KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2021 (test 2)

PYTANIE NR 15.
Na podstawie danych przedstawionych na wykresie można prognozować, że stan klimatu akustycznego w Polsce, ze względu na hałas drogowy, będzie
Ilustracja przedstawia wykres słupkowy, który obrazuje udział procentowy dopuszczalnych poziomów dźwięku hałasu drogowego w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź: "poprawiał się, na coraz większym terenie nie wystąpią przekroczenia poziomów dopuszczalnych", bo taki wniosek wynika z trendu malejących przekroczeń na wykresie. Pozostałe opcje opisują wzrost przekroczeń w wybranych przedziałach dB albo ogólne pogorszenie, czyli kierunek przeciwny do obserwowanego trendu.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność interpretacji danych z wykresu dotyczących hałasu drogowego oraz wyciągania wniosku prognostycznego o stanie klimatu akustycznego. Jeżeli na wykresie w kolejnych okresach widać zmniejszanie się zasięgu lub udziału obszarów, na których występują przekroczenia poziomów dopuszczalnych, to logicznym wnioskiem jest poprawa sytuacji: coraz większy teren mieści się w dopuszczalnych poziomach hałasu.

Odpowiedź "poprawiał się, na coraz większym terenie nie wystąpią przekroczenia poziomów dopuszczalnych" opisuje dokładnie taki scenariusz: trend spadku przekroczeń przekłada się na prognozę lepszego klimatu akustycznego (mniej miejsc z poziomami ponad limit).

Odpowiedź "wykazywał zwiększenie przekroczeń w zakresie 10,1–15 dB oraz 5,1–10 dB" jest nieprawidłowa, ponieważ wskazuje na wzrost przekroczeń w wyższych przedziałach. To interpretacja typowa dla sytuacji, gdy słupki/linie dla tych zakresów rosną, a nie maleją.

Odpowiedź "charakteryzował się zwiększeniem przekroczeń w najniższym zakresie 0,1–5 dB" również nie pasuje do wniosku o poprawie. Wzrost nawet "najniższych" przekroczeń oznacza rozszerzanie się obszaru problemu (więcej miejsc ponad limit), a więc brak poprawy.

Odpowiedź "systematycznie się pogarszał na coraz większym terenie" to uogólnienie w kierunku pogorszenia. Byłaby trafna przy rosnącym trendzie przekroczeń lub powiększaniu się obszarów narażonych, ale przeczy wnioskowi wynikającemu z danych prowadzących do prognozy poprawy.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal kierunek trendu (rośnie/maleje) i dopiero potem dopasuj opis prognostyczny. Uważaj też na przedziały dB – łatwo pomylić zakresy i wyciągnąć wniosek na podstawie nie tej serii danych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Klimat akustyczny to warunki hałasowe w danym obszarze (np. w mieście lub wzdłuż dróg). Ocenia się go przez pomiary hałasu, analizę źródeł (ruch drogowy, kolej) oraz porównanie wyników z poziomami dopuszczalnymi. Często korzysta się też z map akustycznych i trendów w czasie.
Hałas drogowy obejmuje duże obszary, działa przewlekle i dotyczy wielu mieszkańców. W praktyce wpływa na komfort życia i zdrowie, dlatego jego ograniczanie jest stałym zadaniem administracji i zarządców dróg. Na egzaminie liczy się umiejętność odczytania, czy sytuacja się poprawia czy pogarsza.
Najpierw ustal, co jest na osi X (lata/okresy) i Y (np. powierzchnia, odsetek terenu, liczba mieszkańców narażonych). Potem sprawdź trend: czy wartości dla przekroczeń maleją czy rosną. Spadek przekroczeń oznacza poprawę klimatu akustycznego, a wzrost – pogorszenie.
Takie przedziały opisują, o ile poziom hałasu przekracza wartość dopuszczalną. Przedział 0,1–5 dB to niewielkie przekroczenia, a 10,1–15 dB oznacza dużo większe przekroczenie limitu. Na wykresie każda kategoria może mieć osobny słupek/odcinek, więc trzeba uważać, której serii dotyczy trend.
Niekoniecznie. Może się zdarzyć, że spadają największe przekroczenia, ale rosną małe przekroczenia (lub odwrotnie). Wtedy ocena "ogólnej poprawy" zależy od tego, co dokładnie mierzy wykres (np. całkowity obszar przekroczeń) i jak rozkładają się kategorie. Na egzaminie kluczowe jest trzymanie się danych.
Poprawa to spadek obszaru/udziału przekroczeń lub wzrost obszaru bez przekroczeń. Pogorszenie to wzrost przekroczeń lub rozszerzanie się terenu problemowego. Uważaj na opisy typu "na coraz większym terenie" – one mówią o zasięgu przestrzennym, nie tylko o samych wartościach dB.
Częsty błąd to kierowanie się intuicją ("hałasu jest coraz więcej"), zamiast odczytem trendu. Inny błąd to patrzenie tylko na jedną serię danych i pomijanie pozostałych kategorii. Warto też uważać na zapisy przedziałów i przecinki dziesiętne, bo pomyłka zmienia interpretację.
Prognozy robi się m.in. przy planowaniu inwestycji drogowych, ocenie wariantów organizacji ruchu oraz w programach ograniczania hałasu. Wykorzystuje się dane historyczne, natężenie ruchu i modele rozprzestrzeniania dźwięku. W zadaniach egzaminacyjnych prognoza bywa uproszczona do wniosku z trendu na wykresie.
Mapy akustyczne przygotowuje się dla obszarów o istotnych źródłach hałasu (np. aglomeracje, główne drogi). Służą do pokazania zasięgu oddziaływania hałasu i miejsc przekroczeń oraz do planowania działań naprawczych. Dla technika ochrony środowiska to ważne narzędzie interpretacji i raportowania.
Ćwicz odczyt wykresów (trend, skala, przedziały), rozumienie pojęć "przekroczenie" i "poziom dopuszczalny" oraz podstawy jednostki dB. Pomaga też praca na przykładowych mapach akustycznych i zestawieniach kategorii przekroczeń. Zawsze sprawdzaj, czy pytanie dotyczy "obszaru", "odsetka" czy "liczby osób".
info

Około 36% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawna jest odpowiedź: "poprawiał się, na coraz większym terenie nie wystąpią przekroczenia poziomów dopuszczalnych", bo taki wniosek wynika z trendu malejących przekroczeń na wykresie."

Źródła:

  • EUR-Lex: Directive 2002/49/EC relating to the assessment and management of environmental noise – https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32002L0049 (dostęp: 2026-03-02)
  • World Health Organization: Environmental Noise Guidelines for the European Region (2018) – https://www.who.int/publications/i/item/9789289053563 (dostęp: 2026-03-02)
  • European Environment Agency: Environmental noise in Europe (tematyka i wskaźniki) – https://www.eea.europa.eu/en/topics/in-depth/noise (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z monitoringu hałasu i map akustycznych (podręczniki szkolne dla ochrony środowiska)
  • Raporty i opracowania o hałasie środowiskowym (instytucje krajowe i europejskie)
  • Ćwiczenia z interpretacji wykresów: trendy, udziały, porównania lat i kategorii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego