KWALIFIKACJA DRM4 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 17.
Na podstawie danych zawartych w tabeli, określ gęstość drewna dębu w stanie powietrzno-suchym (W=12%) i wytrzymałość na zginanie dynamiczne.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi właściwości różnych rodzajów drewna: jatoba, wiśnia i dąb.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stan powietrzno-suchy oznacza wilgotność W=12%, więc z tabeli należy odczytać dla dębu gęstość odpowiadającą temu stanowi oraz wartość wytrzymałości na zginanie dynamiczne. Prawidłowy zestaw to 690 kg/m3 oraz 115 MPa; pozostałe pary nie odpowiadają danym tabelarycznym dla dębu.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność pracy z tabelami materiałoznawczymi dla drewna. Kluczowe są tu dwa elementy: warunek wilgotności oraz rodzaj badanej wytrzymałości.

1) Gęstość w stanie powietrzno-suchym (W=12%)
Właściwości drewna silnie zależą od wilgotności. W tabelach bardzo często podaje się wartości odniesione do stanu powietrzno-suchego, czyli W=12%. Dlatego nie wolno brać "pierwszej z brzegu" gęstości ani gęstości w stanie absolutnie suchym czy mokrym — trzeba odczytać dokładnie tę kolumnę/pozycję, która jest opisana jako W=12%.

2) Wytrzymałość na zginanie dynamiczne
Zginanie dynamiczne dotyczy obciążenia udarowego (gwałtownego), a nie powolnego narastania siły. W tabelach bywa obok innych parametrów (np. zginanie statyczne, ściskanie, rozciąganie), więc łatwo o pomyłkę polegającą na przepisaniu liczby z sąsiedniej kolumny. W tym pytaniu należy odczytać dokładnie wartość oznaczoną jako wytrzymałość na zginanie dynamiczne.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "690 kg/m3, 115 MPa"?
To para wartości przypisana w tabeli do gatunku dąb przy warunku W=12% oraz do parametru "zginanie dynamiczne". Istotne jest, że oba parametry muszą pochodzić z tego samego wiersza (dąb) i właściwych kolumn.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "630 kg/m3, 100 MPa" – typowy błąd polega na odczycie danych dla innego gatunku lub dla innego poziomu wilgotności; druga wartość może też pochodzić z innego parametru mechanicznego.
  • "900 kg/m3, 116 MPa" – bardzo wysoka gęstość sugeruje pomylenie warunku odniesienia (np. stan inny niż W=12%) albo odczyt z niewłaściwej rubryki/wiersza w tabeli.
  • "950 kg/m3, 130 MPa" – zestaw wygląda "mocno", ale to częsty efekt heurystyki: wybieranie największych liczb zamiast poprawnego odczytu danych. W tabeli dla dębu przy W=12% nie odpowiada on wskazanym parametrom.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaznacz palcem (lub linijką) wiersz gatunku i przechodź poziomo do właściwej kolumny, a następnie sprawdź jednostki (kg/m3 i MPa), aby nie przepisać wartości z sąsiedniej rubryki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stan powietrzno-suchy oznacza, że drewno ma wilgotność ok. 12% i jest to częsty stan odniesienia w tabelach właściwości. Dzięki temu można porównywać gatunki w tych samych warunkach, bo wilgotność istotnie zmienia gęstość i wytrzymałość.
Najpierw znajdź wiersz dla właściwego gatunku (np. dąb), potem kolumnę opisaną jako W=12% lub "powietrzno-suche". Odczytaj wartość z przecięcia wiersza i kolumny oraz sprawdź jednostkę (zwykle kg/m3).
Wraz ze wzrostem wilgotności w drewnie przybywa wody, czyli masy, a objętość zmienia się w ograniczonym zakresie. To powoduje zmianę gęstości. Dlatego tabele podają gęstość dla określonego stanu (np. W=12%), aby wynik był jednoznaczny.
To odporność drewna na zginanie przy obciążeniu udarowym (szybko przyłożona siła, uderzenie). W praktyce wiąże się z zachowaniem elementów przy gwałtownych obciążeniach. Nie należy jej mylić z wytrzymałością na zginanie statyczne.
Najczęściej myli się wiersz gatunku, przesuwa się o jedną kolumnę, albo bierze wartość z innego parametru (np. zginanie statyczne zamiast dynamicznego). Częsty błąd to także ignorowanie warunku W=12% i odczyt z kolumny dla innej wilgotności.
W wielu tabelach szkolnych i technicznych spotyka się MPa, ale zależy to od źródła. Zawsze sprawdzaj nagłówek kolumny i jednostkę. W zadaniach egzaminacyjnych jednostka jest zwykle podana w odpowiedziach, co pomaga zweryfikować, czy odczytano właściwy parametr.
W tabeli szukaj dokładnego opisu parametru: "zginanie dynamiczne", "udarowe" lub podobnego określenia. Zginanie statyczne bywa opisane jako "zginanie", "MOR" lub "wytrzymałość na zginanie" bez słowa "dynamiczne". Zawsze czytaj nagłówki kolumn.
Pytanie wymaga dwóch niezależnych odczytów: gęstości w stanie powietrzno-suchym oraz wytrzymałości na zginanie dynamiczne. Tylko zestaw, w którym obie liczby pasują do dębu i do właściwych kolumn, jest poprawny.
Ćwicz pracę z tabelami: zaznaczanie wiersza, czytanie nagłówków kolumn i kontrolę jednostek. Dobrą metodą jest użycie linijki do prowadzenia wzroku oraz nawyk sprawdzania warunków (np. W=12%). To zmniejsza ryzyko pomyłki "o jedną rubrykę".
Nie zawsze. Gęstość zależy od gatunku, warunków wzrostu i wilgotności odniesienia. W praktyce dąb jest często gatunkiem o wysokiej gęstości, ale porównania muszą być robione przy tej samej wilgotności (np. W=12%) i w oparciu o wiarygodne dane tabelaryczne.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Stan powietrzno-suchy oznacza wilgotność W=12%, więc z tabeli należy odczytać dla dębu gęstość odpowiadającą temu stanowi oraz wartość wytrzymałości na zginanie dynamiczne."

Źródła:

  • USDA Forest Products Laboratory, "Wood Handbook—Wood as an Engineering Material", Chapter "Mechanical properties of wood" oraz sekcje o gęstości i wilgotności (Forest Products Laboratory, Madison, WI; aktualne wydania dostępne online).
  • The Wood Database, strona gatunkowa dębu (oak) – dane o gęstości i podstawowych właściwościach: https://www.wood-database.com/ (dostęp 2026-03-01).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z materiałoznawstwa drzewnego (właściwości fizyczne i mechaniczne drewna)
  • Tablice właściwości gatunków drewna wykorzystywane w kształceniu zawodowym
  • Ćwiczenia z czytania tabel i wykresów technicznych (odczyt wiersz/kolumna, jednostki, warunki odniesienia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego