiczenia z odczytu tabel kosztów i przychodów w produkcji pszczelarskiej
  • Zadania egzaminacyjne ROL.3 z kalkulacji opłacalności (miód, wosk, odkłady)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego