KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2023 (test 2)

PYTANIE NR 8.
Na podstawie danych zamieszczonych w tablicy z KNR 2-01 określ, ile koparek gąsienicowych o pojemności łyżki 0,40 m3 należy zaplanować do odspojenia i załadownia 600 m3 gruntu kategorii III w ciągu dwóch 8-godzinnych zmian.
Ilustracja przedstawia tabelę z KNR (Katalog Norm Rzeczowych) dotyczącą robót ziemnych wykonywanych koparkami podsiębiernymi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liczbę koparek wyznacza się z zależności: kubatura robót / (wydajność jednej koparki z KNR dla gruntu kat. III i łyżki 0,40 m3 × łączny czas 2×8 h). Otrzymany wynik należy zaokrąglić w górę do pełnej liczby maszyn. Z tablicy KNR wynika, że potrzeba 3 koparek.

Pełne wyjaśnienie:

W takich zadaniach kluczowe jest, aby nie zgadywać wydajności koparki, tylko odczytać ją z właściwej tablicy KNR 2-01 dla robót: odspojenie i załadunek gruntu koparką gąsienicową o pojemności łyżki 0,40 m3, przy gruncie kategorii III. Kategoria gruntu wpływa na opory urabiania, a więc na czas cyklu i wydajność.

Następnie wykonuje się przeliczenie planistyczne:

  • Krok 1: ustal łączny czas pracy sprzętu: dwie 8‑godzinne zmiany, czyli łącznie 16 godzin pracy jednej koparki.
  • Krok 2: z KNR odczytaj wydajność (lub normę czasu) dla wskazanych warunków. Jeśli w tablicy podana jest wydajność na godzinę, zostaje ona przemnożona przez 16 h. Jeśli podana jest na zmianę, trzeba to konsekwentnie odnieść do 2 zmian.
  • Krok 3: oblicz, ile koparek jest potrzebnych, dzieląc kubaturę 600 m3 przez zdolność wykonawczą jednej koparki w rozpatrywanym czasie.
  • Krok 4: zastosuj zasadę planowania zasobów: wynik ułamkowy zawsze zaokrągla się w górę, bo nie można zaplanować "części koparki", a zaniżenie liczby maszyn grozi niewykonaniem robót w terminie.

Odpowiedź "3 koparki." jest zgodna z takim przeliczeniem na podstawie normatywu z KNR. Odpowiedzi "2 koparki." i "4 koparki." reprezentują typowe pomyłki: pierwsza to zaniżenie wynikające z błędnego przeliczenia czasu lub pominięcia wpływu kategorii gruntu, a druga bywa skutkiem pomylenia jednostek (np. godzin z zmianami) lub zbyt zachowawczego przyjęcia zapasu. Odpowiedź "6 koparek." jest skrajnie zawyżona i zwykle wynika z podwojenia/zwielokrotnienia czasu w obliczeniach albo z interpretacji normy w niewłaściwej jednostce.

Na egzaminie warto zapamiętać: najpierw odczyt z KNR, potem spójne jednostki czasu, na końcu zaokrąglenie w górę. To minimalizuje ryzyko wyboru odpowiedzi "na oko".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się zależność: liczba koparek = kubatura / (wydajność jednej koparki × czas). Wydajność trzeba odczytać z KNR dla konkretnej koparki, pojemności łyżki i kategorii gruntu. Wynik ułamkowy zawsze zaokrągla się w górę.
Planowanie zasobów na budowie wymaga liczb całkowitych: nie da się "zamówić" 2,3 koparki. Zaokrąglenie w dół zwiększa ryzyko niewykonania robót w terminie, bo realna wydajność bywa niższa (przestoje, dojazdy, warunki gruntu).
Kategoria gruntu opisuje trudność odspajania i urabiania. Im wyższa kategoria, tym zwykle większe opory i mniejsza wydajność maszyny. W KNR dla każdej kategorii mogą być inne normy lub wydajności, dlatego dobór z tablicy musi uwzględniać kategorię.
Najczęściej potrzebujesz normy czasu lub wydajności dla: rodzaju robót (odspojenie i załadunek), typu koparki (np. gąsienicowa), pojemności łyżki (np. 0,40 m3) oraz kategorii gruntu. Bez tych parametrów wynik może być przypadkowy.
Gdy KNR podaje wydajność lub normę w przeliczeniu na godzinę, wygodniej liczyć w maszynogodzinach. W tym zadaniu dwie 8‑godzinne zmiany to łącznie 16 godzin pracy jednej koparki. Ważne jest, aby nie mieszać jednostek: godziny z "na zmianę".
Pojemność łyżki wpływa na ilość urobku wybieraną w jednym cyklu pracy, a więc na wydajność godzinową. KNR rozróżnia normy dla różnych pojemności łyżek, dlatego odczyt musi pasować dokładnie do 0,40 m3 (a nie do "podobnej" wartości).
Typowe błędy to: pomylenie czasu (np. policzenie jednej zmiany zamiast dwóch), użycie wydajności z innej kategorii gruntu, błędne przeliczenie jednostek oraz brak zaokrąglenia w górę. Często też wybiera się odpowiedź "na oko" bez sprawdzenia z KNR.
Czasem tak, ale zależy to od ryzyk: trudne warunki gruntowe, ograniczenia transportu, wąskie fronty robót czy przerwy technologiczne. Na egzaminie zwykle przyjmuje się wynik z KNR i zaokrąglenie w górę, bez dodatkowego "buforu", jeśli nie podano przesłanek.
Trzeba dopasować tablicę do dokładnego opisu czynności (np. samo odspajanie, odspajanie z załadunkiem, różne środki transportu) oraz do parametrów sprzętu. Jeśli wybierzesz tablicę dla innej technologii, otrzymasz inną wydajność i błędną liczbę maszyn.
Po obliczeniu sprawdź sensowność: jedna koparka w 16 h musi "przerobić" 600 m3 podzielone przez liczbę koparek. Jeśli wychodzi ekstremalnie dużo lub mało na koparkę, prawdopodobnie pomyliłeś jednostki czasu albo odczytałeś nie tę pozycję KNR.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Liczbę koparek wyznacza się z zależności: kubatura robót / (wydajność jednej koparki z KNR dla gruntu kat."

Materiały:

  • KNR 2-01 (odpowiednie tablice dla robót ziemnych koparkami) – część z wydajnościami/normami
  • Materiały dydaktyczne z przedmiotu "roboty ziemne" (klasyfikacja gruntów, sprzęt do odspajania)
  • Zadania rachunkowe z planowania robót (dobór liczby maszyn z wydajności i czasu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego