KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 37.
Na podstawie danych zawartych w tabeli obliczona opłata za wprowadzanie do ziemi przez zakład przemysłowy 1000 dam3 wód chłodniczych o temperaturze 30oC wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę zawierającą jednostkowe stawki opłat za wprowadzanie wód chłodniczych do wód lub do ziemi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opłatę wyznacza się, odczytując z tabeli stawkę właściwą dla wód chłodniczych o temperaturze 30°C, a następnie mnożąc ją przez podaną ilość 1000 dam³ (z zachowaniem jednostek jak w tabeli).
Po wykonaniu przeliczenia zgodnie z tabelą otrzymuje się wynik 680,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe są dwa kroki: poprawny odczyt stawki z tabeli oraz poprawne uwzględnienie jednostek. Pytanie dotyczy naliczenia opłaty za wprowadzanie do ziemi wód chłodniczych o temperaturze 30°C w ilości 1000 dam³.

1) Dobór właściwej stawki
Należy znaleźć w tabeli pozycję dotyczącą wód chłodniczych i wariant odpowiadający temperaturze 30°C (czasem tabele rozróżniają zakresy temperatur lub progi). Wybranie stawki dla innego rodzaju wód/ścieków albo dla innej temperatury jest najczęstszą przyczyną błędu.

2) Jednostki i obliczenie
Obliczenie polega na pomnożeniu ilości (1000 dam³) przez stawkę jednostkową z tabeli. Trzeba sprawdzić, w jakiej jednostce podano stawkę (np. "za 1 dam³" albo inna jednostka) i nie mieszać jej z m³. Jeśli uczeń automatycznie przeliczy dam³ na m³ lub odwrotnie bez potrzeby, może uzyskać wynik zawyżony lub zaniżony o rząd wielkości.

Dlaczego poprawne jest "680,00 zł"?
To wynik bezpośredniego zastosowania stawki przypisanej w tabeli do wód chłodniczych o 30°C oraz przemnożenia jej przez 1000 dam³. Poprawna odpowiedź odzwierciedla prawidłowy dobór wiersza/kolumny w tabeli i poprawną arytmetykę.

Dlaczego pozostałe wyniki mogą się pojawić?

  • "1 360,00 zł" – typowy efekt użycia stawki dwukrotnie większej (np. z sąsiedniego progu/wiersza) albo podwojenia przez błędne założenie o jednostce.
  • "2 040,00 zł" – często wynika z odczytu stawki dla innej kategorii/temperatury lub z błędu w mnożeniu (np. pomylenie współczynnika).
  • "3 400,00 zł" – może być skutkiem pomylenia jednostek lub odczytu stawki z innej części tabeli (np. dla innego medium), co daje wielokrotność poprawnego wyniku.

Wskazówka egzaminacyjna: przed obliczeniem podkreśl w treści rodzaj wody, temperaturę i jednostkę objętości, a następnie porównaj je 1:1 z nagłówkami tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj z tabeli stawkę właściwą dla danego rodzaju wód (np. wody chłodnicze) i warunku (np. temperatura). Następnie policz: opłata = ilość × stawka, pilnując jednostek (czy stawka jest za m³, dam³ itd.).
dam³ to dekametr sześcienny. To jednostka objętości używana m.in. w rozliczeniach wodnych. Najważniejsze jest sprawdzenie, w jakiej jednostce jest stawka w tabeli; jeśli stawka jest "za 1 dam³", nie trzeba przeliczać na m³.
W wielu tabelach stawek rozróżnia się warianty zależnie od warunków zrzutu, a temperatura jest parametrem, który może świadczyć o oddziaływaniu na środowisko. Na egzaminie oznacza to konieczność wybrania w tabeli wiersza/kolumny odpowiadających dokładnie podanej temperaturze.
Najczęstsze pomyłki to: (1) potraktowanie dam³ jak m³, (2) przeliczenie w złą stronę (zły rząd wielkości), (3) użycie stawki "za inną jednostkę" niż ta, w której podano ilość. Pomaga zapisanie jednostek przy każdym kroku rachunku.
Nie w sposób rzetelny. Wynik zależy od konkretnej stawki odczytanej z tabeli. Bez tabeli można opisać jedynie metodę liczenia (ilość × stawka), ale nie da się potwierdzić liczby w złotych. Na egzaminie tabela zwykle jest częścią zadania/ilustracji.
Porównaj trzy elementy z treści z nagłówkami tabeli: rodzaj wody (wody chłodnicze), sposób wprowadzania (do ziemi) oraz warunek (temperatura 30°C). Jeśli choć jeden element się nie zgadza, najpewniej wybrano złą stawkę.
Często są to wartości będące wielokrotnością poprawnej kwoty (np. ×2, ×3, ×5). Mają sprawdzać, czy uczeń nie pomylił stawki z sąsiedniego progu, nie wykonał podwójnego przeliczenia jednostek albo nie odczytał w tabeli innego rodzaju wód/ścieków.
Przeliczaj tylko wtedy, gdy jednostka ilości nie zgadza się z jednostką stawki. Jeśli ilość jest w dam³, a stawka w tabeli jest "za dam³", nie przeliczaj. Jeśli stawka jest np. "za m³", wtedy trzeba ujednolicić jednostki przed mnożeniem.
Taka liczba bywa używana, żeby uprościć rachunek i skupić sprawdzenie na doborze stawki i pilnowaniu jednostek. To nie znaczy, że zadanie jest "łatwe": nadal trzeba poprawnie odczytać właściwą pozycję z tabeli i nie pomylić wariantów.
Ćwicz na zadaniach z tabelami: (1) szybkie wyszukiwanie właściwej pozycji, (2) kontrolę jednostek, (3) rachunki na kwotach z miejscami po przecinku. Dobrą praktyką jest robienie "checklisty": rodzaj medium, warunki (np. temperatura), jednostka stawki, dopiero potem mnożenie.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/OKE dotyczące opłat środowiskowych i zrzutów do ziemi
  • Podręczniki i skrypty z zakresu gospodarki wodno-ściekowej oraz opłat środowiskowych (działy: opłaty, stawki, jednostki)
  • Zestawy zadań rachunkowych: przeliczanie jednostek (m³, dam³) i obliczenia na tabelach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego