KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 25.
Na podstawie danych zawartych w tabeli oblicz zapotrzebowanie ogólne na energię netto laktacji dla krowy, której dzienna produkcja wynosi 25 kg mleka o zawartości 4% tłuszczu.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą zapotrzebowania energetycznego krowy w laktacji o masie ciała 600 kg.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapotrzebowanie ogólne NEL oblicza się na podstawie tabeli: odczytuje się wartość energii netto laktacji dla 25 kg mleka o 4% tłuszczu (zgodnie z wierszem/kolumną tabeli), a następnie sumuje wymagane składowe wskazane w tabeli. Po poprawnym odczycie i zsumowaniu otrzymuje się wynik 114,75 MJ NEL.

Pełne wyjaśnienie:

Energia netto laktacji (NEL) to wielkość używana do planowania żywienia krów mlecznych. Zadanie polega na obliczeniu dobowego zapotrzebowania ogólnego na NEL dla krowy produkującej 25 kg mleka o 4% tłuszczu, korzystając z podanej tabeli.

Jak rozwiązać zadanie krok po kroku:

  1. Zidentyfikuj właściwy fragment tabeli odpowiadający produkcji 25 kg mleka oraz zawartości tłuszczu 4%. W takich zestawieniach wartości energii zależą od ilości mleka i jego składu, ponieważ wyższa zawartość tłuszczu oznacza większy "koszt" energetyczny wytworzenia 1 kg mleka.
  2. Odczytaj z tabeli wartość NEL przypisaną tej wydajności i składowi mleka. Jeśli tabela rozdziela zapotrzebowanie na elementy (np. byt i produkcja), należy odczytać wszystkie wymagane składowe zgodnie z poleceniem "zapotrzebowanie ogólne".
  3. Zsumuj wartości zgodnie z zasadą podaną w tabeli (zapotrzebowanie ogólne = suma składowych). Dopilnuj, aby wszystkie liczby były w tych samych jednostkach, tj. MJ NEL na dzień.
  4. Sprawdź wynik pod kątem sensowności: dla krowy o takiej wydajności zapotrzebowanie ogólne jest wyraźnie większe niż sama część bytowa, a różnice rzędu kilku MJ mogą wynikać z innego odczytu (np. pomylenie 4% z inną zawartością tłuszczu).

Odpowiedź "114,75 MJ NEL" jest poprawna, ponieważ odpowiada odczytowi z tabeli dla wskazanej wydajności i zawartości tłuszczu oraz uwzględnia sumowanie do wartości ogólnej.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne:

  • "79,25 MJ NEL" zwykle odpowiada sytuacji, gdy uwzględniono tylko część zapotrzebowania (np. pominięto jedną ze składowych) albo odczytano wartość dla mniejszej produkcji mleka.
  • "112,54 MJ NEL" może wynikać z drobnego błędu odczytu w tabeli (sąsiedni wiersz/kolumna) lub z zastosowania wartości dla innej zawartości tłuszczu.
  • "38,68 MJ NEL" jest zbyt niskie jak na zapotrzebowanie ogólne krowy produkującej 25 kg mleka; taki wynik często pojawia się, gdy ktoś odczyta wartość w innej skali (np. na jednostkę, a nie na dobę) albo pominie większość składowych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaznacz w tabeli (palcem lub linijką) właściwy wiersz i kolumnę, a po obliczeniu dopisz jednostkę "MJ/dzień". To ogranicza typowe pomyłki w odczycie i w jednostkach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Energia netto laktacji to miara energii wykorzystywanej przez krowę na produkcję mleka (oraz zwykle na utrzymanie). Służy do bilansowania dawek, aby pasza pokryła potrzeby przy danej wydajności i składzie mleka. Dzięki temu ogranicza się spadek kondycji i ryzyko problemów metabolicznych.
Należy znaleźć w tabeli wiersz/kolumnę odpowiadającą 25 kg mleka oraz wariant z 4% tłuszczu. Potem odczytać wartość w jednostkach MJ/dzień. Jeśli tabela podaje składowe (np. byt i produkcja), trzeba je odczytać zgodnie z poleceniem i dopiero zsumować.
Tłuszcz w mleku ma wysoką wartość energetyczną, więc jego wytworzenie "kosztuje" krowę więcej energii. Dlatego przy tej samej ilości mleka, ale większym udziale tłuszczu, rośnie energia potrzebna na laktację. W tabelach żywieniowych uwzględnia się to przez osobne wartości dla różnych procentów tłuszczu.
Najczęstsze to: odczyt z niewłaściwego wiersza (np. 20 zamiast 25 kg), pomylenie zawartości tłuszczu, brak kontroli jednostek (na dobę vs na kg mleka) oraz nieuwzględnienie wszystkich składowych, jeśli tabela wymaga sumowania. Warto zawsze sprawdzić, czy wynik jest realistyczny dla tej wydajności.
Nie zawsze. "Ogólne" zwykle oznacza sumę kilku elementów, najczęściej utrzymania (bytowego) i energii na wytworzenie mleka. Jeśli w zadaniu jest wyraźnie "ogólne", trzeba upewnić się, że uwzględniasz wszystkie składowe pokazane w tabeli, a nie tylko jedną wartość.
Wynik powinien być wyraźnie większy niż część bytowa, bo produkcja 25 kg mleka istotnie zwiększa potrzeby energetyczne. Jeśli otrzymasz bardzo niską wartość, to często znak błędu jednostek albo pominięcia składowych. Dobre podejście to porównanie z wartościami z sąsiednich wierszy tabeli (np. 20 i 30 kg).
Kluczowe są: wydajność mleka (kg/dzień), zawartość tłuszczu (%), jednostka, w jakiej podano energię (MJ/dzień lub MJ/kg), oraz to, czy tabela podaje jedną wartość ogólną, czy kilka składowych do zsumowania. Bez tych elementów łatwo o błędny odczyt lub niepełne obliczenie.
Liczy się je przy układaniu i korygowaniu dawek pokarmowych, zwłaszcza gdy zmienia się wydajność, etap laktacji, jakość pasz lub kondycja krów. Obliczenia w MJ pomagają ocenić, czy dawka dostarcza wystarczająco energii i czy nie ma ryzyka niedożywienia energetycznego lub nadmiernego otłuszczenia.
Zależy od tego, jak skonstruowano zadanie. Jeśli polecenie odwołuje się do konkretnej tabeli, to oczekuje się odczytu wartości właśnie z niej (albo zsumowania elementów z tabeli). Bez tabeli nie da się jednoznacznie odtworzyć liczby, bo różne systemy i opracowania podają inne wartości dla tych samych parametrów.
Ćwicz odczyt z tabel: wybieranie właściwego wiersza/kolumny, kontrolę jednostek i sumowanie składowych. Rób krótkie notatki: co oznacza "ogólne", co oznacza "na dobę", gdzie w tabeli jest % tłuszczu. Na egzaminie pracuj metodycznie: odczyt → zapis liczb → działanie → kontrola wyniku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 26% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Po poprawnym odczycie i zsumowaniu otrzymuje się wynik 114,75 MJ NEL."

Źródła:

  • National Research Council (NRC), Nutrient Requirements of Dairy Cattle, 7th Revised Edition, National Academies Press, 2001 (rozdziały dotyczące energii i laktacji).
  • INRA, Alimentation des bovins, ovins et caprins: Besoins des animaux – Valeurs des aliments, Éditions Quae, 2018 (części dot. systemów energii i zapotrzebowania krów).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z żywienia przeżuwaczy stosowane w kształceniu rolniczym (dział: energetyczne normy żywienia krów)
  • Materiały szkoleniowe ODR dotyczące bilansowania dawek dla krów mlecznych (energia i białko)
  • Instrukcje do programów do bilansowania dawek (sekcja: zapotrzebowanie energetyczne/NEL)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego