KWALIFIKACJA MEC8 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 22.
Na podstawie danych w tabeli określ wartość współczynnika tarcia μ połączeń wtłaczanych podczas demontażu dla materiału części łączonych stal-stal i zastosowanego oleju maszynowego.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika mechanika, kwalifikacja M20.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Współczynnik tarcia μ należy odczytać z tabeli dokładnie dla warunków: para materiałowa stal–stal, zastosowany olej maszynowy oraz stan "podczas demontażu". Po dopasowaniu właściwego wiersza i kolumny tabeli otrzymuje się wartość 0,20. Pozostałe wartości dotyczą innych warunków lub są błędnym odczytem.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowa jest umiejętność poprawnego odczytu danych z tabeli. Współczynnik tarcia μ nie jest jedną stałą "dla stali", lecz zależy od kilku czynników jednocześnie, m.in. od pary materiałowej (tu: stal–stal), warunków ruchu/rozłączania (tu: demontaż) oraz rodzaju środka smarnego (tu: olej maszynowy).

Aby uzyskać właściwy wynik, należy:

  • znaleźć w tabeli część dotyczącą połączeń wtłaczanych,
  • wybrać sekcję dla pary stal–stal,
  • odróżnić kolumnę/wiersz dla demontażu od montażu,
  • wybrać wariant smarowania: olej maszynowy,
  • przepisać wartość dokładnie z zachowaniem zapisu dziesiętnego.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "0,20" – odpowiada dokładnie wskazanemu zestawowi warunków w tabeli.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "0,14" oraz "0,12" często wynikają z pomylenia kolumn (np. montaż zamiast demontażu) albo z wyboru innego środka smarnego niż olej maszynowy.
  • "0,30" może odpowiadać warunkom o większym tarciu (np. innemu stanowi powierzchni lub innemu przypadkowi w tabeli) albo być efektem błędnego odczytu nagłówków.

Wskazówka egzaminacyjna: przed przepisaniem liczby jeszcze raz sprawdź wszystkie trzy kryteria naraz (materiał, smar, montaż/demontaż). To ogranicza typowy błąd "trafienia" w dobrą sekcję, ale złą kolumnę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Współczynnik tarcia μ to liczba opisująca, jak duże opory tarcia powstają między stykającymi się powierzchniami. W połączeniach wtłaczanych wpływa m.in. na siłę potrzebną do montażu i demontażu oraz ryzyko uszkodzenia powierzchni.
Najpierw wybierz w tabeli dział dotyczący połączeń wtłaczanych, potem parę materiałową stal–stal. Następnie odszukaj wariant smarowania olej maszynowy i upewnij się, że wybierasz kolumnę/wiersz dla demontażu, a nie montażu.
Bo tabele technologiczne często rozróżniają wartości dla montażu i demontażu. Warunki tarcia mogą się różnić (np. inny kierunek ruchu, zmiana filmu olejowego, mikrouszkodzenia). Zastosowanie złej kolumny "montaż" daje inną wartość μ.
Nie. μ zależy nie tylko od materiału, ale też od stanu powierzchni (chropowatość), nacisku, prędkości, temperatury i smarowania. Dlatego w praktyce korzysta się z tabel lub danych technologicznych przypisanych do konkretnych warunków pracy.
Najczęstsze to: pomylenie wiersza z kolumną, nieuwzględnienie warunku smarowania, odczyt wartości dla innej pary materiałów, oraz pomylenie montażu z demontażem. Pomaga "checklista" trzech warunków: materiał + smar + etap pracy.
Olej maszynowy zwykle zmniejsza tarcie w porównaniu do pracy "na sucho", co może obniżyć siłę potrzebną do rozłączenia elementów. Jednocześnie poprawia warunki współpracy powierzchni i ogranicza ryzyko zatarcia lub zadrapań podczas demontażu.
Tak, jeśli zadanie daje tabelę: nie trzeba znać μ na pamięć, tylko poprawnie odczytać wartość dla wskazanych warunków. To sprawdza umiejętność pracy z dokumentacją techniczną, która w praktyce jest ważniejsza niż zapamiętywanie liczb.
Przed przepisaniem wyniku porównaj nagłówki: czy jest para stal–stal, czy jest olej maszynowy, i czy wprost zaznaczono demontaż. Jeśli choć jeden warunek się nie zgadza, to odczyt dotyczy innego przypadku i wynik będzie błędny.
To typowe w zadaniach z tabel, bo ma sprawdzić dokładność odczytu. Różnice 0,12 vs 0,14 vs 0,20 mogą wynikać z innych warunków w tabeli lub z pomyłki w wyborze wiersza. Dlatego ważne jest wolne, systematyczne dopasowanie warunków.
Ćwicz rozróżnianie rodzajów połączeń (wciskowe/wtłaczane), czytanie tabel i kart technologicznych oraz kojarzenie wpływu smarowania na tarcie. Pomocne są też krótkie zadania treningowe: "znajdź wartość dla warunków X" i kontrola nagłówków przed wyborem.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że współczynnik tarcia μ należy odczytać z tabeli dokładnie dla warunków: para materiałowa stal–stal, zastosowany olej maszynowy oraz stan "podczas demontażu".

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z tribologii (tarcie, smarowanie, zużycie) dla poziomu szkoły branżowej
  • Podstawy konstrukcji maszyn: połączenia wciskowe/wtłaczane i ich montaż/demontaż
  • Ćwiczenia z interpretacji tabel i kart katalogowych (odczyt parametrów dla zadanych warunków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego