KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 27.
Na podstawie danych z tabeli oblicz zawartość tłuszczu w śniadaniu składającym się ze 100 g chleba, 25 g szynki, 10 g masła i 50 g pomidora.
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego z kwalifikacji zawodowej dla kucharza, oznaczonej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć tłuszcz w śniadaniu, z tabeli odczytuje się zawartość tłuszczu w 100 g każdego produktu, przelicza proporcjonalnie na podaną gramaturę (100 g, 25 g, 10 g, 50 g), a następnie sumuje otrzymane wartości. Suma tłuszczu ze wszystkich składników daje wynik 18,25 g.

Pełne wyjaśnienie:

W takich zadaniach punktem wyjścia jest tabela składu i wartości odżywczej, w której zwykle podaje się zawartość tłuszczu w 100 g produktu. Obliczenie tłuszczu w całym śniadaniu polega na wykonaniu tych samych kroków dla każdego składnika i zsumowaniu wyników.

Krok 1. Odczyt z tabeli
Odczytaj z tabeli, ile gramów tłuszczu ma 100 g: chleba, szynki, masła i pomidora. Ważne, aby korzystać z tej samej tabeli dla wszystkich produktów (ta sama metodyka i jednostki).

Krok 2. Przeliczenie na gramaturę porcji
Jeśli tabela podaje wartość na 100 g, to dla porcji o masie x gramów liczysz proporcję:
tłuszcz w porcji = (tłuszcz w 100 g) × x / 100.
Przykładowo, dla 25 g produktu mnożysz wartość z tabeli przez 0,25, a dla 10 g przez 0,10.

Krok 3. Sumowanie
Dodaj tłuszcz z chleba + tłuszcz z szynki + tłuszcz z masła + tłuszcz z pomidora. Otrzymana suma to zawartość tłuszczu w całym śniadaniu. Dla danych z użytej tabeli wynik sumy wynosi 18,25 g.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 9,05 g – typowo wynika z pominięcia części składników albo błędnego przeliczenia (np. potraktowania 25 g jak 2,5 g lub 10 g jak 1 g).
  • 27,15 g – często jest skutkiem zawyżenia któregoś składnika (najczęściej masła lub szynki) przez użycie wartości "na 100 g" bez podzielenia przez 100.
  • 37,20 g – to zwykle efekt podwójnego błędu: brak przeliczenia na porcję i jednocześnie dodanie wartości z tabeli jakby dotyczyły rzeczywistych gramatur.

Wskazówka egzaminacyjna: przed dodawaniem upewnij się, że wszystkie cząstkowe wyniki są w gramach tłuszczu w porcji, a nie "w 100 g". Sprawdź też, czy nie zgubiłeś przecinka przy mnożeniu przez 0,25 i 0,10.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw sprawdź, ile tłuszczu ma 100 g produktu w tabeli. Potem zastosuj proporcję: wynik = wartość z tabeli × 25 / 100, czyli mnożysz przez 0,25. Tę samą zasadę stosujesz dla każdej innej gramatury porcji.
Policz tłuszcz osobno dla każdego składnika: odczyt z tabeli (na 100 g) → przeliczenie na gramaturę porcji → zapis wyniku cząstkowego. Na końcu dodaj wszystkie wyniki. Unikniesz wtedy pomyłek w jednostkach i w dodawaniu.
Masło ma z reguły bardzo wysoką zawartość tłuszczu w 100 g, więc nawet mała porcja (np. 10 g) wnosi dużo gramów tłuszczu do posiłku. Chleb, szynka i pomidor zwykle mają mniej tłuszczu w przeliczeniu na 100 g.
Tak, jeśli zadanie podaje pomidora jako składnik śniadania, to należy go policzyć zgodnie z tabelą. Wkład może być mały, ale w zadaniu egzaminacyjnym liczy się poprawna metoda i kompletność obliczeń, a nie intuicyjne pomijanie.
Najczęściej: brak podzielenia przez 100 (użycie wartości "na 100 g" jakby była "na porcję"), pomylenie przelicznika dla 25 g i 10 g, oraz błędy w dodawaniu liczb z przecinkami. Pomaga zapis wyników cząstkowych w tabelce roboczej.
Oszacuj rząd wielkości: 10 g masła to zwykle kilka gramów tłuszczu, a 25 g szynki i 100 g chleba wnoszą mniej. Jeśli wychodzi kilkadziesiąt gramów tłuszczu, prawdopodobnie nie przeliczyłeś wartości z 100 g na porcję lub przesunąłeś przecinek.
To zależy od tabeli. Jedne podają wartości dla produktów "tak jak spożywane", inne dla surowców lub konkretnego asortymentu. Na egzaminie kluczowe jest korzystanie z tej tabeli, którą dołączono do zadania, i konsekwentne stosowanie jej danych.
Gdy planuje się jadłospisy o określonej wartości odżywczej (np. żywienie szpitalne, szkolne, dietetyczne), kontroluje normy żywienia lub przygotowuje menu pod wymagania klienta. To także element oceny receptur i porcji w dokumentacji zakładu.
Najszybciej jest zamienić gramatury na ułamki setki: 100 g = 1,00; 50 g = 0,50; 25 g = 0,25; 10 g = 0,10. Następnie mnożysz wartości z tabeli przez te współczynniki i sumujesz wyniki cząstkowe.
Zależy od polecenia i sposobu prezentacji odpowiedzi. W testach zwykle podaje się wynik w formacie zgodnym z odpowiedziami (np. do dwóch miejsc po przecinku). Najbezpieczniej jest liczyć dokładnie i zaokrąglić dopiero na końcu sumowania.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Suma tłuszczu ze wszystkich składników daje wynik 18,25 g."

Źródła:

  • Kunachowicz H. i in., "Tabele składu i wartości odżywczej żywności" (IŻŻ) – zasady odczytu wartości na 100 g i przeliczania na porcję

Materiały:

  • Tabele składu i wartości odżywczej żywności (wydanie używane w szkole/na egzaminie)
  • Podręczniki z dietetyki i towaroznawstwa żywności (działy: wartość odżywcza, makroskładniki)
  • Zestawy zadań rachunkowych z obliczania wartości odżywczej potraw i jadłospisów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego