KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 15.
Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli dobierz gazomierz dla instalacji gazowej w laboratorium, w którym maksymalne zużycie gazu przez zainstalowane urządzenia gazowe wynosi 3,0 m3/h, a gazomierz ma wykazać zużycie gazu przez palnik laboratoryjny wynoszące 0,004 m3/h.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi różnych typów gazomierzy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór gazomierza wykonuje się tak, aby jego zakres pracy obejmował maksymalny pobór całej instalacji oraz pozwalał na rejestrację bardzo małych przepływów pojedynczego odbiornika. Z tabeli doboru wynika, że przy 3,0 m3/h oraz 0,004 m3/h warunki te spełnia gazomierz G2,5.

Pełne wyjaśnienie:

W doborze gazomierza kluczowe jest dopasowanie zakresu pomiarowego do rzeczywistych przepływów w instalacji. W zadaniu występują dwa istotne wymagania:

  • przepływ maksymalny całej instalacji (suma poborów urządzeń) wynosi 3,0 m3/h – gazomierz musi być w stanie poprawnie pracować przy takim obciążeniu, bez ryzyka pracy poza dopuszczalnym zakresem;
  • bardzo mały przepływ dla palnika laboratoryjnego 0,004 m3/h – gazomierz ma go wykazywać, czyli musi mieć odpowiednio niski próg rejestracji/odpowiedni dolny zakres wskazań.

W praktyce oznacza to, że nie wystarczy dobrać gazomierza "na oko" tylko na podstawie przepływu maksymalnego. Urządzenie pomiarowe powinno spełnić oba warunki jednocześnie: obsłużyć maksymalne zużycie oraz nie "gubić" małych przepływów.

Odpowiedź "G2,5" jest właściwa, ponieważ z tabeli doboru wynika, że ten typ spełnia wymagania dotyczące pracy w rozpatrywanym przedziale przepływów (od bardzo małego poboru palnika do maksymalnego poboru instalacji).

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z typowych powodów spotykanych przy doborze gazomierzy:

  • "G1,6" bywa niewystarczający dla przepływu maksymalnego 3,0 m3/h (ryzyko doboru zbyt małego licznika w górnym zakresie pracy).
  • "G4" i "G6" mogą spełniać warunek przepływu maksymalnego, ale w zadaniach tego typu często nie spełniają wymogu wykazywania bardzo małych poborów (zbyt wysoki dolny zakres/za mała czułość w dolnym zakresie).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj w tabeli dwa końce zakresu (maksymalny i minimalny przepływ), a nie tylko wartość 3,0 m3/h. To częsty "haczyk" w zadaniach z opomiarowania instalacji gazowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobór zaczyna się od ustalenia przepływu maksymalnego (suma poborów urządzeń w m3/h). Następnie z tabeli dobiera się gazomierz, którego dopuszczalny zakres pracy obejmuje tę wartość z odpowiednim zapasem. Nie wolno dobierać "na styk", bo licznik może pracować poza zakresem.
Bo gazomierz ma nie tylko "wytrzymać" pobór maksymalny, ale też rejestrować małe przepływy. Jeśli dolny zakres pomiaru jest zbyt wysoki, niewielkie zużycie (np. palnik laboratoryjny) może nie być wykazywane lub będzie obarczone dużym błędem, co utrudnia kontrolę i rozliczenia.
Oznaczenie typu "G" identyfikuje klasę/typoszereg gazomierza stosowanego w instalacjach o określonych przepływach. W zadaniach egzaminacyjnych konkretny typ wybiera się z tabeli doboru, gdzie przypisane są mu parametry pracy (np. zakres przepływów). Sam symbol nie zastępuje odczytu z tabeli.
Najczęstsze błędy to: wybór gazomierza tylko pod przepływ maksymalny (bez sprawdzenia dolnego zakresu), przewymiarowanie "na wszelki wypadek", pominięcie jednostek m3/h oraz mechaniczne wybieranie większego typu G bez analizy, co dokładnie mówi tabela doboru.
Nie. Większy gazomierz może poprawnie przenieść duży przepływ, ale często gorzej radzi sobie z bardzo małymi poborami (rejestracja może zaczynać się od wyższej wartości). W efekcie małe zużycie może nie być wykazane. Dlatego zawsze trzeba sprawdzać oba końce zakresu pomiarowego.
Takie sytuacje pojawiają się np. w laboratoriach, pracowniach i instalacjach z małymi palnikami, gdzie urządzenie może pracować długo na niskiej mocy. Wtedy ważne jest, aby gazomierz rzeczywiście wykazywał zużycie, bo to ułatwia nadzór, bilansowanie i wykrywanie nietypowych poborów.
Trzeba sprawdzić, czy wybrany gazomierz spełnia jednocześnie warunek dla przepływu maksymalnego (instalacja) oraz warunek dla przepływu minimalnego/małego (pojedynczy odbiornik). Jeśli w tabeli są granice pracy, licznik musi obejmować obie wartości. Jeden niespełniony warunek dyskwalifikuje dobór.
Kontekst laboratorium pokazuje typową instalację o zmiennym poborze: czasem pracuje kilka urządzeń (duży pobór), a czasem tylko palnik (bardzo mały pobór). Zadanie sprawdza, czy potrafisz dobrać gazomierz nie tylko "na maksimum", ale też pod wymagania pomiaru w dolnym zakresie.
W praktyce sprawdza się w danych technicznych/tabeli doboru parametr związany z dolnym zakresem pomiarowym (minimalny przepływ, próg rozruchu lub wymóg rejestracji). Jeżeli mały pobór jest poniżej tej wartości, pomiar może być niepewny albo niewykazywany, mimo że maksimum jest spełnione.
Ćwicz zadania tabelaryczne: najpierw policz lub odczytaj przepływ maksymalny, potem sprawdź minimalny/mały pobór i dopiero wybierz typ. Na egzaminie rób szybki "checklist": jednostki m3/h, dwa warunki (max i min), zgodność z tabelą, brak przewymiarowania.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Dobór gazomierza wykonuje się tak, aby jego zakres pracy obejmował maksymalny pobór całej instalacji oraz pozwalał na rejestrację bardzo małych przepływów pojedynczego odbiornika."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu instalacji gazowych (dobór urządzeń i armatury)
  • Karty katalogowe gazomierzy stosowanych w instalacjach niskiego ciśnienia (zakresy pomiarowe)
  • Materiały dydaktyczne z ćwiczeń: zadania tabelaryczne z doboru gazomierza i obliczeń zużycia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego